Η κυβέρνηση επιβάλλει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και σε προϊόντα σούπερ μάρκετ με ορίζοντα τριμήνου, όπως ανακοίνωσε σήμερα ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κώστα Τασούλα. «Δεν πρέπει αυτή η αναταραχή να οδηγήσει σε φαινόμενα κερδοσκοπίας», τόνισε, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διανύει τη 12η ημέρα του και προκαλεί αναταράξεις παγκοσμίως.
«Είμαστε σε επαγρύπνηση για περαιτέρω επιπτώσεις της κρίσης», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Ειδικότερα, στην τοποθέτησή του ο πρωθυπουργός ανέφερε: «Και τώρα ζούμε σε ταραγμένους καιρούς. Και στην προηγούμενη συνάντηση είχαμε πει ότι αυτό που θα διαχειριστούμε είναι μια διαρκής γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Η χώρα μας απέδειξε έμπρακτα ότι είναι ένας πυλώνας γεωπολιτικής ασφάλειας. Προστρέξαμε πρώτοι να υποστηρίξουμε την Κύπρο, αποστέλλοντας αμυντικές δυνάμεις του ναυτικού και της αεροπορίας, και ακολούθησαν και άλλες χώρες. Στην πράξη αποδείξαμε ότι το έδαφος της Κύπρου είναι ευρωπαϊκό έδαφος. Ταυτόχρονα το υπουργείο Εξωτερικών καταβάλλει τιτάνια προσπάθεια για να απεγκλωβίσει από εμπόλεμες ζώνες χιλιάδες συμπολίτες μας, ενώ ταυτόχρονα σε όλα τα διπλωματικά επίπεδα η χώρα μας δίνει τον δικό της αγώνα, ώστε αυτή η σύρραξη να μην επεκταθεί και σε άλλες γεωγραφικές κοινότητες.
Έχουμε εκφράσει τη έντονη διαφωνία μας για οποιαδήποτε χερσαία επιχείρηση και στον Λίβανο. Και βέβαια εκτός από την γεωπολιτική διάσταση του ζητήματος μας απασχολούν οι οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, γι’ αυτό και σήμερα στις 2 το μεσημέρι οι υπουργοί Ανάπτυξης και Ενέργειας θα κάνουν ανακοινώσεις για την επιβολή πλαφόν και στα καύσιμα και στο περιθώριο κέρδους και στα προϊόντα του σούπερ μάρκετ.
Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις πρωτογενείς ανατιμήσεις, αλλά θα μπει πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα και στο σούπερ μάρκετ με ορίζοντα υλοποίησης το επόμενο τρίμηνο και από εκεί και πέρα θα είμαστε σε διαρκή επαγρύπνηση για τις επιπτώσεις στην κρίση εκφράζοντας την ευχή ότι θα οδηγηθούμε σε αποκλιμάκωση, ώστε αυτό που είναι σήμερα ένα μεγάλο πρόβλημα να μη διογκωθεί περαιτέρω».
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επεσήμανε: «Η επαγρύπνηση που έδειξε η πολιτεία στο θέμα της αμυντικής προστασίας της ευρωπαϊκής και ελληνικής Κύπρου πρέπει να φανεί και στην περίπτωση της καταπολέμησης της αισχροκέρδειας.
Είμαι βέβαιος πως τα μέτρα και προειδοποιητικά και κατασταλτικά θα λειτουργήσουν ώστε και αυτοί που σκέφτονται να αξιοποιήσουν την ευκαιρία αισχροκερδώντας να αντιληφθούν ότι δεν είναι καιρός αυτή η κρίση να τους γεμίσει τις τσέπες με υπερκέρδη.
Ο λαός αγκάλιασε τις πρωτοβουλίες για Κύπρο και θέλω να ελπίζω ότι θα αγκαλιάσει και τις πρωτοβουλίες καταπολέμησης της αισχροκέρδειας».
Οι παρεμβάσεις σε αντλίες και ράφια, για να ανακοπούν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας
Οι λεπτομέρειες για τις κυβερνητικές παρεμβάσεις αναμένονται στις 14:00 το μεσημέρι και αποτελούν την πρώτη οργανωμένη αντίδραση της κυβέρνησης απέναντι στις αυξήσεις τιμών που καταγράφονται τα τελευταία εικοσιτετράωρα και ιδίως από τη στιγμή που η τιμή του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές άγγιξε τα 120 δολάρια το βαρέλι – αν και αμέσως μετά έπεσε αισθητά η τιμή του.
Το σχέδιο των παρεμβάσεων έχει ήδη οριστικοποιηθεί μετά από αλλεπάλληλες συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες στο Μέγαρο Μαξίμου. Η τελική απόφαση ελήφθη μετά και τη σύσκεψη της Δευτέρας το βράδυ, όπου εξετάστηκαν τα δεδομένα της αγοράς και οι εισηγήσεις των συναρμόδιων υπουργών Ανάπτυξης και Ενέργειας. Εκεί αξιολογήθηκαν και όλες οι πιθανές κινήσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων που φτάνουν ήδη στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι λεπτομέρειες του πακέτου παρεμβάσεων θα παρουσιαστούν από τον υπουργό Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρο, καθώς τα μέτρα αφορούν κυρίως την αγορά καυσίμων αλλά και το λιανεμπόριο τροφίμων. Κεντρικός άξονας των παρεμβάσεων είναι η επιβολή ανώτατου ορίου στο περιθώριο κέρδους σε κρίσιμους κρίκους της αγοράς. Στον τομέα των καυσίμων, η ρύθμιση θα καλύπτει περισσότερα από ένα στάδια της αλυσίδας διάθεσης. Το πλαφόν θα ισχύει τόσο στις συναλλαγές μεταξύ διυλιστηρίων και εταιρειών εμπορίας όσο και στη λιανική πώληση από τα πρατήρια προς τους καταναλωτές. Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει την πιθανότητα υπερβολικών αυξήσεων που δεν δικαιολογούνται από τις μεταβολές των διεθνών τιμών.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι τιμές που φτάνουν στην αντλία θα αντικατοπτρίζουν πραγματικά την κατάσταση στις διεθνείς αγορές και δεν θα περιλαμβάνουν πρόσθετες επιβαρύνσεις που προκύπτουν από κερδοσκοπικές πρακτικές. Κυβερνητικοί παράγοντες αναφέρουν ότι το επίπεδο του πλαφόν θα διαμορφωθεί σε τέτοια επίπεδα, ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα αισχροκέρδειας χωρίς να διαταράσσεται η ομαλή λειτουργία της αγοράς καυσίμων.
Παράλληλα, ανάλογη παρέμβαση σχεδιάζεται και στον χώρο του λιανεμπορίου τροφίμων. Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην επιβολή αντίστοιχου περιορισμού στο περιθώριο κέρδους για προϊόντα που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η μετακύλιση υπερβολικών αυξήσεων στα ράφια. Το μέτρο στοχεύει κυρίως σε βασικά αγαθά που επηρεάζουν άμεσα το κόστος ζωής των νοικοκυριών.
Στο οικονομικό επιτελείο υπογραμμίζουν ότι είναι διαφορετικό ζήτημα οι τιμές να αυξάνονται επειδή μεταβάλλονται οι διεθνείς συνθήκες και άλλο να παρατηρούνται τεχνητές αυξήσεις από επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται το κλίμα αβεβαιότητας. Για τον λόγο αυτό η κυβέρνηση επιδιώκει να στείλει σαφές μήνυμα ότι θα υπάρξει αυστηρή επιτήρηση της αγοράς και άμεση αντίδραση όπου εντοπίζονται υπερβολικά περιθώρια κέρδους. Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων εξετάζεται και η πιθανότητα επαναφοράς ενός μέτρου που είχε χρησιμοποιηθεί σε προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Πρόκειται για την απευθείας επιδότηση στο diesel κίνησης σε επίπεδο διυλιστηρίων, ώστε το καύσιμο να διατίθεται φθηνότερα στην αγορά. Η συγκεκριμένη επιλογή βρίσκεται στο τραπέζι επειδή το diesel παρουσιάζει τις τελευταίες ημέρες δυσανάλογα μεγάλη αύξηση σε σχέση με άλλα καύσιμα, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον πίεση τόσο στους οδηγούς όσο και στον τομέα των μεταφορών.
Να σημειωθεί πάντως ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα έχουν αρχικά προσωρινό χαρακτήρα. Ωστόσο δεν αποκλείεται να παραταθούν, εάν η διεθνής κρίση συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η διάρκεια των μέτρων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και από το πόσο έντονες θα παραμείνουν οι πιέσεις στις αγορές ενέργειας. Στελέχη της κυβέρνησης επισημαίνουν ότι το πακέτο που παρουσιάζεται σήμερα δεν εξαντλεί όλα τα εργαλεία που διαθέτει το οικονομικό επιτελείο. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης των προηγούμενων ετών έχει δημιουργήσει μια σειρά από μηχανισμούς παρέμβασης, ωστόσο η κυβέρνηση επιλέγει να μην ενεργοποιήσει εξαρχής όλες τις δυνατότητες που έχει στη διάθεσή της. Η επιλογή αυτή γίνεται προκειμένου να διατηρηθούν εφεδρείες για το ενδεχόμενο η κρίση να διαρκέσει περισσότερο ή να ενταθούν οι πιέσεις στην οικονομία.
Τέλος, ένας ακόμα παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό είναι το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο. Οι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δημόσια οικονομικά περιορίζουν τις δυνατότητες για μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις, ενώ το θέμα αναμένεται να συζητηθεί εκτενώς στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ. Οπότε η Αθήνα αναμένει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα εξετάσουν και τρόπους κοινής αντιμετώπισης των επιπτώσεων που προκαλεί η γεωπολιτική ένταση στην οικονομία κάθε κράτους-μέλους.
