Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποδέχθηκε αμερικανική πρόταση για νέο γύρο συνομιλιών την επόμενη εβδομάδα, με επίκεντρο πλέον το ζήτημα του εδάφους στον πόλεμο με τη Ρωσία. Στο τραπέζι βρίσκεται ιδέα για ειδική οικονομική ζώνη στην ανατολική Ουκρανία, την οποία αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό και το Κίεβο και η Μόσχα.
Οι συνομιλίες, που αναμένεται να γίνουν Τρίτη ή Τετάρτη στις ΗΠΑ, θεωρούνται κρίσιμο βήμα σε μια προσπάθεια να βρεθεί διέξοδος μετά από χρόνια πολέμου και εκατοντάδες χιλιάδες θύματα. Ο Ζελένσκι εμφανίζεται διατεθειμένος να συζητήσει δύσκολες λύσεις, αλλά ξεκαθαρίζει ότι η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας παραμένει «κόκκινη γραμμή» για το Κίεβο.
Ο Ζελένσκι μπροστά στο δίλημμα της «ζώνης» στο Ντονμπάς
Σύμφωνα με την πρόταση που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, οι ΗΠΑ εισηγούνται τη δημιουργία μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης σε τμήμα της ανατολικής περιοχής Ντονμπάς, η οποία θα λειτουργεί ως «μαξιλάρι» μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών. Η ιδέα αυτή θα μπορούσε θεωρητικά να μειώσει τον κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, αλλά εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το ποιος θα ασκεί πραγματικό έλεγχο στην περιοχή και με ποια εγγυήσεις ασφαλείας.
Ο Ζελένσκι αναγνωρίζει ότι, παρά την πίεση του χρόνου και των απωλειών, τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία αντιμετωπίζουν με καχυποψία μια λύση που ενδέχεται να παγιώσει ντε φάκτο αλλαγές συνόρων, χωρίς σαφή δέσμευση για πλήρη αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων. Την ίδια στιγμή, η Δύση αναζητά φόρμουλα που θα συνδυάζει εγγυήσεις ασφάλειας για το Κίεβο με έναν μηχανισμό αποκλιμάκωσης που να είναι αποδεκτός – έστω και με δυσφορία – και από το Κρεμλίνο.
Ζελένσκι, ΗΠΑ και το δύσκολο παζλ της ειρήνης
Για τον Ζελένσκι, η νέα αυτή φάση των συνομιλιών αποτελεί δοκιμασία τόσο στο διεθνές, όσο και στο εσωτερικό μέτωπο, όπου μεγάλο μέρος της κοινωνίας φοβάται οποιαδήποτε παραχώρηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως «αντάλλαγμα» στον επιτιθέμενο. Η αποδοχή της αμερικανικής πρόσκλησης δείχνει πως το Κίεβο θέλει να κρατήσει ενεργή τη διπλωματική οδό, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τον στόχο της αποκατάστασης της κυριαρχίας του σε όλα τα κατεχόμενα εδάφη, όπως γράφει το Bloomberg.
Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να δείξουν αν η ιδέα της ειδικής οικονομικής ζώνης στο Ντονμπάς μπορεί να εξελιχθεί σε ρεαλιστική βάση διαπραγμάτευσης ή αν θα παραμείνει μια ακόμη αποτυχημένη απόπειρα γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ των δύο πλευρών. Σε κάθε περίπτωση, οι κινήσεις του Ζελένσκι στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το πώς θα διαμορφωθεί ο επόμενος χάρτης της ασφάλειας στην ανατολική Ευρώπη.
