Η έξοδος από την εργασία προς τη συνταξιοδότηση παίρνει πλέον χαρακτηριστικά μαζικού κύματος. Την τελευταία πενταετία κατατέθηκαν συνολικά 1.036.683 αιτήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης «ΑΤΛΑΣ», αριθμός που αποτυπώνει το εύρος μιας τάσης που δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες χρονιές, αλλά εξελίσσεται σε σταθερό μοτίβο της αγοράς εργασίας και του ασφαλιστικού συστήματος.
Το 2025 αποτέλεσε την πιο χαρακτηριστική κορύφωση αυτής της πορείας, καθώς οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης ανήλθαν σε 225.803, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό. Ο αριθμός ξεπέρασε το προηγούμενο ρεκόρ του 2021, όταν είχαν καταγραφεί 212.151 αιτήσεις, εντείνοντας τις απαιτήσεις για τον e-ΕΦΚΑ ως προς την επεξεργασία φακέλων και την απονομή νέων συντάξεων. Όσο μεγαλύτερη είναι η εισροή αιτήσεων, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για ταχύτητα, επάρκεια προσωπικού και αποτελεσματικές διαδικασίες, προκειμένου να μην δημιουργούνται νέες καθυστερήσεις.
Η κατανομή μέσα στη χρονιά δείχνει ότι η «αιχμή» δεν είναι τυχαία. Ο Σεπτέμβριος ήταν ο μήνας με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων, λόγω των αποχωρήσεων στον χώρο της εκπαίδευσης, και συνοδεύτηκε από μηνιαίο ρεκόρ 20.552 αιτήσεων. Υψηλή κινητικότητα καταγράφηκε και τον Οκτώβριο (18.135), ενώ μεταξύ των μηνών που ακολουθούν σε ένταση βρίσκονται ο Ιούλιος και ο Ιανουάριος, επιλογές που συχνά συνδέονται με τον τρόπο υπολογισμού αποδοχών και επιμέρους παροχών για μισθωτούς.
Οι εκτιμήσεις για την επόμενη τριετία δεν παραπέμπουν σε αποκλιμάκωση. Αντίθετα, αναμένεται συνέχιση της αυξητικής τάσης, καθώς ωριμάζουν συνταξιοδοτικά δικαιώματα ασφαλισμένων που γεννήθηκαν την περίοδο 1955-1965. Πρόκειται για γενιές με πολυετή ασφαλιστική διαδρομή, οι οποίες σταδιακά περνούν στο στάδιο θεμελίωσης ή κατοχύρωσης δικαιώματος, ενισχύοντας τη «δεξαμενή» δυνητικών συνταξιούχων. Επιπλέον, στο παρασκήνιο λειτουργεί και η θεσμοθετημένη δυνατότητα επαναξιολόγησης των ορίων ηλικίας ανά τριετία, παράγοντας που ωθεί ορισμένους ασφαλισμένους να επισπεύδουν την αποχώρηση όταν έχουν τη δυνατότητα, ώστε να «κλειδώσουν» το ισχύον καθεστώς. Πάντως, σύμφωνα με τις επίσημες κυβερνητικές δηλώσεις, αλλαγές στα όρια συνταξιοδότησης δεν αναμένεται να τεθούν πριν από το 2030.
Σημαντική μεταβολή καταγράφεται, την ίδια στιγμή, και στο προφίλ των συνταξιούχων, καθώς αυξάνεται ο αριθμός όσων συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση. Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι υπολογίζονται πλέον σε περίπου 260.000 άτομα, δηλαδή πάνω από το 10% του συνολικού αριθμού συνταξιούχων, όταν πριν από λίγα χρόνια δηλωμένη απασχόληση εμφάνιζαν περίπου 30.000. Η εξέλιξη συνδέεται με την αλλαγή του πλαισίου: η περικοπή σύνταξης αντικαταστάθηκε από ειδική εισφορά 10% επί του μηνιαίου μισθού, δίνοντας κίνητρο για δήλωση εργασίας και δημιουργώντας ένα πιο «ουδέτερο» οικονομικά πλαίσιο για όσους επιλέγουν να συνεχίσουν την απασχόληση. Παράλληλα, όσοι εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση διατηρούν τη σύνταξή τους και τον μισθό τους, ενώ μελλοντικά μπορούν να λάβουν προσαύξηση της σύνταξης ανάλογα με τα πρόσθετα έτη εργασίας και τις αποδοχές.
Σε επίπεδο οικονομικών του φορέα, οι προβλέψεις δείχνουν ότι ο e-ΕΦΚΑ αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικός και το 2026, παρά την αύξηση των δαπανών. Οι συνολικές δαπάνες εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 31,12 δισ. ευρώ, ενώ τα έσοδα προβλέπεται να ανέλθουν στα 36,86 δισ. ευρώ, οδηγώντας σε πλεόνασμα περίπου 1,04 δισ. ευρώ. Η άνοδος των δαπανών αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στις αυξήσεις των κύριων συντάξεων και στον υψηλό ρυθμό απονομής νέων συντάξεων, που συνδέεται άμεσα με τον αυξημένο αριθμό αιτήσεων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται από τα στοιχεία είναι σύνθετη: από τη μία πλευρά, η μαζική έξοδος προς τη σύνταξη ενισχύει τις πιέσεις στη διοικητική «μηχανή» του συστήματος και αυξάνει τις υποχρεώσεις πληρωμών, από την άλλη, η διεύρυνση της απασχόλησης συνταξιούχων και η πορεία των εσόδων δημιουργούν μια δημοσιονομική ισορροπία. Το κρίσιμο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια είναι αν ο ΕΦΚΑ θα μπορέσει να διατηρήσει υψηλές ταχύτητες στην απονομή και ταυτόχρονα να ανταποκριθεί σε ένα κύμα αιτήσεων που, με βάση τις εκτιμήσεις, δεν έχει ακόμη φτάσει στο τέλος του.
