Στα 20 εκατ. δολάρια έχει εκτοξευθεί το κόστος μεταφοράς ενός φορτίου αργού με υπερδεξαμενόπλοιο μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ. Παρά το πρωτοφανές κόστος ναύλων και ασφάλισης, οι μεγάλες εκπτώσεις που προσφέρουν οι παραγωγοί του Περσικού Κόλπου εξακολουθούν να καθιστούν τις μεταφορές πετρελαίου κερδοφόρες.
Η παρατεταμένη αναστάτωση στη Μέση Ανατολή έχει αλλάξει δραματικά τα δεδομένα στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, με τα Στενά του Ορμούζ να αποτελούν πλέον ένα από τα ακριβότερα και πιο επικίνδυνα περάσματα για τα δεξαμενόπλοια.
Ο CEO της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ, αποκάλυψε ότι η μεταφορά ενός φορτίου αργού με VLCC, δηλαδή υπερδεξαμενόπλοιο χωρητικότητας περίπου 2 εκατ. βαρελιών, μέσω του Ορμούζ κοστίζει πλέον περί τα 20 εκατ. δολάρια. Το πρόσθετο κόστος αντιστοιχεί περίπου σε 10 δολάρια ανά βαρέλι.
Γιατί η TotalEnergies συνεχίζει να περνά από το Ορμούζ
Το εντυπωσιακό είναι ότι, παρά το τεράστιο μεταφορικό κόστος, η διακίνηση αργού πετρελαίου εξακολουθεί να είναι οικονομικά συμφέρουσα.
Ο λόγος βρίσκεται στις πολύ μεγάλες εκπτώσεις που προσφέρουν παραγωγοί του Περσικού Κόλπου, οι οποίοι επιχειρούν να βρουν αγοραστές σε μια αγορά όπου ο γεωπολιτικός κίνδυνος έχει περιορίσει σημαντικά τη ναυτιλιακή δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον Πουγιανέ, η TotalEnergies μπορεί να αγοράζει αυτή την περίοδο αργό από παραγωγούς της περιοχής σε τιμές περίπου 50 έως 60 δολάρια το βαρέλι, την ώρα που το Brent κινείται πάνω από τα 90 δολάρια.
Ακόμη και αν προστεθούν τα περίπου 10 δολάρια ανά βαρέλι για τη μεταφορά, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο μεταξύ της τιμής αγοράς στον Κόλπο και της διεθνούς τιμής αναφοράς.
Η TotalEnergies είναι ένας από τους μεγάλους traders πετρελαίου από το Ιράκ και το Κατάρ, δύο χώρες που εξακολουθούν να εξάγουν σημαντικές ποσότητες μέσω των Στενών.
Άλλη εικόνα για βενζίνη και ντίζελ
Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική στην αγορά των διυλισμένων προϊόντων, όπως βενζίνη, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.
Τα πλοία που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά τους είναι μικρότερα από τα VLCC, με αποτέλεσμα το τεράστιο σταθερό κόστος διέλευσης και ασφάλισης να επιμερίζεται σε πολύ λιγότερα βαρέλια.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της TotalEnergies, το μεταφορικό κόστος για ορισμένα διυλισμένα προϊόντα μπορεί να φτάνει περίπου τα 50 δολάρια ανά βαρέλι, καθιστώντας τη μεταφορά τους μέσω Ορμούζ πρακτικά ασύμφορη.
Αυτό έχει δημιουργήσει μια ασυνήθιστη εικόνα στην παγκόσμια αγορά: η αγορά αργού εμφανίζεται πιο χαλαρή, ενώ η αγορά καυσίμων παραμένει εξαιρετικά «σφιχτή», με υψηλές τιμές και περιορισμένη προσφορά.
Οι ελλείψεις επιτείνονται και από τα προβλήματα στα ρωσικά διυλιστήρια, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν περιορίσει την παραγωγή και τις εξαγωγές καυσίμων.
Το Ορμούζ παραμένει κομβικό για την παγκόσμια ενέργεια
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ δύσκολα μπορεί να υπερεκτιμηθεί.
Πριν από τη σημερινή κρίση, από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινούνταν περίπου 21 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχούσε περίπου στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαϊκών προϊόντων.
Ταυτόχρονα, από το Ορμούζ περνούσε περισσότερο από το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG, κυρίως λόγω των εξαγωγών του Κατάρ.
Η κρίση έχει αλλάξει εντυπωσιακά αυτή την εικόνα. Σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών, οι συνολικές ροές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ υποχώρησαν στα 4,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, από περισσότερα από 21 εκατ. βαρέλια ημερησίως στα τέλη του 2025.
TotalEnergies: Επενδύσεις για να παρακαμφθεί το Ορμούζ
Η έκρηξη του κόστους έχει επιταχύνει τη συζήτηση για εναλλακτικές διαδρομές που θα επιτρέπουν στις χώρες του Κόλπου να εξάγουν πετρέλαιο χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από τα Στενά.
Η TotalEnergies σχεδιάζει να συμμετάσχει σε επενδύσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τον αγωγό από τη Βαγδάτη προς τη Συρία, καθώς και την επέκταση του αγωγού Habshan-Fujairah στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ο συγκεκριμένος αγωγός επιτρέπει τη μεταφορά πετρελαίου από το Άμπου Ντάμπι προς το λιμάνι της Φουτζάιρα, το οποίο βρίσκεται έξω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η σημερινή του δυναμικότητα ανέρχεται περίπου στα 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με τον Πουγιανέ να αναφέρει ότι εξετάζεται ο διπλασιασμός της.
Οι εναλλακτικές δυνατότητες παραμένουν πάντως περιορισμένες. Η EIA εκτιμά ότι οι βασικοί αγωγοί της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων μπορούν συνολικά να προσφέρουν περίπου 4,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως επιπλέον δυναμικότητας παράκαμψης του Ορμούζ, πολύ λιγότερο από τις ποσότητες που διακινούνταν από το στενό υπό κανονικές συνθήκες.
Το παράδοξο της αγοράς πετρελαίου
Η σημερινή κατάσταση έχει δημιουργήσει ένα ιδιόμορφο οικονομικό παράδοξο.
Από τη μία πλευρά, πλοιοκτήτες και traders μπορούν να εισπράττουν πρωτοφανή ποσά για ένα μόνο ταξίδι μέσω Ορμούζ. Από την άλλη, οι παραγωγοί μέσα στον Περσικό Κόλπο αναγκάζονται να πουλούν το αργό τους με μεγάλες εκπτώσεις για να αντισταθμίσουν το κόστος και τον κίνδυνο που αναλαμβάνει ο αγοραστής.
Αυτό εξηγεί γιατί ένα φορτίο που κοστίζει 20 εκατ. δολάρια μόνο για να μεταφερθεί μπορεί παρ’ όλα αυτά να παραμένει κερδοφόρο.
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τη βενζίνη, το ντίζελ και τα υπόλοιπα διυλισμένα προϊόντα, όπου το υψηλό μεταφορικό κόστος περνά πολύ πιο άμεσα στην τελική τιμή.
Και όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ζώνη αυξημένου κινδύνου, η αγορά θα συνεχίσει να πληρώνει ένα τεράστιο «γεωπολιτικό ασφάλιστρο» για κάθε βαρέλι που καταφέρνει να βγει από τον Περσικό Κόλπο.
