Ο Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε ότι θα προχωρήσει «100%» στην υλοποίηση της απειλής του να επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στην απαίτησή του οι ΗΠΑ να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν συσπειρωθεί γύρω από την κυριαρχία της Γροιλανδίας. Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας τόνισε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να απειλεί προκειμένου να αποκτήσει την ιδιοκτησία του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους.
Η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ, επανέλαβε τη θέση του Λονδίνου ότι το μέλλον της Γροιλανδίας είναι ζήτημα που αφορά «αποκλειστικά τους Γροιλανδούς και τους Δανούς».
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης βίας και επέμεινε ότι θα προχωρήσει στην επιβολή των δασμών με τους οποίους έχει απειλήσει προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες επτά χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ.
Ερωτηθείς από το NBC News αν θα χρησιμοποιούσε βία για να καταλάβει τη Γροιλανδία, ο Τραμπ απάντησε: «Κανένα σχόλιο».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα επιβάλει δασμό 10% «σε οποιαδήποτε και σε όλα τα αγαθά» που αποστέλλονται στις ΗΠΑ από τη Βρετανία από την 1η Φεβρουαρίου, ποσοστό που θα αυξηθεί στο 25% από την 1η Ιουνίου, έως ότου επιτευχθεί συμφωνία ώστε η Ουάσινγκτον να αγοράσει τη Γροιλανδία από τη Δανία.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι το ίδιο θα ισχύσει και για τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία – όλες χώρες-μέλη της αμυντικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ, η οποία ιδρύθηκε το 1949.
Ερωτηθείς αν σκοπεύει πράγματι να προχωρήσει στην επιβολή των δασμών, ο Τραμπ δήλωσε στο NBC News: «Θα το κάνω, 100%».
Ο Τραμπ πρόσθεσε: «Η Ευρώπη θα έπρεπε να επικεντρωθεί στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, γιατί, ειλικρινά, βλέπετε πού την έχει οδηγήσει αυτό… Αυτό θα έπρεπε να απασχολεί την Ευρώπη – όχι η Γροιλανδία».
Η Δανία έχει προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. Τις τελευταίες ημέρες, η Γροιλανδία έχει λάβει στήριξη από ευρωπαϊκά μέλη της συμμαχίας, με ορισμένα από αυτά να στέλνουν μάλιστα μικρό αριθμό στρατιωτών στο νησί την περασμένη εβδομάδα, σε μια κίνηση που θεωρήθηκε κυρίως συμβολική.
Ωστόσο, ο Τραμπ ακολούθησε αυτή την ανάπτυξη δυνάμεων με ανακοίνωση για την επιβολή δασμών στους οκτώ συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να δείξει στον πρόεδρο Τραμπ πως οι απειλές για δασμούς «δεν είναι ο σωστός δρόμος».
«Υπάρχουν κόκκινες γραμμές που δεν μπορούν να ξεπεραστούν», είπε στο Sky News. «Δεν μπορείς να απειλείς για να αποκτήσεις την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας. Δεν έχω καμία πρόθεση να κλιμακώσω αυτή την κατάσταση».
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι η συμμαχία θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τη Δανία και τη Γροιλανδία για την ασφάλεια της Αρκτικής.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να πραγματοποιήσει έκτακτη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, όπου οι ηγέτες της θα συζητήσουν πώς θα απαντήσουν στην τελευταία απειλή του Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η ΕΕ «δεν έχει καμία διάθεση να επιλέξει τη σύγκρουση, αλλά θα υπερασπιστεί τη θέση της».
«Όμως οι απειλές μέσω του εμπορίου δεν είναι ο σωστός τρόπος», πρόσθεσε. «Η κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο συναλλαγής».
Την ίδια ώρα, δόθηκαν στη δημοσιότητα ανταλλαγές γραπτών μηνυμάτων μεταξύ του Τραμπ και του πρωθυπουργού της Νορβηγίας, από τις οποίες προκύπτει ότι την Κυριακή ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε τη Νορβηγία για το γεγονός ότι δεν έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης.
Στην απάντησή του, ο Γιόνας Γκαρ Στέρε εξήγησε ότι το βραβείο απονέμεται από ανεξάρτητη επιτροπή και όχι από τη νορβηγική κυβέρνηση, ενώ πέρυσι τον Οκτώβριο απονεμήθηκε στη Βενεζουελανή ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο.
«Η θέση της Νορβηγίας για τη Γροιλανδία είναι σαφής. Η Γροιλανδία αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας και η Νορβηγία στηρίζει πλήρως το Βασίλειο της Δανίας στο ζήτημα αυτό», πρόσθεσε ο Στέρε.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης στην ανταλλαγή των μηνυμάτων στη συνέντευξή του τη Δευτέρα, λέγοντας: «Η Νορβηγία το ελέγχει πλήρως [το Νόμπελ], παρά όσα λένε. Λένε ότι δεν έχουν καμία σχέση με αυτό, αλλά έχουν τα πάντα να κάνουν με αυτό».
Στο μεταξύ, η Διοίκηση Αεροδιαστημικής Άμυνας της Βόρειας Αμερικής (NORAD) ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι πολλά αεροσκάφη κατευθύνονται προς τη διαστημική βάση Πίτουφικ στη Γροιλανδία.
Ο κοινός αμυντικός οργανισμός ΗΠΑ–Καναδά τόνισε ότι πρόκειται για μέρος μιας συνήθους επιχείρησης «για την υποστήριξη διαφόρων, εδώ και καιρό προγραμματισμένων δραστηριοτήτων της NORAD», διευκρινίζοντας ότι οι κινήσεις αυτές είχαν συντονιστεί με τη Δανία και ότι η κυβέρνηση της Γροιλανδίας είχε ενημερωθεί.
Παρόμοιες επιχειρήσεις της NORAD στη συγκεκριμένη βάση είχαν πραγματοποιηθεί και το 2022, το 2023 και πέρυσι.
