Η κατακόρυφη αύξηση της έντασης στη Μέση Ανατολή μετά τα χτυπήματα του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, το οποίο από τη σειρά του απαντά σε πυραυλικές επιθέσεις σε γειτονικά κράτη, έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αναταράξεις και στη διεθνή ναυτιλιακή δραστηριότητα, με το επίκεντρο να εντοπίζεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους του πλανήτη, τα Στενά του Ορμούζ.
Πρόκειται για σημείο – «κλειδί» όσον αφορά τη μεταφορά των τεράστιων ποσοτήτων πετρελαίου, όπου αυτή τη στιγμή αποτελούν διακεκαυμένη ζώνη, καθώς έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας από τους Ιρανούς Φρουρούς της Επανάστασης, δημιουργώντας σοβαρές επιπτώσεις στη θαλάσσια κυκλοφορία και στη διακίνηση των ενεργειακών φορτίων παγκοσμίως.
Θυμίζουμε ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και στη συνέχεια με την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Τα Στενά βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν στα βόρεια, και το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στα νότια.
Είναι ένας στενός αλλά εξαιρετικά στρατηγικής σημασίας δίαυλος, καθώς από εκεί διέρχεται ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου (περίπου το 30%) και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Με απλά λόγια, είναι το βασικό «σημείο εξόδου» για τα ενεργειακά φορτία που παράγονται σε χώρες του Περσικού Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η διακοπή λοιπόν της διέλευσης από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, έχει ήδη οδηγήσει σε συσσώρευση πλοίων, καθώς σύμφωνα με διεθνείς αναφορές τουλάχιστον 150 δεξαμενόπλοια έχουν αγκυροβολήσει ή παραμένουν σε κατάσταση αναμονής έξω από τα Στενά, αδυνατώντας να συνεχίσουν το ταξίδι τους.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να επαναξιολογήσουν τα επιχειρησιακά τους πλάνα, με αρκετές να παγώνουν τα δρομολόγια μέσω της περιοχής, ενώ άλλες δίνουν εντολή στα πλοία που βρίσκονται ήδη εντός του Περσικού Κόλπου να κινηθούν προς σημεία που θεωρούνται ασφαλέστερα.
Η κατάσταση έχει σημάνει όμως συναγερμό και στον τομέα της ναυτικής ασφάλειας. Η εταιρεία Diaplous, που εξειδικεύεται στη διαχείριση θαλάσσιων κινδύνων, απευθύνει επείγουσα σύσταση για αυξημένη επαγρύπνηση. Μεταξύ άλλων, προτρέπει τις ναυτιλιακές να ενισχύσουν την επικοινωνία μεταξύ πλοίων, κέντρων επιχειρήσεων και ιδιωτικών παρόχων ασφάλειας, να εξετάσουν εναλλακτικές διαδρομές και να προσδιορίσουν εκ νέου ασφαλείς ζώνες αναμονής. Σε περιπτώσεις όπου το ρίσκο κρίνεται υψηλό, δεν αποκλείεται να αποφασιστούν καθυστερήσεις αναχωρήσεων ή αλλαγές πορείας, προκειμένου να αποφευχθούν επικίνδυνες θαλάσσιες περιοχές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα για τον ελληνικό στόλο. Όπως επισημαίνουν ναυτεργατικά σωματεία, περισσότερα από 60 πλοία ελληνικών συμφερόντων βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου. Από αυτά, 11 φέρουν ελληνική σημαία, ενώ 49 ανήκουν σε ελληνικά ναυτιλιακά σχήματα. Στα συγκεκριμένα πλοία υπηρετούν πάνω από 1.350 ναυτικοί, οι οποίοι παραμένουν σε καθεστώς αβεβαιότητας μέχρι να αποκατασταθεί η ομαλή ναυσιπλοΐα. Σε επιφυλακή βρίσκονται την ίδια ώρα τόσο το υπουργείο Ναυτιλίας όσο και το Λιμενικό Σώμα, τα οποία παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Λιμενικού ήρθε σε άμεση επαφή με τις διαχειρίστριες εταιρείες των ελληνικών πλοίων που κινούνται στην ευρύτερη περιοχή, με στόχο να διασφαλιστεί ότι δεν αντιμετωπίζουν ζητήματα ασφάλειας και να δοθούν επικαιροποιημένες οδηγίες πλεύσης. Παράλληλα, ενημερώθηκε η ναυτιλιακή κοινότητα για τις τελευταίες εξελίξεις, ενώ διαβιβάστηκαν αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου.
Ο επιχειρησιακός μηχανισμός παραμένει σε συνεχή λειτουργία, με τον Θάλαμο Επιχειρήσεων να διατηρεί τακτική επικοινωνία με τα υπό ελληνική σημαία πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ώστε να υπάρχει άμεση εικόνα για την κατάσταση και να ληφθούν μέτρα εφόσον απαιτηθεί. Πρωταρχικός στόχος, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, είναι η προστασία των πληρωμάτων και η αποτροπή οποιουδήποτε περιστατικού που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές ή πλοία. Παράλληλα, το υπουργείο Μεταφορών του Κατάρ εξέδωσε σύσταση προς τους πλοιοκτήτες να αποφύγουν προσωρινά τη διέλευση από τη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη για λόγους ασφαλείας, επιβεβαιώνοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης.
