Υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας και σε κλίμα έντονης μυστικότητας οδηγήθηκε στην τελευταία του κατοικία ο Νεμέσιο Οσεγέρα Θερβάντες, ο άνθρωπος που η μεξικανική και διεθνής κοινή γνώμη έμαθε ως Ελ Μέντσο, ηγέτη του καρτέλ Jalisco New Generation. Η ταφή του πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα σε κοιμητήριο της Ζαποπάν, προαστίου της Γουαδαλαχάρα στη δυτική πολιτεία Χαλίσκο, με τις αρχές να αποφεύγουν κάθε επίσημη επιβεβαίωση για τον ακριβή τόπο ενταφιασμού επικαλούμενες λόγους ασφαλείας.
Σύμφωνα με ομοσπονδιακό αξιωματούχο, που μίλησε ανώνυμα καθώς δεν είχε εξουσιοδότηση να τοποθετηθεί δημοσίως, ο διαβόητος βαρόνος των ναρκωτικών ενταφιάστηκε σε λαμπερό χρυσό φέρετρο, περιστοιχισμένο από τεράστια στεφάνια λουλουδιών, ενώ στην περιοχή είχαν αναπτυχθεί ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις. Από νωρίς, γύρω από το γραφείο τελετών όπου είχε μεταφερθεί η σορός, είχαν αρχίσει να φτάνουν εντυπωσιακά στεφάνια χωρίς αναγραφόμενα ονόματα, με ορισμένα να σχηματίζουν από λουλούδια τον κόκορα· σύμβολο με το οποίο συνδέθηκε ο Ελ Μέντσο, που μεταξύ άλλων αποκαλείτο και «Άρχοντας των Κοκόρων».
Την πομπή προς το κοιμητήριο συνόδευσαν δεκάδες άνθρωποι, πολλοί κρατώντας μαύρες ομπρέλες παρά τον ηλιόλουστο καιρό, σε μια εικόνα που θύμιζε σκηνοθετημένο σκηνικό αποχαιρετισμού. Μπάντα έπαιζε μουσική «banda», είδος παραδοσιακής μεξικανικής μουσικής που εδώ και χρόνια έχει ταυτιστεί και με τις ναρκο-μπαλάντες που εξιδανικεύουν τους διαβόητους αρχηγούς των καρτέλ.
Ο Ελ Μέντσο σκοτώθηκε πριν από λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης για τη σύλληψή του. Το πιστοποιητικό θανάτου, στο οποίο αναφέρεται το Associated Press, καταγράφει ότι υπέκυψε σε πολλαπλά τραύματα από σφαίρες σε στήθος, κοιλιακή χώρα και πόδια, περιγραφή που συμπίπτει με όσα είχε ανακοινώσει ο υπουργός Άμυνας Ρικάρντο Τρεβίγια: ο αρχηγός του καρτέλ και δύο σωματοφύλακές του τραυματίστηκαν σοβαρά σε ανταλλαγή πυρών με στρατιώτες έξω από κατοικία στην Ταπάλπα και κατέληξαν καθ’ οδόν προς το νοσοκομείο.
Η σορός του Oseguera Cervantes μεταφέρθηκε αρχικά στην Πόλη του Μεξικού, όπου διενεργήθηκε νεκροψία, προτού παραδοθεί στην οικογένειά του το Σάββατο. Το πιστοποιητικό θανάτου αναφέρει ότι η ταφή προβλεπόταν, όπως συμβαίνει σε περιπτώσεις βίαιων θανάτων, ώστε να μπορεί στο μέλλον να συλλεχθεί πρόσθετο ιατροδικαστικό υλικό, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει την τοποθεσία του τάφου, στοιχείο που ενισχύει το πέπλο μυστικότητας γύρω από την υπόθεση.
Η ανησυχία των αρχών για την ασφάλεια δεν είναι αβάσιμη: ο θάνατος του Ελ Μέντσο πυροδότησε νέο κύμα βίας σε περίπου 20 πολιτείες του Μεξικού, με περισσότερους από 70 νεκρούς μέσα σε λίγες ημέρες, αποτέλεσμα τόσο της στρατιωτικής επιχείρησης όσο και των αντιποίνων που ακολούθησαν. Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι οι επιχειρήσεις συνεχίζονται με στόχο άλλα υψηλόβαθμα στελέχη του καρτέλ, την ώρα που η επόμενη ημέρα στη δομή ισχύος του οργανωμένου εγκλήματος στο Χαλίσκο παραμένει θολή.
Οι κηδείες βαρόνων των ναρκωτικών στο Μεξικό συχνά τυλίγονται σε μυστήριο και χάος, τροφοδοτώντας έναν σχεδόν μυθικό μανδύα γύρω από τα πρόσωπα που δέσποζαν στην παρασκηνιακή οικονομία της βίας. Ήδη μέσα σε λίγες ώρες από τον θάνατο του Oseguera Cervantes είχαν γραφτεί ναρκομπαλάντες για τη δολοφονία του, εντάσσοντάς τον στο πάνθεον των «ηρώων» της εγκληματικής υποκουλτούρας, δίπλα σε μορφές όπως ο Ιγνάσιο Κορονέλ και ο Αρτούρο Μπελτράν Λέιβα, των οποίων τα ονόματα κοσμούν πολυτελή μαυσωλεία στο γνωστό κοιμητήριο της Σιναλόα.
Η ιστορία των καρτέλ είναι γεμάτη παράδοξες και σκοτεινές υποθέσεις: από τον Ναζάριο Μορένο των «Ιπποτών του Ναού», που ανακοινώθηκε νεκρός το 2010 προτού σκοτωθεί πράγματι το 2014, μέχρι τον Εριμπέρτο Λασκάνο των Zetas, η σορός του οποίου κλάπηκε, και τον Αμάδο Καρίγιο Φουέντες, τον «Άρχοντα των Ουρανών» που πέθανε μετά από αποτυχημένη πλαστική επέμβαση. Σ’ αυτή τη μακρά παράδοση, η ταφή του Ελ Μέντσο σε χρυσό φέρετρο, με την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων και την επιβεβλημένη σιωπή γύρω από τον τάφο του, έρχεται να προστεθεί ως ακόμη ένα επεισόδιο όπου ο θάνατος ενός βαρόνου των ναρκωτικών μετατρέπεται σε σκηνικό ισχύος, φόβου και μύθου.
