Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη δέχονται προειδοποιήσεις από ανώτερους αξιωματούχους κράτους–μέλους του ΝΑΤΟ ότι πρέπει να κινηθούν άμεσα για να διαφοροποιήσουν τις στρατιωτικές εφοδιαστικές αλυσίδες τους από τα κινεζικά κρίσιμα ορυκτά. Αν δεν προχωρήσουν γρήγορα σε συγκεκριμένα έργα και επενδύσεις, τα σχέδια των συμμάχων για αυξημένες αμυντικές δαπάνες κινδυνεύουν να μείνουν «στα χαρτιά», καθώς το Πεκίνο διατηρεί στρατηγικό πλεονέκτημα και τη δυνατότητα να στερήσει βασικές πρώτες ύλες.
Η εξάρτηση του ΝΑΤΟ από τα κινεζικά ορυκτά είναι συντριπτική: η Κίνα επεξεργάζεται πάνω από το 80% των παγκόσμιων σπάνιων γαιών, που είναι κρίσιμες για κινητήρες drones, μαχητικά αεροσκάφη, πυραύλους και ραντάρ. Η απόφαση του Πεκίνου το 2025 να επιβάλει ελέγχους στις εξαγωγές ορισμένων σπάνιων γαιών και μόνιμων μαγνητών κλιμάκωσε τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ, δείχνοντας πόση ισχύ έχει απέναντι στις δασμολογικές απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Το Πεκίνο απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες ότι «οπλοποιεί» τις εξαγωγές κρίσιμων πρώτων υλών, αλλά οι δυτικές πρωτεύουσες διαβάζουν τις κινήσεις του ως ξεκάθαρο μήνυμα.
ΝΑΤΟ και ορυκτά: η νέα αχίλλειος πτέρνα
Για το ΝΑΤΟ, τα ορυκτά δεν είναι απλώς μια τεχνική παράμετρος της αμυντικής βιομηχανίας, αλλά το αδύναμο σημείο σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων. Αν η Κίνα περιορίσει περαιτέρω τις εξαγωγές ή πιέσει τρίτες χώρες που εξαρτώνται από την αγορά και τις προμήθειές της, μπορεί να «σπάσει» κρίσιμες αλυσίδες παραγωγής οπλικών συστημάτων. Αυτό σημαίνει ότι δαπάνες δισεκατομμυρίων για νέα μαχητικά, πυραυλικά συστήματα και drones κινδυνεύουν να καθυστερήσουν ή να υπονομευθούν, παρά τις αποφάσεις των συμμάχων για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών.
Ως απάντηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουάσινγκτον υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης για μια Στρατηγική Εταιρική Σχέση σε κρίσιμα ορυκτά, με στόχο την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η συμφωνία προβλέπει συντονισμό για τον καθορισμό ελάχιστων τιμών, επιδοτήσεων και άλλων εμπορικών μέτρων, ώστε να δημιουργηθεί μια αγορά κρίσιμων ορυκτών μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών που θα μπορεί να ανταγωνιστεί την κινεζική κυριαρχία.
Αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η Κίνα θα επιχειρήσει να υπονομεύσει την αμερικανοευρωπαϊκή συμφωνία, «χτυπώντας» στις τιμές και ασκώντας πίεση σε κράτη που εξαρτώνται από τα κινεζικά ορυκτά και την εσωτερική της αγορά. Ο στόχος θα είναι να σπάσει το μέτωπο των συμμάχων, να διαβρώσει το κίνητρο για επενδύσεις σε εναλλακτικά κοιτάσματα και να διατηρήσει την αποφασιστική της επιρροή στον εφοδιασμό των στρατιωτικών βιομηχανιών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η μάχη για τα ορυκτά εξελίσσεται σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης, όπου θα κριθεί αν το ΝΑΤΟ μπορεί να στηρίξει στην πράξη τις εξαγγελίες του για αποτροπή και αμυντική ενίσχυση.
