Ο χρόνος της αναβάθμισης του Ελληνικού Χρηματιστηρίου από τον οίκο MSCI (Morgan Stanley Capital International), οι δείκτες του οποίου αποτελούν το ισχυρότερο σημείο αναφοράς για τα θεσμικά κεφάλαια παγκοσμίως, φαίνεται ότι μετρά πλέον αντίστροφα, τουλάχιστον σύμφωνα με τις προσδοκίες της αγοράς.
Προσδοκίες που ενισχύθηκαν από την ανακοίνωση του οίκου ότι έχει θέσει σε διαβούλευση την είσοδο της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς στο «κλαμπ» των Ανεπτυγμένων Αγορών στα τέλη του ερχόμενου Αυγούστου.
Η αναβάθμιση της χρηματιστηριακής αγοράς από τον MSCI θα σημάνει ουσιαστικά και αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας, με τον οίκο να επισημαίνει ότι η Ελλάδα πληροί ήδη τα κριτήρια οικονομικής ανάπτυξης για ένταξη στο κλαμπ των μεγάλων οικονομιών.
Συγκεκριμένα, η Ελλάδα πληροί τα κριτήρια οικονομικής ανάπτυξης για ένταξη στις ανεπτυγμένες αγορές, καθώς και μεγάλο μέρος των προδιαγραφών προσβασιμότητας που χαρακτηρίζουν τις ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές αγορές.
Μάλιστα, ο οίκος MSCI, προκειμένου να «τρέξει» τη διαδικασία, παρέκαμψε έναν δικό του κανονισμό, αγνοώντας ότι η Ελλάδα δεν πληρούσε τον κανόνα «persistency», ο οποίος απαιτεί τουλάχιστον πέντε εισηγμένες να τηρούν τα κριτήρια Ανεπτυγμένης Αγοράς για οκτώ συνεχόμενες αναθεωρήσεις.
Παράγοντες της αγοράς, εξηγώντας την απόφαση του MSCI, τόνιζαν ότι τη στιγμή που το Χρηματιστήριο Αθηνών περνά στον όμιλο της Euronext, δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα —μέλος του κεντρικού πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενός ενιαίου οικονομικού χώρου— να διατηρεί διαφορετικό καθεστώς από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Με την ενσωμάτωση του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο οικοσύστημα Euronext, μία από τις κορυφαίες υποδομές αγορών στην Ευρώπη, μέσω του Ενιαίου Βιβλίου Εντολών, η Αθήνα θα συνδεθεί με ένα βαθύ, πανευρωπαϊκό χαρτοφυλάκιο ρευστότητας. Αυτό αναμένεται να προσφέρει βελτιωμένη διαμόρφωση τιμών, στενότερα spreads και καλύτερη ποιότητα εκτέλεσης, ενώ η μετάβαση σε ενιαίο πλαίσιο εκκαθάρισης και διακανονισμού θα βελτιστοποιήσει τις μετασυναλλακτικές λειτουργίες και θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της αγοράς.
Το ελληνικό χρηματιστήριο ήταν το μοναδικό χρηματιστήριο της Ευρωζώνης που παρέμενε υποβαθμισμένο από το 2013.
Στις 12 Ιουνίου 2013, υποβαθμίστηκε από τον MSCI —τον σημαντικότερο δείκτη αξιολόγησης παγκοσμίως με ενεργητικό 12 τρισ. δολάρια— τον οποίο παρακολουθούν οι μεγαλύτεροι διεθνείς θεσμικοί επενδυτές. Ανάλογη υποβάθμιση δεν έχει σημειωθεί για κανένα άλλο χρηματιστήριο ανεπτυγμένων αγορών.
Οι αναβαθμίσεις από άλλους οίκους
- FTSE Russell: Τον Οκτώβριο του 2025 ανακοίνωσε την αναταξινόμηση της Ελλάδας στις Ανεπτυγμένες Αγορές, με ισχύ από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 (βάρος στον δείκτη FTSE Developed All Cap: 0,074%).
- S&P Dow Jones: Τον Ιούλιο του 2025 πρότεινε επίσης την αναβάθμιση, η οποία θα εφαρμοστεί στην αναδιάρθρωση του Σεπτεμβρίου 2026 (εκτιμώμενο βάρος στον δείκτη S&P DJ Developed: 0,09%).
- STOXX: Είναι πιθανό να ακολουθήσει με αναβάθμιση τον Απρίλιο του 2026, με ισχύ από τον Σεπτέμβριο του 2026.
Τα οφέλη της αναβάθμισης
Η αναβάθμιση αποτελεί ορόσημο για την εγχώρια κεφαλαιαγορά και αντανακλά τη σημαντική πρόοδο της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια.
Αναμένεται να διευρύνει ουσιαστικά τη δεξαμενή των διεθνών επενδυτών, προσελκύοντας σημαντικές εισροές κεφαλαίων από funds που παρακολουθούν δείκτες Ανεπτυγμένων Αγορών και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης για τις εισηγμένες εταιρείες.
Σημαντική είναι και η διαφορά στο μέγεθος των κεφαλαίων:
- Αναδυόμενες αγορές: περίπου 2 τρισ. δολάρια
- Ανεπτυγμένες αγορές: περίπου 15 τρισ. δολάρια
Επιπλέον, περίπου το 70% των διεθνών funds ακολουθούν τους δείκτες MSCI, γεγονός που αναδεικνύει τη βαρύτητα της επικείμενης αναβάθμισης.
Η έντονη αύξηση της συναλλακτικής δραστηριότητας τον πρώτο μήνα του 2026 συνδέεται ήδη με αυτές τις προσδοκίες.
Σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Αθηνών, τα βασικά οφέλη της μετάβασης σε καθεστώς Ανεπτυγμένης Αγοράς είναι:
- Πρόσβαση σε παγκόσμιο κεφάλαιο
- Διεύρυνση της βάσης επενδυτών
- Επιβεβαίωση δομικών μεταρρυθμίσεων
- Αύξηση παθητικών ροών από ETFs
- Ενίσχυση εταιρικής ορατότητας
- Βελτιωμένη ποιότητα ροών
- Συντονισμός με το investment grade
- Υψηλότερα πρότυπα διαφάνειας και ESG
Οι επιφυλακτικοί
Υπάρχουν, ωστόσο, και επιφυλάξεις από μεγάλους διεθνείς οίκους, όπως η Morgan Stanley και η JP Morgan.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η ελληνική αγορά ενδέχεται να εξελιχθεί σε «μικρό παίκτη» εντός των ανεπτυγμένων αγορών και προβλέπει καθαρές εκροές περίπου 0,8 δισ. δολαρίων.
Η JP Morgan σημειώνει ότι η Ελλάδα θα ενταχθεί στον δείκτη MSCI Europe με μόλις πέντε μετοχές έναντι οκτώ σήμερα στον δείκτη αναδυόμενων αγορών, γεγονός που περιορίζει το ειδικό βάρος της χώρας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, τα funds ανεπτυγμένων αγορών θα αγοράσουν ελληνικές μετοχές περίπου 5,1 δισ. δολαρίων, ενώ τα funds αναδυόμενων αγορών θα πουλήσουν περίπου 5,4 δισ. δολαρίων, οδηγώντας σε οριακά αρνητικό καθαρό αποτέλεσμα.
Τέλος, η NBG Securities εκτιμά ότι, παρά τις βραχυπρόθεσμες αβεβαιότητες, η αναβάθμιση θα έχει θετικό μακροπρόθεσμο αποτύπωμα, σηματοδοτώντας την επιστροφή των ελληνικών μετοχών στην κανονικότητα και προσελκύοντας επενδυτές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
