Η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο οξείες ενεργειακές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της, με τα αποθέματα πετρελαίου να επαρκούν, σύμφωνα με εξειδικευμένα δεδομένα αγοράς, μόλις για λίγες ακόμη εβδομάδες αν δεν φτάσουν νέες φορτώσεις. Η δραματική μείωση των εισαγωγών, ο αμερικανικός οικονομικός και ενεργειακός κλοιός, αλλά και οι πιέσεις προς τους ελάχιστους συμμάχους της Αβάνας, έχουν φέρει τη νησιωτική χώρα στο χείλος μιας βαθιάς κοινωνικοοικονομικής κρίσης.

Κούβα: ρεύμα με το δελτίο, ουρές για καύσιμα

Η καθημερινότητα στην Κούβα έχει ήδη επιβαρυνθεί δραματικά, με σχεδόν καθημερινές διακοπές ρεύματος σε πολλές περιοχές και ατελείωτες ουρές στα πρατήρια, καθώς οι αρχές προσπαθούν να μοιράσουν τα λιγοστά καύσιμα που απομένουν. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι από τις αρχές του έτους έχει φτάσει στην Κούβα μόνο μία αποστολή από το Μεξικό, σε πλήρη αντίθεση με τον μέσο όρο δεκάδων χιλιάδων βαρελιών ημερησίως που λάμβανε το 2025 από όλους τους προμηθευτές. Ειδικοί εκτιμούν ότι, εάν δεν υπάρξει άμεση ανατροπή στην τροφοδοσία, θα χρειαστεί αυστηρή ενεργειακή «δίαιτα», με ακόμη πιο σκληρές περικοπές σε ρεύμα και καύσιμα για τον πληθυσμό.​

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ έχουν καταστήσει σαφές ότι στόχος τους είναι να «στεγνώσουν» ενεργειακά την Κούβα, μπλοκάροντας τις αποστολές από τη Βενεζουέλα και στέλνοντας σαφή μηνύματα και προς το Μεξικό. Η Ουάσινγκτον έχει ήδη εμποδίσει φορτία που κατευθύνονταν από το Καράκας στην Αβάνα, ενώ ο Τραμπ δηλώνει δημόσια ότι το καθεστώς βρίσκεται «πολύ κοντά στην αποτυχία», επενδύοντας στην πίεση που δημιουργεί η έλλειψη καυσίμων στην κοινωνία.​

Κούβα, Βενεζουέλα και Μεξικό σε γεωπολιτική τανάλια

Για δεκαετίες η Κούβα στηριζόταν στη φθηνή ή και δωρεάν προμήθεια πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, ενώ τα τελευταία χρόνια προστέθηκε δυναμικά και το Μεξικό ως βασικός προμηθευτής. Μετά όμως τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στις αρχές Ιανουαρίου και το πάγωμα των αποστολών από το Καράκας, η Αβάνα έχασε ουσιαστικά τον βασικό της ενεργειακό «αιμοδότη». Ταυτόχρονα, η μεξικανή πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ βρίσκεται υπό αφόρητη πίεση, καθώς η Ουάσινγκτον απειλεί τόσο με στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των καρτέλ όσο και με κινήσεις που θα μπορούσαν να πλήξουν τις μεξικανικές εξαγωγές πετρελαίου.​

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο φόβος τυχόν κατάσχεσης μεξικανικών φορτίων προς την Κούβα ή ακόμη και ενός ανοιχτού επεισοδίου με τις ΗΠΑ οδηγεί τη μεξικανική κυβέρνηση σε παύση ή «πάγωμα» των αποστολών, έστω κι αν επίσημα η Σέινμπαουμ δηλώνει πως οι εξαγωγές γίνονται στο πλαίσιο συμβολαίων ή ανθρωπιστικής βοήθειας. Ταυτόχρονα, πιθανές εναλλακτικές πηγές, όπως η Ρωσία και η Αλγερία, εμφανίζονται μόνο σποραδικά και δεν μπορούν να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες της Κούβας σε πετρέλαιο και fuel oil για ηλεκτροπαραγωγή, όπως γράφουν οι Financial Times.​

Η κούραση της κοινωνίας είναι εμφανής, καθώς η οικονομία βρίσκεται ήδη σε μακροχρόνια ύφεση, με τον τουρισμό και την παραγωγή ζάχαρης να υποχωρούν και την έλλειψη σκληρού νομίσματος να πνίγει κάθε προοπτική ανάπτυξης. Διεθνείς σύμβουλοι προειδοποιούν πλέον ανοιχτά ότι η κρίση για το καθεστώς της Αβάνας μπορεί να αποδειχθεί υπαρξιακή, εάν το ενεργειακό πρόβλημα δεν λυθεί άμεσα. Παρά τη ζοφερή εικόνα, η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει πυγμή, οργανώνοντας πορείες στήριξης και διακηρύσσοντας μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι «η σκληρότητα των καιρών και η βαρβαρότητα των απειλών δεν θα μας σταματήσουν».