Το πρωί 16ης Φεβρουαρίου 2001, μια μεταγωγή κρατουμένου από τις φυλακές Κορυδαλλού προς το Γενικό Κρατικό Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» ξεφεύγει από κάθε έλεγχο και καταλήγει σε μια από τις πιο σοκαριστικές στιγμές της νεότερης ιστορίας της Ελληνικής Αστυνομίας. Ο Κώστας Πάσσαρης, τότε 26 ετών, κρατούμενος στις φυλακές Κορυδαλλού για σειρά ληστειών, φόνων και δραστηριοτήτων του υποκόσμου, καταφέρνει να αποδράσει βίαια κατά τη διάρκεια μεταγωγής του στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας.
Ο Πάσσαρης είχε καταφέρει να περάσει παράνομα ένα όπλο μέσα στις φυλακές. Η μεταγωγή του έγινε για ιατρικές εξετάσεις, με αναφορές της εποχής να συνδέουν το αίτημα με επιληπτικές κρίσεις. Στο «Γ. Γεννηματάς», ο Πάσσαρης, παρότι κρατούμενος, βρίσκει τη στιγμή, τραβά το όπλο που είχε περάσει παράνομα και πυροβολεί σχεδόν εξ επαφής. Οι αρχιφύλακες του Τμήματος Μεταγωγών Αθανάσιος Δρακόπουλος (47 ετών) και Διονύσιος Αλεβιζόπουλος (49 ετών) χάνουν τη ζωή τους, ενώ ο σωφρονιστικός υπάλληλος Ανδρέας Φυσέκης τραυματίζεται βαριά και επιβιώνει.
Στη δίκη, χρόνια αργότερα, ο ίδιος ο τραυματίας περιγράφει τη στιγμή που όλα καταρρέουν, θυμίζοντας το χάος εκείνων των δευτερολέπτων με τη φράση «ωχ, με έφαγε».
Η απόδραση τον μετατρέπει στον πιο καταζητούμενο της χώρας. Το τέλος δεν έρχεται στην Ελλάδα, αλλά στο Βουκουρέστι. Στις 27 Νοεμβρίου 2001 συλλαμβάνεται από τις ρουμανικές Αρχές μετά από αιματηρή ληστεία σε ανταλλακτήριο συναλλάγματος, όπου αφήνονται πίσω δύο νεκροί.
Πού βρίσκεται σήμερα ο Πάσαρης
Ο Πάσσαρης παραμένει έγκλειστος στη Ρουμανία, εκτίοντας ισόβια για τα εγκλήματα που διέπραξε εκεί. Στην Ελλάδα, η υπόθεση κλείνει δικαστικά με βαριές καταδίκες: το 2020 καταδικάζεται σε 4 φορές ισόβια και επιπλέον 49 χρόνια κάθειρξης, ενώ το 2022 ο Άρειος Πάγος απορρίπτει αίτημά του και διατηρεί ακέραιο το πλαίσιο της ποινής.
Κατά καιρούς, μέσα από δηλώσεις και συνεντεύξεις, επιχειρεί να δώσει μια εικόνα «μετάνοιας», λέγοντας χαρακτηριστικά «Κανείς δεν γεννιέται άγιος, ούτε και δολοφόνος».
Αν εκδοθεί στην Ελλάδα, θα πάει σε ελληνική φυλακή υψίστης ασφαλείας για να εκτίσει τις ήδη επιβληθείσες ποινές του. Ο χρόνος που έχει εκτίσει στη Ρουμανία δεν «σβήνει» τις ελληνικές καταδίκες, οπότε θα παραμείνει κρατούμενος και εδώ για τα εγκλήματα που διέπραξε στη χώρ.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1821: Στο Κισνόβιο της Βεσσαραβίας (σημερινό Κισινάου της Μολδαβίας) ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, επικεφαλής της Φιλικής Εταιρείας, αποφασίζει και προαναγγέλλει την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης, σηματοδοτώντας την έναρξη του ένοπλου αγώνα κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
1833: Στο Ναύπλιο κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της «Εφημερίδος της Κυβερνήσεως», που καθιερώνεται ως ο επίσημος τρόπος δημοσίευσης νόμων και κρατικών πράξεων. Από εδώ και πέρα, ό,τι τυπώνεται ως ΦΕΚ αποκτά θεσμικό βάρος, διαμορφώνοντας έναν βασικό μηχανισμό του νεότερου ελληνικού κράτους.
1879: Στην Ερμούπολη της Σύρου ξεσπά εργατική απεργία στα ναυπηγεία, με αιτήματα αυξήσεις και μείωση του εξαντλητικού ωραρίου εργασίας. Παρότι η κινητοποίηση θα γνωρίσει και αντίδραση από την εργοδοσία στη συνέχεια, μένει ως πρώιμο ορόσημο της οργανωμένης εργατικής διεκδίκησης στην Ελλάδα.
1923: Παύει να ισχύει για την Ελλάδα το Ιουλιανό Ημερολόγιο και τίθεται σε ισχύ το Γρηγοριανό, με τη 16/02/1923 να αντιστοιχίζεται στην 01/03/1923, γεγονός που «σβήνει» ημερολογιακά το διάστημα 16–28 Φεβρουαρίου 1923 και συνεπάγεται ότι δεν υπάρχει Έλληνας επίσημα γεννημένος σε αυτές τις ημερομηνίες.
1942: Ιδρύεται ο ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός), το στρατιωτικό σκέλος του ΕΑΜ, που οργανώνει την ένοπλη αντίσταση κατά των δυνάμεων Κατοχής και εξελίσσεται στη μαζικότερη αντάρτικη οργάνωση στην Ελλάδα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1943: Στο Δομένικο της Λάρισας, ιταλικές δυνάμεις κατοχής της Μεραρχίας Πινερόλο εξαπολύουν αιματηρά αντίποινα μετά από ενέδρα ανταρτών του ΕΛΑΣ στην περιοχή, εκτελούν μαζικά άμαχους κατοίκους και πυρπολούν οικισμούς, με τον αριθμό των νεκρών να καταγράφεται συνήθως γύρω στους 150 (και σε ορισμένες καταμετρήσεις υψηλότερα, μαζί με θύματα από γειτονικά χωριά), σε ένα από τα βαρύτερα ιταλικά εγκλήματα πολέμου στην κατεχόμενη Ελλάδα.
1959: Στην Κούβα, ο Φιντέλ Κάστρο αναλαμβάνει πρωθυπουργός, μετά την πτώση του Φουλχένσιο Μπατίστα και την επικράτηση της επανάστασης. Η νέα κυβέρνηση προχωρά γρήγορα σε βαθιές αλλαγές στο κράτος και στην οικονομία, ενώ οι σχέσεις με τις ΗΠΑ επιδεινώνονται. Η εξέλιξη αυτή γίνεται ένα από τα πιο ηχηρά κεφάλαια του Ψυχρού Πολέμου στην Καραϊβική.
1964: Διεξάγονται οι τελευταίες εθνικές εκλογές πριν τη δικτατορία, στις οποίες νικά η Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου, σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης που θα οδηγήσει λίγα χρόνια αργότερα στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.
1968: Εκτελείται ο Αριστείδης Παγκρατίδης στη Θεσσαλονίκη, ο άνθρωπος που ταυτίστηκε με την υπόθεση του «δράκου του Σέιχ Σου». Η καταδίκη και η εκτέλεσή του θα παραμείνουν αντικείμενο έντονης αμφισβήτησης και δημόσιας συζήτησης για δεκαετίες.
1976: Ιδρύεται το ΚΥΠΕ στη Λευκωσία, με στόχο να αποκτήσει η Κυπριακή Δημοκρατία εθνικό πρακτορείο ειδήσεων και συνεκτική ροή ενημέρωσης προς το εσωτερικό και το εξωτερικό. Σταδιακά εξελίσσεται σε βασικό θεσμό του κυπριακού ενημερωτικού οικοσυστήματος.
1978: Στο Σικάγο δημιουργείται το CBBS, ένα από τα πρώτα συστήματα ηλεκτρονικού πίνακα ανακοινώσεων, όπου χρήστες συνδέονται μέσω τηλεφωνικής γραμμής για να αφήνουν μηνύματα και να ανταλλάσσουν αρχεία. Για την εποχή του είναι ένα μικρό άλμα προς την κοινωνική χρήση των υπολογιστών, πριν από το ευρύ Διαδίκτυο. Η λογική του θα γίνει πρόδρομος των online κοινοτήτων και της κουλτούρας των φόρουμ.
1985: Εγκαινιάζεται το ΣΕΦ στο Νέο Φάληρο, ένα στάδιο που θα γίνει σύμβολο για τον ελληνικό αθλητισμό και τις μεγάλες διοργανώσεις. Η λειτουργία του θα συνδεθεί με διεθνή γεγονότα, συναυλίες και ιστορικές αθλητικές βραδιές, μετατρέποντάς το σε σημείο αναφοράς για δεκαετίες.
1994: Η Ελλάδα επιβάλλει μονομερές εμπάργκο στην ΠΓΔΜ, κλιμακώνοντας τη διπλωματική σύγκρουση για το όνομα και τα σύμβολα της γειτονικής χώρας. Η πίεση θα οδηγήσει σε έντονη διεθνή κινητικότητα και, τελικά, στην Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995 που σηματοδοτεί αποκλιμάκωση.
1999: Οι τουρκικές αρχές ανακοινώνουν τη σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτσαλάν, μετά την κατάληξή του στην Κένυα και την εμπλοκή της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας στο παρασκήνιο της υπόθεσης. Ακολουθεί κύμα διαδηλώσεων και επιθέσεων σε διπλωματικούς στόχους στην Ευρώπη, ενώ στην Ελλάδα ξεσπά πολιτική κρίση με βαριές συνέπειες στο εσωτερικό μέτωπο.
2001: Ο κακοποιός Κώστας Πάσσαρης, κρατούμενος στις φυλακές Κορυδαλλού, στη διάρκεια μεταγωγής του σε νοσοκομείο για εξετάσεις, βγάζει όπλο που είχε καταφέρει να περάσει παράνομα και πυροβολεί τους συνοδούς του, σκοτώνοντας τους αστυνομικούς του Τμήματος Μεταγωγών Αθανάσιο Δρακόπουλο και Διονύσιο Αλεβιζόπουλο και τραυματίζοντας σοβαρά τον σωφρονιστικό υπάλληλο Ανδρέα Φυσέκη, πριν καταφέρει να διαφύγει. Η απόδραση θα τον μετατρέψει σε έναν από τους πιο καταζητούμενους της χώρας, μέχρι τη σύλληψή του αργότερα στη Ρουμανία.
2003: Ο Τάσσος Παπαδόπουλος εκλέγεται από τον πρώτο γύρο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, διαδεχόμενος τον Γλαύκο Κληρίδη. Η προεδρία του θα βρεθεί σύντομα στο επίκεντρο της μεγάλης διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό, με την κοινωνία να οδηγείται σε κορυφαίες αποφάσεις τα επόμενα χρόνια.
2005: Τίθεται σε ισχύ το Πρωτόκολλο του Κιότο, το πρώτο μεγάλο διεθνές πλαίσιο με δεσμευτικούς στόχους για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αποτελεί σημείο καμπής στην παγκόσμια κλιματική πολιτική και θεμέλιο για μεταγενέστερες συμφωνίες.
2008: Ενθρονίζεται ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Β΄, αναλαμβάνοντας την ηγεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος σε μια περίοδο με έντονα κοινωνικά και θεσμικά ζητήματα. Η παρουσία του θα σφραγίσει τον δημόσιο διάλογο γύρω από τη σχέση Εκκλησίας, πολιτείας και κοινωνίας τα επόμενα χρόνια.
2016: Το ΚΕΕΛΠΝΟ ανακοινώνει ότι οι νεκροί από την εποχική γρίπη στην Ελλάδα φτάνουν τους 100, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά στοιχεία της περιόδου 2015–2016, σε μία από τις πιο θανατηφόρες εξάρσεις των τελευταίων ετών.
Γεννήσεις
1852 – Θεόδωρος Ράλλης (16 Φεβρουαρίου 1852 – 2 Οκτωβρίου 1909), Έλληνας, ζωγράφος, από τα σημαντικά ονόματα της ελληνικής ζωγραφικής του 19ου αιώνα και χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του οριενταλισμού. Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, σπουδάζει στο Παρίσι κοντά στον Ζαν-Λεόν Ζερόμ και χτίζει καριέρα με έδρα κυρίως τη Γαλλία, ταξιδεύοντας συχνά σε Ελλάδα και Αίγυπτο. Ξεχωρίζει για σκηνές Ανατολής, αρχιτεκτονικά εσωτερικά και εικόνες ελληνικής καθημερινότητας, ενώ τιμάται με τη Λεγεώνα της Τιμής.
1907 – Άγγελος Τερζάκης (16 Φεβρουαρίου 1907 – 3 Αυγούστου 1979), Έλληνας συγγραφέας, θεατρικός και πεζογράφος, από τις κεντρικές φωνές της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας. Ανήκει στη γενιά του ’30 και έγινε γνωστός για τα μυθιστορήματα και τα διηγήματά του με έντονο ιστορικό και ψυχολογικό βάθος, καθώς και για τα θεατρικά του έργα. Το έργο του, με χαρακτηριστικά δείγματα τον «Πρίγκιπα» και την «Παναγιά τη Γοργόνα», διδάσκεται και συζητιέται μέχρι σήμερα στην Ελλάδα.
1979 – Βαλεντίνο Ρόσι (16 Φεβρουαρίου 1979 – ), Ιταλός οδηγός αγώνων μοτοσικλέτας, θρύλος του MotoGP και ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα στην ιστορία του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Ως πολλαπλός παγκόσμιος πρωταθλητής σε διαφορετικές κατηγορίες, έγινε σύμβολο θεάματος, ταχύτητας και έντονης αγωνιστικής προσωπικότητας, με τεράστια εμπορική απήχηση. Η δημοφιλία του εκτείνεται πολύ πέρα από τον χώρο των αγώνων, με ιδιαίτερα φανατικό κοινό και στην Ελλάδα.
Θάνατοι
2017 – Δημήτρης Μυταράς (18 Ιουνίου 1934 – 16 Φεβρουαρίου 2017), Έλληνας ζωγράφος και σκηνογράφος, από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα στην Ελλάδα. Γεννημένος στη Χαλκίδα, σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ και συνέχισε στο Παρίσι, διαμορφώνοντας προσωπικό ύφος που συνδύαζε εξπρεσιονιστικά στοιχεία με ρεαλιστική αποτύπωση και έντονο χρωματικό λόγο. Δίδαξε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου διετέλεσε και πρύτανης, ενώ έργα του εκτίθενται σε σημαντικές συλλογές στην Ελλάδα και διεθνώς.
2024 – Αλεξέι Ναβάλνι (4 Ιουνίου 1976 – 16 Φεβρουαρίου 2024), Ρώσος πολιτικός, δικηγόρος και ακτιβιστής κατά της διαφθοράς, η πιο ηχηρή μορφή της ρωσικής αντιπολίτευσης της εποχής του. Ξεκίνησε από το φιλελεύθερο κόμμα Yabloko, δημιούργησε την Αντιδιαφθορά Foundation (FBK) και πρωταγωνίστησε σε μεγάλες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος Πούτιν, αποκαλύπτοντας σκάνδαλα κρατικής διαφθοράς που έκαναν διεθνή αίσθηση. Επιβίωσε δηλητηρίαση με νευροτοξικό παράγοντα Novichok το 2020, επέστρεψε στη Ρωσία γνωρίζοντας ότι θα συλληφθεί και πέθανε σε απομονωμένη αποικία κράτησης, γεγονός που προκάλεσε παγκόσμιες αντιδράσεις και ισχυρό πολιτικό συμβολισμό.
