Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν υπήρξε ποτέ ο πρόεδρος που αναρωτήθηκε τι μπορεί να προσφέρει στη χώρα του. Αντίθετα, και στη δεύτερη θητεία του, δοκιμάζει τα όρια του τι μπορεί να αποκομίσει ο ίδιος από την εξουσία.
Σύμφωνα με αναλύσεις μεγάλων διεθνών μέσων ενημέρωσης, ο Τραμπ έχει μετατρέψει την προεδρία σε εργαλείο οικονομικού οφέλους, εκμεταλλευόμενος την πολιτική του ισχύ για να προσελκύσει χρήματα από επιχειρήσεις, τεχνολογικούς κολοσσούς και ξένες κυβερνήσεις που επιδιώκουν ευνοϊκή μεταχείριση από την Ουάσινγκτον.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για τουλάχιστον 1,4 δισ. δολάρια προσωπικά κέρδη, ποσό που θεωρείται κατώτατο, καθώς σημαντικό μέρος των εσόδων παραμένει αδιαφανές.
Τραμπ: Διεθνείς συμφωνίες, δώρα και πολιτικές χάρες
Μετά την επανεκλογή του, η οικογένεια Τραμπ έχει αποκομίσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια από την εμπορική εκμετάλλευση του ονόματός του στο εξωτερικό. Ξενοδοχεία, πύργοι γραφείων και γήπεδα γκολφ σε χώρες όπως το Ομάν, η Ινδία και η Σαουδική Αραβία αποτελούν μέρος ενός δικτύου άνω των 20 διεθνών έργων της Trump Organization, τα οποία συχνά απαιτούν συνεργασία με ξένες κυβερνήσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επιχειρηματικές αυτές κινήσεις συνέπεσαν χρονικά με πολιτικές αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης που ωφέλησαν τις ίδιες χώρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Βιετνάμ, όπου οι ΗΠΑ χαλάρωσαν την απειλή επιβολής δασμών λίγο μετά την έναρξη μεγάλου επενδυτικού έργου της οικογένειας Τραμπ.
Την ίδια στιγμή, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και ΜΜΕ κατέβαλαν συνολικά πάνω από 90 εκατ. δολάρια σε εξωδικαστικούς διακανονισμούς με τον Τραμπ, παρά το γεγονός ότι οι υποθέσεις δεν κρίθηκαν επί της ουσίας στα δικαστήρια. Λίγες εβδομάδες μετά από έναν τέτοιο διακανονισμό, εγκρίθηκε και συγχώνευση δισεκατομμυρίων από αρμόδια ομοσπονδιακή αρχή.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και το δώρο του Κατάρ: ένα αεροσκάφος Boeing αξίας 400 εκατ. δολαρίων, το οποίο ο Τραμπ σκοπεύει να χρησιμοποιεί ως Air Force One και να κρατήσει και μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Κρυπτονομίσματα και πρωτοφανή κέρδη
Το μεγαλύτερο οικονομικό «χρυσωρυχείο» για τον Τραμπ φαίνεται να είναι τα κρυπτονομίσματα, μέσω των οποίων η οικογένεια έχει κερδίσει τουλάχιστον 867 εκατ. δολάρια. Ξένοι επενδυτές και επιχειρηματικά σχήματα μπορούν να αγοράζουν ψηφιακά νομίσματα συνδεδεμένα με τον Τραμπ, μεταφέροντας ουσιαστικά χρήματα στην οικογένειά του χωρίς δημόσια διαφάνεια.
Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, το πραγματικό ποσό ενδέχεται να είναι κατά πολύ υψηλότερο, με στελέχη της οικογένειας Τραμπ να αφήνουν να εννοηθεί ότι τα κέρδη υπερβαίνουν τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις.
Συνολικά, τα οφέλη του Τραμπ από την επιστροφή του στην προεδρία αντιστοιχούν σε πάνω από 16.800 φορές το μέσο ετήσιο εισόδημα ενός αμερικανικού νοικοκυριού.
Από την προεδρία στην κρίση θεσμών
Σε αντίθεση με προηγούμενους προέδρους, που απέφευγαν ακόμη και την υπόνοια προσωπικού οφέλους, ο Τραμπ επιδεικνύει ανοιχτά τον πλουτισμό του, αποδεχόμενος δώρα, προωθώντας επιχειρηματικά συμφέροντα και ενισχύοντας την προσωπική του περιουσία, γράφουν οι New York Times.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η πρακτική δεν αποτελεί απλώς ηθικό ζήτημα, αλλά απειλή για τη δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμών. Όταν οι πολίτες πιστεύουν ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση το προσωπικό όφελος και όχι το δημόσιο συμφέρον, η εμπιστοσύνη στο κράτος διαβρώνεται.
Όπως είχε προειδοποιήσει ήδη από την αρχαιότητα ο Αριστοτέλης, όταν η εξουσία μετατρέπεται σε μέσο ιδιωτικού πλουτισμού, το πολίτευμα αδειάζει από το περιεχόμενό του και παύει να υπηρετεί τους πολίτες.
