Την ώρα που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ανοίγουν ένα νέο κεφάλαιο αστάθειας στη Μέση Ανατολή, η Κίνα φαίνεται να ωφελείται από μια Ουάσινγκτον που στερείται πλέον των πολιτικών και υλικών πόρων για να επικεντρωθεί στην Ασία.
Επίσημα, το Πεκίνο καταδίκασε τις επιθέσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, χαρακτήρισε τις εξελίξεις «απαράδεκτες» και ζήτησε κατάπαυση του πυρός – μια ρητορική αναμενόμενη από την Κίνα απέναντι στην όλο και πιο απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.
Ωστόσο, στο δημοσίευμα του Guardian η επικεφαλής ανταποκρίτρια για την Κίνα, Έιμι Χόκινς, εξηγεί πως πίσω από τις διπλωματικές αιχμές, η απόφαση του Τραμπ να ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο προσφέρει στην Κίνα μια χρυσή ευκαιρία: να εκμεταλλευτεί την κυριαρχία της στα κρίσιμα ορυκτά, ειδικά στον τομέα της άμυνας, την ώρα που το ζήτημα της Ταϊβάν υποχωρεί στη λίστα των άμεσων προτεραιοτήτων των ΗΠΑ.
Το ρίσκο για το Πεκίνο
Φυσικά, τα πλήγματα στο Ιράν ενέχουν κινδύνους για το Πεκίνο, κυρίως λόγω της εξάρτησής του από το ιρανικό πετρέλαιο. Η Κίνα εκτιμάται ότι αγοράζει το 80% των εξαγωγών του Ιράν, το οποίο καλύπτει περίπου το 13% των θαλάσσιων εισαγωγών της – αν και το πραγματικό μέγεθος είναι δύσκολο να υπολογιστεί, καθώς πολλά φορτία «βαφτίζονται» ως προερχόμενα από τη Μαλαισία ή την Ινδονησία για να παρακάμπτονται οι αμερικανικές κυρώσεις.
Το εδρεύον στη Σαγκάη think-tank Hualue American Studies Center επεσήμανε την Κυριακή ότι η στρατηγική συμφωνία Κίνας-Ιράν ύψους 400 δισ. δολαρίων θα μπορούσε να κινδυνεύσει, αν στην Τεχεράνη επικρατούσε ένα φιλοδυτικό καθεστώς. Ταυτόχρονα, μόλις πριν από δύο μήνες, οι ΗΠΑ έθεσαν ουσιαστικά υπό τον έλεγχό τους την πετρελαιοβιομηχανία της Βενεζουέλας, στερώντας από την Κίνα άλλη μια πηγή φθηνού εφοδιασμού.
Αν και η απώλεια του φθηνού ιρανικού πετρελαίου θα ήταν ένα πλήγμα για το Πεκίνο, η Χόκινς εξηγεί πως θα ήταν κάτι το διαχειρίσιμο.
Το Πεκίνο φέρεται να έχει δημιουργήσει ένα «ενεργειακό στρατηγικό ανάχωμα». Ολόκληρο το περασμένο έτος η Κίνα οικοδομούσε τεράστια αποθέματα πετρελαίου, προετοιμαζόμενη για γεωπολιτικούς κραδασμούς.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα πλήξει περισσότερο τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος θέλει να συγκρατήσει τον πληθωρισμό ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η «αχίλλειος πτέρνα» της αμερικανικής άμυνας
Η νέα επίθεση στο Ιράν αναμένεται να εξαντλήσει τα αποθέματα όπλων τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ. Ήδη από πέρυσι, το Πεντάγωνο είχε «παγώσει» αποστολές όπλων στην Ουκρανία λόγω έλλειψης αποθεμάτων, ενώ δημοσιεύματα του Guardian αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν μόλις το 25% των συστημάτων Patriot που απαιτούνται για τα στρατιωτικά τους σχέδια.
Παρ’ όλα αυτά, η Ουάσινγκτον έχει αναπτύξει τα πιο εξελιγμένα όπλα της για την επιχείρηση «Epic Fury» στη Μέση Ανατολή (Patriot, Thaad, μαχητικά F-35). Όλα αυτά τα συστήματα βασίζονται σε ημιαγωγούς και ραντάρ που κατασκευάζονται με γάλλιο – ένα κρίσιμο ορυκτό του οποίου την εφοδιαστική αλυσίδα ελέγχει απόλυτα η Κίνα.
Πέρυσι, το Πεκίνο «παρέλυσε» τις παγκόσμιες βιομηχανικές γραμμές διακόπτοντας τις εξαγωγές γαλλίου, αναγκάζοντας την Ουάσινγκτον σε υποχωρήσεις.
Το πλεονέκτημα του Πεκίνου
Σύμφωνα με τον Τζόζεφ Γουέμπστερ του Atlantic Council, «το Πεκίνο τρίβει τα χέρια του βλέποντας τις ΗΠΑ να σπαταλούν πολύτιμα πυρομαχικά και αναχαιτιστικά συστήματα σε ένα δευτερεύον μέτωπο». Η μείωση των αποθεμάτων δεν αποδυναμώνει μόνο την αμερικανική ετοιμότητα σε περίπτωση κρίσης στην Ταϊβάν, αλλά δίνει στην Κίνα το πάνω χέρι στην παραγωγή νέων όπλων, λόγω του ελέγχου των πρώτων υλών.
Παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ να απεξαρτηθούν από την Κίνα στο θέμα του γαλλίου, ο Μάθιου Φουνάιολ του CSIS σημειώνει ότι οι κινήσεις αυτές «δεν πρόκειται να αλλάξουν τα δεδομένα στο άμεσο μέλλον».
Σίγουρα υπάρχουν ρίσκα. Η Χόκινς εξηγεί πως η εξόντωση ενός δεύτερου ηγέτη-συμμάχου της Κίνας μέσα σε δύο μήνες ίσως πλήξει το γόητρο του Πεκίνου στις χώρες του «Παγκόσμιου Νότου». Ωστόσο, η δημοσιογράφος του Guardian αναφέρει πως μια αμερικανική εξωτερική πολιτική που παραμένει εγκλωβισμένη σε μια ακόμα χαοτική και απρόβλεπτη σύγκρουση μακριά από τη γειτονιά της Κίνας, μόνο κέρδη μπορεί να αποφέρει στο Πεκίνο.
