Περισσότεροι από 40 εκατομμύρια Αμερικανοί χρησιμοποιούν καθημερινά το ChatGPT για θέματα υγείας, σύμφωνα με έκθεση της OpenAI που δόθηκε στη δημοσιότητα. Σε μια χώρα με από τα πιο περίπλοκα και αδιαφανή συστήματα υγειονομικής περίθαλψης στον κόσμο, η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπεται σταδιακά σε έναν άτυπο «σύμμαχο» των ασθενών.
Δεν πρόκειται μόνο για γενικές ερωτήσεις. Χρήστες στρέφονται στο ChatGPT για να αποκωδικοποιήσουν ιατρικούς λογαριασμούς, να εντοπίσουν υπερχρεώσεις, να κάνουν ένσταση σε απορρίψεις ασφαλιστικών εταιρειών και, όταν η πρόσβαση σε γιατρό είναι δύσκολη, ακόμη και για να διαχειριστούν μόνοι τους συμπτώματα ή θεραπείες.
Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης και πρόσβασης στο σύστημα υγείας, ειδικά για πολίτες χωρίς επαρκή ασφάλιση ή σε απομακρυσμένες περιοχές.
ChatGPT και υγεία: γιατί οι ασθενείς το βλέπουν ως σύμμαχο
Σύμφωνα με την OpenAI, πάνω από το 5% όλων των συνομιλιών στο ChatGPT παγκοσμίως αφορούν θέματα υγείας. Κάθε εβδομάδα, οι χρήστες υποβάλλουν 1,6 έως 1,9 εκατομμύρια ερωτήσεις που σχετίζονται με ασφάλιση υγείας, ζητώντας βοήθεια για σύγκριση προγραμμάτων, χρεώσεις και αποζημιώσεις.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η χρήση σε αγροτικές και υποεξυπηρετούμενες κοινότητες: εκεί καταγράφονται σχεδόν 600.000 μηνύματα υγείας την εβδομάδα. Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι 7 στις 10 συζητήσεις για θέματα υγείας γίνονται εκτός ωραρίου ιατρείων, γεγονός που δείχνει πως το ChatGPT καλύπτει ένα πραγματικό κενό.
Οι ασθενείς μπορούν να εισαγάγουν συμπτώματα, προηγούμενες οδηγίες γιατρών ή πληροφορίες από εξετάσεις και να λάβουν εκτιμήσεις για τη σοβαρότητα μιας κατάστασης. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει άμεση πρόσβαση σε γιατρό, αυτό μπορεί να βοηθήσει κάποιον να αποφασίσει αν μπορεί να περιμένει ή αν πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε επείγοντα.
ChatGPT, διάγνωση και όρια: πού τελειώνει η βοήθεια
Η ίδια η OpenAI παραδέχεται ότι η αξιοπιστία των απαντήσεων βελτιώνεται όταν το ChatGPT έχει σωστό και συγκεκριμένο πλαίσιο, όπως έγγραφα ασφαλιστικών προγραμμάτων, ιατρικές οδηγίες ή δεδομένα από ψηφιακές πλατφόρμες υγείας.
Ωστόσο, υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά. Το ChatGPT μπορεί να δώσει λανθασμένες ή επικίνδυνες συμβουλές, ιδιαίτερα σε θέματα ψυχικής υγείας. Η OpenAI βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με αγωγές από οικογένειες που υποστηρίζουν ότι συγγενικά τους πρόσωπα αυτοτραυματίστηκαν ή αυτοκτόνησαν μετά από αλληλεπιδράσεις με AI.
Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετές Πολιτείες στις ΗΠΑ έχουν θεσπίσει νόμους που απαγορεύουν σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης να παρέχουν ψυχοθεραπευτικές ή αποφασιστικές οδηγίες ψυχικής υγείας.
Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η χρήση του ChatGPT δεν πρέπει να αντικαθιστά τον γιατρό, αλλά να λειτουργεί επικουρικά — κάτι που, στην πράξη, δεν είναι πάντα σαφές στους χρήστες.
ChatGPT, λογαριασμοί και αποκαλύψεις: όταν η AI βρίσκει λάθη
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της τάσης είναι οι δεκάδες viral ιστορίες χρηστών που ανέβασαν αναλυτικούς ιατρικούς λογαριασμούς στο ChatGPT και εντόπισαν σφάλματα: διπλές χρεώσεις, λάθος κωδικοποιήσεις ή ακόμη και παραβιάσεις κανόνων του Medicare.
Σε ένα σύστημα όπου ένας απλός ασθενής δυσκολεύεται να καταλάβει τι ακριβώς πληρώνει, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί σαν εργαλείο διαφάνειας. Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί τη βλέπουν όχι ως απειλή, αλλά ως αντίβαρο σε ένα σύστημα που συχνά μοιάζει εχθρικό.
Το μέλλον του ChatGPT στην υγεία
Η OpenAI δηλώνει ότι εργάζεται εντατικά για να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο το ChatGPT απαντά σε ζητήματα υγείας, μειώνοντας παραπλανητικές ή επικίνδυνες απαντήσεις και συνεργαζόμενη με κλινικούς γιατρούς.
Τα νεότερα μοντέλα, όπως το GPT-5, είναι πιο πιθανό:
- να ζητούν διευκρινιστικές ερωτήσεις,
- να χρησιμοποιούν προσεκτική γλώσσα,
- να κατευθύνουν τον χρήστη σε επαγγελματική ιατρική αξιολόγηση,
- και να αναζητούν επικαιροποιημένη επιστημονική πληροφορία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η λήξη ενισχυμένων κρατικών επιδοτήσεων για ασφάλιση υγείας στις ΗΠΑ μπορεί να επιταχύνει αυτή τη «σιωπηλή μετατόπιση», με περισσότερους ανασφάλιστους ή υποασφαλισμένους πολίτες να βασίζονται στο ChatGPT για καθοδήγηση.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι άνθρωποι θα χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την υγεία τους. Είναι πόσο αξιόπιστη, υπεύθυνη και ασφαλής θα είναι αυτή η χρήση — χωρίς γιατρό στο δωμάτιο.
