Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή κρίση, καθώς η Ουγγαρία και η Σλοβακία απειλούν να κλείσουν τη στρόφιγγα του ηλεκτρικού ρεύματος και του ντίζελ, κλιμακώνοντας τις πιέσεις σε μια χώρα ήδη βυθισμένη στα μπλακ άουτ του χειμώνα. Η διένεξη για τον ρωσικό αγωγό Druzhba, που διασχίζει ουκρανικό έδαφος, κινδυνεύει να αφήσει εκατομμύρια νοικοκυριά και την πολεμική μηχανή του Κιέβου με ακόμη λιγότερα καύσιμα και εισαγόμενη ισχύ σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις του πολέμου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι Βίκτορ Όρμπαν και Ρόμπερτ Φίτσο κατηγορούν το Κίεβο ότι καθυστερεί εσκεμμένα την επανεκκίνηση του αγωγού, μετά από ρωσικό πλήγμα κοντά στην πόλη Μπρόντι στα τέλη Ιανουαρίου, με στόχο –όπως υποστηρίζουν– να εκβιάσει τη στήριξή τους στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός προανήγγειλε την αναστολή των εξαγωγών ντίζελ προς την Ουκρανία, ενώ ο Σλοβάκος ομόλογός του απείλησε να διακόψει και τις ροές ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης επιχειρεί να απεξαρτηθεί από τα ρωσικά καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία υπενθυμίζει ότι είναι η ίδια θύμα μιας συστηματικής ρωσικής εκστρατείας κατά της ενεργειακής της υποδομής, που έχει αφήσει μεγάλες πόλεις να ζουν με λίγες μόνο ώρες ρεύμα την ημέρα μέσα στο ψύχος. Η κρατική εταιρεία Naftogaz έκανε λόγο για 15 επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της μέσα σε έναν μήνα, με πυρκαγιά μετά το χτύπημα στον αγωγό, ενώ το Κίεβο επιμένει ότι ενημέρωσε έγκαιρα τη Βουδαπέστη και τη Μπρατισλάβα και ότι εξακολουθεί να τηρεί στο ακέραιο τις υποχρεώσεις του ως χώρα διέλευσης σύμφωνα με τις συμφωνίες και το ευρωπαϊκό πλαίσιο κυρώσεων.
Η Ουκρανία και η ενέργεια στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εντάσεων
Πίσω από τη σύγκρουση για την Ουκρανία και την ενέργεια κρύβεται ένα βαθύτερο ρήγμα ανάμεσα στο Κίεβο και δύο κυβερνήσεις που εδώ και χρόνια κρατούν πιο ήπια γραμμή απέναντι στη Μόσχα. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία συνεχίζουν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο, ενώ η Βουδαπέστη έχει επανειλημμένα επιβραδύνει τις κυρώσεις της ΕΕ, με τον ουκρανικό ΥΠΕΞ να κατηγορεί τον Όρμπαν ότι προσπαθεί να μείνει «στη ρωσική βελόνα σαν εθισμένος», την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναζητούν εναλλακτικές πηγές.
Παράλληλα, ο χρονισμός της κρίσης μόνο τυχαίος δεν είναι, καθώς λίγες ημέρες πριν είχε πραγματοποιήσει περιοδεία στη Βουδαπέστη και στη Μπρατισλάβα ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, σε μια προσπάθεια να διατηρηθούν οι δύο ηγέτες εντός του ευρωατλαντικού πλαισίου. Η νέα κλιμάκωση στέλνει μήνυμα ότι η μάχη για την Ουκρανία δεν περιορίζεται πλέον στο πεδίο των μαχών, αλλά επεκτείνεται στα δίκτυα μεταφοράς πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας που διατρέχουν την καρδιά της Ευρώπης.
Η Ουκρανία, η ενέργεια και ο αγώνας για να μείνουν τα φώτα αναμμένα
Το διακύβευμα για την Ουκρανία στην ενέργεια είναι υπαρξιακό: πάνω από το 60% των εισαγωγών ηλεκτρικού ρεύματος τον Ιανουάριο προήλθε από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, ενώ το ντίζελ είναι ζωτικής σημασίας για γεννήτριες που κρατούν νοσοκομεία, επιχειρήσεις και σπίτια σε λειτουργία, αλλά και για τον στρατό στην πρώτη γραμμή. Η πιθανή διακοπή αυτών των ροών θα ενίσχυε τον αντίκτυπο των ρωσικών χτυπημάτων, βαθαίνοντας την καθημερινή ενεργειακή ανασφάλεια για εκατομμύρια πολίτες σε ένα ήδη εξαντλημένο κράτος, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται να αναζητά εναλλακτικές λύσεις προμήθειας για τις δύο χώρες και να εξετάζει αίτημα της Βουδαπέστης για προσωρινή εξαίρεση από την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου διά θαλάσσης, προσπαθώντας να αποφύγει ένα ντόμινο στην περιφερειακή αγορά καυσίμων. Για το Κίεβο, η κρίση λειτουργεί ως ακόμη μία υπενθύμιση ότι στον πόλεμο της Ουκρανίας η ενεργειακή ασφάλεια είναι πλέον τόσο κρίσιμη όσο και η στρατιωτική βοήθεια, με την επόμενη μέρα να κρίνεται όχι μόνο στα πεδία μάχης, αλλά και στους αγωγούς, τα δίκτυα και τις μονάδες παραγωγής.
