Ο πρώην εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, Φρανς Τίμερμανς, εξέπεμψε ηχηρό μήνυμα από το βήμα του Economist Athens. Ο Ολλανδός πολιτικός υπογράμμισε την αναγκαιότητα της πράσινης μετάβασης και την κρισιμότητα της ευρωπαϊκής ενότητας.
Παράλληλα, ενόψει των ενεργειακών προκλήσεων και των γεωπολιτικών ανακατατάξεων του 2026 και των επόμενων ετών, ο κ. Τίμερμανς παρουσίασε ένα λεπτομερές και συχνά αυτοκριτικό όραμα για το μέλλον της Ευρώπης, χρησιμοποιώντας παραδείγματα από το παρελθόν και το παρόν για να δείξει τον δρόμο προς το μέλλον.
Ξεκινώντας την ομιλία του, ο κ. Τίμερμανς αναφέρθηκε στη θητεία του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, τιμώντας τον παρόντα Δημήτρη Αβραμόπουλο, θυμήθηκε την κρίσιμη περίοδο του 2014-2015, όταν η Ελλάδα βρέθηκε στο χείλος της καταστροφής και η Ευρώπη έδειξε ενότητα, αποφεύγοντας το Grexit. Αυτή η αναφορά λειτούργησε ως προοίμιο για το βασικό του μήνυμα: την αξία της συλλογικής δράσης.
Ο πρώην αντιπρόεδρος της Ε.Ε. εξέφρασε την πεποίθηση ότι η νομοθεσία της Πράσινης Συμφωνίας θα παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αναλλοίωτη, συνεχίζοντας να μεταμορφώνει την ευρωπαϊκή οικονομία και τον ενεργειακό τομέα. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η Πράσινη Συμφωνία (Green Deal) έχει γίνει αντικείμενο πολιτικών επιθέσεων, εντασσόμενη σε αυτό που χαρακτήρισε «πόλεμο πολιτισμών», επηρεασμένο και από την αμερικανική ρητορική.
Παραδέχτηκε ότι ορισμένα μέτρα της Πράσινης Συμφωνίας, όπως η απαγόρευση των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης έως το 2035, είχαν κυρίως συμβολική αξία. Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, όπως τόνισε, ήδη γνώριζε ότι η καινοτομία και ο ανταγωνισμός (κυρίως από την Κίνα) θα οδηγούσαν ούτως ή άλλως προς αυτήν την κατεύθυνση.
Ο κ. Τίμερμανς επέκρινε την ευρωπαϊκή νοοτροπία που συχνά περιπλέκει τα πράγματα. Ενώ οι Ευρωπαίοι μηχανικοί απέρριπταν την ηλεκτροκίνηση ως «πολύ απλή», οι Κινέζοι την αγκάλιασαν, αναγνωρίζοντας ότι η απλότητα οδηγεί σε χαμηλότερο κόστος και προσελκύει τους καταναλωτές. «Οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο θέλουν φθηνές επιλογές κινητικότητας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σε αυτό το πλαίσιο, πρότεινε ακόμη και τη μετονομασία της Πράσινης Συμφωνίας, όπως έκανε η κυβέρνηση Μπάιντεν με τον «Νόμο για τη Μείωση του Πληθωρισμού» (Inflation Reduction Act), προκειμένου να αποτραπεί η εκμετάλλευσή της σε πολιτικές αντιπαραθέσεις. «Γιατί να μην την ονομάσουμε ‘Freedom Deal’ – Συμφωνία για την Ελευθερία;» ρώτησε ρητορικά.
Η ανάγκη για ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης είναι, κατά τον κ. Τίμερμανς, επιτακτική. Σε μια εποχή βιομηχανικής και γεωπολιτικής επανάστασης, η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει να γίνει υποτελής δυνάμεων όπως η Κίνα ή οι ΗΠΑ. Ο μοναδικός τρόπος για να επιτευχθεί αυτή η κυριαρχία είναι μέσω των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. «Δεν έχουμε τεράστιες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου», υπενθύμισε, τονίζοντας ότι η στροφή προς την ηλιακή ενέργεια, αιολική ενέργεια, υδρογόνο (και – για κάποιους – πυρηνική ενέργεια) δεν είναι επιλογή, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.
Επέκρινε επίσης την έλλειψη μιας ολοκληρωμένης Ενεργειακής Ένωσης στην Ευρώπη τα τελευταία 20 χρόνια, η οποία οδήγησε σε «ηθικό κίνδυνο» και στην προσπάθεια κάποιων κρατών-μελών να εξασφαλίσουν φθηνή ενέργεια από δυνάμεις όπως η Ρωσία.
Ο Φρανς Τίμερμανς εξέφρασε την εκτίμησή του για την Ελλάδα, όχι μόνο για την ανθεκτικότητά της κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, αλλά και για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στην πράσινη μετάβαση. Η Ελλάδα, όπως επεσήμανε, κατανοεί απόλυτα την ανάγκη για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και έχει τεράστιο δυναμικό ώστε να γίνει ενεργειακός κόμβος, παρέχοντας καθαρή ενέργεια, μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
