Οι απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τη Δευτέρα για επιβολή δασμών στη Γαλλία και η απαξιωτική του δήλωση για τον Εμανουέλ Μακρόν -τον οποίο χαρακτήρισε «ασήμαντο»- αποτελούν το τελευταίο επεισόδιο σε μια ταραχώδη σχέση, η οποία εδώ και χρόνια περνά από το «ζενίθ» στο «ναδίρ».

Από το 2017, όταν αμφότεροι ανέλαβαν την εξουσία, οι δύο ηγέτες είχαν συχνές διαφωνίες, οι οποίες από την πλευρά του κ. Τραμπ κλιμακώνονταν με προσβολές και απειλές. «Μέχρι πρότινος, ο Μακρόν κατάφερνε να εξομαλύνει τις εντάσεις και να συγκρατεί τις παρορμητικές κινήσεις του Τραμπ μέσω της προσωπικής τους σχέσης και εκφράσεων θαυμασμού», γράφει η Κάθριν Πόρτερ των New York Times.

Οι νέες απειλές για δασμούς στη σαμπάνια και άλλα γαλλικά προϊόντα, σε συνδυασμό με την πρόθεση του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία (έδαφος συμμάχου του ΝΑΤΟ), εγείρουν ερωτήματα για το αν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί η τακτική του Μακρόν.

Η νέα σκληρή στάση του Μακρόν

«Πρέπει να σταματήσουμε τη γοητεία», δήλωσε την Τρίτη από το Νταβός ο νομπελίστας οικονομολόγος, Φιλίπ Αγιόν. «Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας πίστεψε υπερβολικά ότι η γοητεία θα αποδώσει. Δεν αποδίδει». Ο Αγιόν κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να πράξουν «ό,τι απαιτείται» για να εμποδίσουν την προσπάθεια του Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία.

Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Μακρόν υιοθέτησε σκληρότερη στάση, δηλώνοντας ότι η Γαλλία δεν θα ενδώσει σε εκφοβισμούς (bullying) που υπονομεύουν την ευρωπαϊκή κυριαρχία. «Προτιμάμε τον σεβασμό από τους νταήδες και το κράτος δικαίου από τη βαρβαρότητα», τόνισε χαρακτηριστικά.

Παρά τις εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις τους στο εμπόριο, τη μετανάστευση και το κλίμα, οι δύο άνδρες διατηρούν συνεχή επικοινωνία. Μοιράζονται δύο κοινά χαρακτηριστικά: Τους αρέσει να μιλάνε και η εξωτερική τους πολιτική βασίζεται στις άμεσες, προσωπικές τους σχέσεις.

Η πολυτάραχη σχέση τους

Κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσημης επίσκεψης του Τραμπ στο Παρίσι το 2017, οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν θερμές χειραψίες και εγκωμιαστικά σχόλια. Έναν χρόνο αργότερα, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του Μακρόν στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ απομάκρυνε προσεκτικά κάτι από τον ώμο του Γάλλου ομολόγου του, δηλώνοντας ενώπιον των δημοσιογράφων: «Τον συμπαθώ πολύ».

Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, ο Τραμπ επέπληξε δριμύτατα τον Μακρόν για την κριτική που άσκησε ο τελευταίος στην ηγεσία των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις του «πολύ προσβλητικές» και «εξαιρετικά δυσάρεστες». Ο Μακρόν, από την πλευρά του, δεν υποχώρησε: «Η δήλωσή μου προκάλεσε αντιδράσεις», ανέφερε, «αλλά εμμένω σε αυτήν».

Με την πάροδο των ετών, η στρατηγική του Μακρόν απέναντι στα συναισθηματικά ξεσπάσματα του Τραμπ ήταν να παραμένει φιλικός αλλά και σταθερός στις απόψεις του, πιέζοντας ταυτόχρονα για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανεξαρτησία και υπεράσπιση της κυριαρχίας της Ευρώπης.

Από την έναρξη της δεύτερης και πιο ταραγμένης θητείας του Τραμπ, ο Μακρόν φάνηκε να συνεχίζει αυτή την τακτική, την ίδια στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος ενέτεινε τις απειλές και τον προσωπικό χλευασμό. Τον περασμένο Ιούνιο, όταν ο Μακρόν δήλωσε ότι ο Τραμπ αποχώρησε νωρίτερα από τη σύνοδο της G7 για να εργαστεί πάνω σε μια κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε επίθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέροντας: «Είτε σκόπιμα είτε όχι, ο Εμανουέλ τα καταλαβαίνει πάντα λάθος».

Τον Ιούλιο, ενώ ο κ. Μακρόν εργαζόταν στο πλαίσιο συνόδου των Ηνωμένων Εθνών για την αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους, επιχειρώντας να εξασφαλίσει τη στήριξη και άλλων χωρών, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον πως «όσα λέει δεν έχουν σημασία». «Είναι καλός άνθρωπος, τον συμπαθώ, αλλά αυτή η δήλωση δεν έχει καμία βαρύτητα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ για τον Μακρόν.

Παρά τις δημόσιες συγκρούσεις, Γάλλοι διπλωμάτες επιβεβαιώνουν ότι οι δύο ηγέτες μιλούν τακτικά στο τηλέφωνο, ακόμα και κάθε δυο μέρες. Η οικειότητά τους φάνηκε τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη, όταν ο Μακρόν, εγκλωβισμένος στην κυκλοφορία λόγω της αυτοκινητοπομπής του Τραμπ, τηλεφώνησε απευθείας στον Αμερικανό πρόεδρο, για να του παραπονεθεί χαριτολογώντας.

Την Τρίτη, ο Τραμπ δημοσιοποίησε στο Truth Social ιδιωτικά μηνύματα του Μακρόν. Σε αυτά, ο Γάλλος πρόεδρος εξέφραζε την ικανοποίησή του για τη σύγκλιση απόψεων σε Συρία και Ιράν, αλλά ταυτόχρονα έγραφε με νόημα: «Δεν καταλαβαίνω τι κάνεις στη Γροιλανδία», καλώντας τον παράλληλα σε δείπνο στο Παρίσι για να συζητήσουν με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες.