Το νέο πλαίσιο στρατιωτικής θητείας που ενεργοποιείται με την Α’ ΕΣΣΟ 2026, οι νεοσύλλεκτοι της οποίας ξεκίνησαν να μπαίνουν από χθες στις μονάδες, δεν περιορίζεται μόνο στην αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης, αλλά επεκτείνεται και σε δύο κρίσιμους τομείς: τη σίτιση και την οικονομική αποζημίωση. Στο επίκεντρο βρίσκεται κατ’ αρχάς η αναβάθμιση του συσσιτίου, το οποίο επανασχεδιάζεται πλήρως με βάση σύγχρονα επιστημονικά πρότυπα διατροφής και με τη συνδρομή στρατιωτικών διατροφολόγων, ώστε να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ενεργειακές απαιτήσεις της νέας, εντατικότερης εκπαίδευσης.
Το νέο διατροφολόγιο λοιπόν προβλέπει ημερήσια θερμιδική πρόσληψη που θα κυμαίνεται από 2.800 έως και 3.200 θερμίδες, ανάλογα με τη σωματική καταπόνηση και το στάδιο της εκπαίδευσης. Οι ιθύνοντες αντιλαμβάνονται πως η αύξηση της πρακτικής εξάσκησης, οι περισσότερες πορείες των φαντάρων, οι βολές, οι ασκήσεις με διανυκτέρευση στο ύπαιθρο και τα σύνθετα σενάρια τακτικής απαιτούν επαρκή ενεργειακή υποστήριξη, γεγονός που αποτυπώνεται και στη νέα δομή των γευμάτων, μια πτυχή στην οποία δεν δινόταν μέχρι πρότινος η δέουσα βαρύτητα. Έτσι λοιπόν σύμφωνα με πληροφορίες θα προβλέπεται μεγαλύτερη ποικιλία τροφίμων, ενίσχυση της παρουσίας φρέσκων προϊόντων, καλύτερη ισορροπία μεταξύ υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπαρών και δυνατότητα προσαρμογών όπου αυτό είναι εφικτό. Παράλληλα, το κόστος της τροφοδοτικής μερίδας αυξάνεται από 4,50 ευρώ σε 6,40 ευρώ, στοιχείο που αποτυπώνει την ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του συστήματος σίτισης. Να σημειωθεί ότι το νέο αυτό μοντέλο θα εφαρμοστεί ταυτόχρονα σε όλα τα Κέντρα Εκπαίδευσης, σηματοδοτώντας ενιαία προσέγγιση στη μέριμνα προσωπικού.
Εξίσου σημαντική όμως θα είναι και η αλλαγή στο πεδίο της οικονομικής αποζημίωσης, η οποία αναπροσαρμόζεται δραστικά σε σχέση με το συμβολικό ποσό των 8,80 ευρώ τον μήνα που ίσχυε μέχρι σήμερα. Πλέον, το μηνιαίο βοήθημα διαμορφώνεται στα 100 ευρώ για όσους υπηρετούν σε μονάδες της Θράκης και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και στα 50 ευρώ για όσους υπηρετούν στην ενδοχώρα. Η διαφοροποίηση συνδέεται με τις αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες των περιοχών αυτών, όπου κατευθύνεται περίπου το 70% των στρατευσίμων μετά την ολοκλήρωση της βασικής και ειδικής εκπαίδευσης.
Παράλληλα, προβλέπονται στοχευμένες ενισχύσεις για κοινωνικά ευάλωτες ή επιβαρυμένες κατηγορίες. Τα τέκνα πολύτεκνων οικογενειών θα λαμβάνουν 150 ευρώ μηνιαίως, ενώ για οπλίτες με οικογενειακές υποχρεώσεις το ποσό διαμορφώνεται επίσης στα 150 ευρώ για ένα παιδί και φθάνει στα 200 ευρώ για δύο, με πρόσθετη προσαύξηση για κάθε επόμενο. Στα 200 ευρώ ανέρχεται και η αποζημίωση για άγαμους ορφανούς και από τους δύο γονείς, ενσωματώνοντας για πρώτη φορά σαφή κοινωνικά κριτήρια στο σύστημα οικονομικής ενίσχυσης των στρατευσίμων.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν τμήμα της ευρύτερης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας στο πλαίσιο της επονομαζόμενης «Ατζέντας 2030» και αποσκοπούν όχι μόνο στη βελτίωση της επιχειρησιακής ικανότητας, αλλά και στην αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης κατά τη διάρκεια της θητείας. Σε συνδυασμό με την επιμήκυνση και αναδιάρθρωση της βασικής εκπαίδευσης, τη μείωση και εξειδίκευση των ειδικοτήτων και την εισαγωγή πιστοποιημένων δεξιοτήτων, διαμορφώνεται ένα νέο μοντέλο που επιχειρεί να συνδέσει τη στρατιωτική υποχρέωση με απτά οφέλη για τον ίδιο τον οπλίτη, τόσο σε επίπεδο καθημερινότητας όσο και σε επίπεδο μελλοντικών προοπτικών.
Θυμίζουμε πως με το νέο δόγμα επεκτείνεται χρονικά η βασική εκπαίδευση και αποκτά σαφή δομή. Θα διαρκεί τουλάχιστον δέκα εβδομάδες για τους νέους που κατατάσσονται για να υπηρετήσουν τη θητεία τους και θα υλοποιείται αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς. Όλοι πλέον οι στρατεύσιμοι θα κατατάσσονται αρχικά σε αυτόν τον κλάδο και όχι στο Πολεμικό Ναυτικό ή την Πολεμική Αεροπορία. Αφού περάσουν τη φάση της αρχικής προσαρμογής (προπαίδευσης) που ολοκληρώνεται με την ορκωμοσία τους, στην αμέσως επόμενη φάση θα δίνεται βαρύτητα στην πλήρη ανάπτυξη της ιδιότητας του μαχητή. Βάσει του σχεδιασμού που υπάρχει, αυξάνεται αισθητά ο χρόνος πρακτικής εξάσκησης. Περιορίζεται η θεωρητική προσέγγιση και ενισχύεται η εκπαίδευση στο πεδίο.
Έτσι, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της σκοπευτικής ικανότητας. Ο αριθμός και το είδος των βολών αυξάνονται σημαντικά, ενώ εντάσσονται νέα αντικείμενα εκπαίδευσης, όπως νυχτερινή βολή, η χρήση πιστολιού και η ρίψη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας. Παράλληλα, διευρύνεται η εκπαίδευση τακτικής μικρών κλιμακίων, αυξάνονται οι πορείες και οι ασκήσεις με διανυκτέρευση στο ύπαιθρο και εισάγονται συνδυαστικές δραστηριότητες κλιμακούμενης δυσκολίας, όπως πορεία και άμεση εκτέλεση βολής ή νυχτερινή κίνηση με παραμονή σε υπαίθριο χώρο. Στόχος είναι η σταδιακή εξοικείωση των οπλιτών με συνθήκες αυξημένης πίεσης και ρεαλιστικά σενάρια.
Το νέο πρόγραμμα θα ενσωματώνει όμως και οριζόντιες δεξιότητες με πρακτική αξία. Οι στρατεύσιμοι θα εκπαιδεύονται σε πρώτες βοήθειες, βασικές αρχές πυροπροστασίας και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, ώστε να αποκτούν γνώσεις που υπερβαίνουν το στενό στρατιωτικό πλαίσιο. Παράλληλα, εισάγεται συστηματική εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (drones). Η διαδικασία θα περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση, εξοικείωση με τεχνικές εντοπισμού και αντιμετώπισης, καθώς και πρακτική άσκηση σε εξομοιωτή με σενάρια που θα εξελίσσονται σταδιακά σε ολοένα και πιο απαιτητικά. Όσοι επιτύχουν στις δοκιμασίες του εξομοιωτή θα περνούν από τελική αξιολόγηση σε εκπαιδευτικό drone και θα επιλέγονται να παρακολουθήσουν την εκπαίδευση των δύο τελευταίων εβδομάδων, κατά το πέρας της οποίας θα αποκτούν πιστοποιημένη δεξιότητα χειριστή drone και θα φέρουν ειδικό διακριτικό στη στολή τους.
Μετά τη βασική φάση θα ακολουθεί ειδική εκπαίδευση διάρκειας 4 εβδομάδων. Οι ειδικότητες εδώ αναδιαρθρώνονται ριζικά: από τις 46 κύριες κατηγορίες που υπήρχαν έως τώρα, θα περιοριστούν σε 19 εκπαιδευτικές, με κατάργηση αντικειμένων που δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Η εκπαίδευση θα πραγματοποιείται σε μονάδες ειδικοτήτων, σχολεία και Κέντρα Διά Βίου Μάθησης των Ενόπλων Δυνάμεων, όπου ξεκινά πιλοτικά η παροχή πιστοποιημένων προγραμμάτων. Για την Α’ ΕΣΣΟ 2026 προβλέπονται δεξιότητες όπως χειριστής μηχανημάτων έργου, ναυαγοσώστης – αυτοδύτης, οπλουργού, χειριστής drone και πρόγραμμα κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Σε επόμενες σειρές κατάταξης τα πεδία αυτά αναμένεται να διευρυνθούν. Θα προστεθούν επαγγελματίες υγείας, ειδικοί πληροφορικής, μουσικοί και άλλες κατηγορίες με εξειδικευμένα προσόντα, οι κάτοχοι των οποίων θα τοποθετούνται απευθείας σε μονάδες όπου θα αξιοποιούνται άμεσα.
Με τη συμπλήρωση συνολικά 14 εβδομάδων εκπαίδευσης, οι οπλίτες θα εντάσσονται σε επιχειρησιακές μονάδες ελιγμού, υποστήριξης μάχης και διοικητικής μέριμνας. Προτεραιότητα δίνεται σε σχηματισμούς της Θράκης και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, όπου προβλέπεται να υπηρετήσει περίπου το 70% των στρατευσίμων. Σημειωτέον πως η θητεία παραμένει δωδεκάμηνη για τη γενική κατηγορία, ενώ περιορίζεται στους εννέα μήνες για όσους υπηρετήσουν σε συγκεκριμένες παραμεθόριες περιοχές, στην ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου) ή στον Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς.
Οι δε ετήσιες σειρές κατάταξης μειώνονται σε τέσσερις (Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο) και θα παρουσιάζονται σε ένα από τα συνολικά 13 Κέντρα Εκπαίδευσης. Μετακίνηση σε Πολεμική Αεροπορία ή Πολεμικό Ναυτικό θα προβλέπεται μόνο για όσους διαθέτουν συγκεκριμένα επαγγελματικά προσόντα. Αλλαγές επέρχονται και στο καθεστώς μεταθέσεων. Μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών από την ημερομηνία κατάταξης, θα δίνεται δυνατότητα τακτικής μετακίνησης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ανάλογα με τη διάρκεια της θητείας. Οι τοποθετήσεις θα πραγματοποιούνται με σύστημα μοριοδότησης που θα συνεκτιμά γνώσεις, δεξιότητες, κοινωνικά δεδομένα και δηλωθείσες προτιμήσεις.
