H ταινία «Hamnet» συνεχίζει να αποσπά ενθουσιώδεις κριτικές, ενώ όλα δείχνουν πως θα παραμείνει για αρκετό διάστημα στο προσκήνιο, καθώς εξελίσσεται σε βασικό «παίκτη» της φετινής περιόδου βραβείων. Η δραματική ταινία της Κλόε Ζάο κατέκτησε τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας – Δράμα στην τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Λος Άντζελες και αναμένεται να διεκδικήσει το Όσκαρ απέναντι σε τίτλους όπως τα «Sinners» και «One Battle After Another», όταν η Ακαδημία απονείμει τα βραβεία της τον Μάρτιο.

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους συναντάμε την Τζέσι Μπάκλεϊ και τον Πολ Μέσκαλ, οι οποίοι υποδύονται την Άγκνες και τον Γουίλ, γνωστούς ιστορικά ως Άγκνες Χάθαγουεϊ και Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Η ταινία επικεντρώνεται στο βαρύ πένθος που βίωσε το ζευγάρι μετά την απώλεια του μικρού τους γιου, Χάμνετ, ενώ παράλληλα διατυπώνει την υπόθεση ότι το διασημότερο έργο του Σαίξπηρ, ο «Άμλετ», γράφτηκε ως απάντηση στον τραγικό θάνατο του παιδιού του. Στους τίτλους αρχής διευκρινίζεται, μάλιστα, ότι τα ονόματα «Hamnet» και «Hamlet» θεωρούνται διαφορετικές ορθογραφίες του ίδιου ονόματος.

Το ερώτημα που τίθεται, ωστόσο, είναι κατά πόσο η ταινία αποτυπώνει την ιστορική αλήθεια ή αν πρόκειται για έργο μυθοπλασίας.

Hamnet: Πόσο πιστή είναι η ιστορία που αφηγείται η ταινία

Εξαρχής αξίζει να σημειωθεί ότι το «Hamnet» αποτελεί έργο ιστορικής μυθοπλασίας και ουδέποτε φιλοδοξούσε να παρουσιάσει μια απολύτως ακριβή αναπαράσταση της σύντομης ζωής του Χάμνετ ή των συνεπειών που είχε ο θάνατός του στην οικογένεια του Σαίξπηρ. Η ταινία, όπως και το ομώνυμο μυθιστόρημα της Μάγκι Ο’Φάρελ στο οποίο βασίζεται, επιχειρεί μια τεκμηριωμένη εικασία, αξιοποιώντας περιορισμένα ιστορικά στοιχεία για να προτείνει ένα πιθανό σενάριο γεγονότων. Η προσέγγιση αυτή θυμίζει σε φιλοσοφία την ταινία «Shakespeare in Love» του 1998, αν και το ύφος και ο τόνος του «Hamnet» είναι σαφώς πιο σκοτεινά και δραματικά.

Η επιλογή της ιστορικής μυθοπλασίας θεωρείται απολύτως ταιριαστή, δεδομένου ότι και ο ίδιος ο Σαίξπηρ υπήρξε δεινός εκπρόσωπος του συγκεκριμένου είδους, με αρκετά από τα γνωστότερα έργα του να ανήκουν σε αυτό. Η Ο’Φάρελ ξεκαθαρίζει την πρόθεσή της στον επίλογο του μυθιστορήματός της, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Αυτό είναι ένα έργο μυθοπλασίας, εμπνευσμένο από τη σύντομη ζωή ενός αγοριού που πέθανε στο Στράτφορντ του Γουόρικσαϊρ, το καλοκαίρι του 1596». Παράλληλα, σημειώνει ότι προσπάθησε, όπου ήταν δυνατόν, να παραμείνει πιστή στα ελάχιστα ιστορικά δεδομένα που είναι γνωστά για τον πραγματικό Χάμνετ και την οικογένειά του, διευκρινίζοντας ότι ορισμένες λεπτομέρειες, όπως κάποια ονόματα χαρακτήρων, έχουν τροποποιηθεί ή παραλειφθεί.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο όνομα της συζύγου του Σαίξπηρ, καθώς η Ο’Φάρελ επισημαίνει ότι, αν και είναι ευρύτερα γνωστή ως Αν Χάθαγουεϊ, στη διαθήκη του πατέρα της αναφέρεται ως Άγκνες, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησιμοποιούσε και τις δύο εκδοχές του ονόματός της. Σύμφωνα με το βρετανικό radiotimes το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι πως δεν είναι γνωστός ο ακριβής τρόπος με τον οποίο πέθανε ο Χάμνετ, καθώς το ιστορικό αρχείο δεν αναφέρει αιτία θανάτου. Η συγγραφέας σημειώνει ότι η Μαύρη Πανώλη, ή «πανούκλα», όπως ήταν γνωστή στα τέλη του 16ου αιώνα, δεν αναφέρεται ούτε μία φορά στο έργο του Σαίξπηρ, γεγονός που αποτέλεσε αφορμή για τη δική της αφηγηματική υπόθεση.

Η σχέση της Άγκνες Χάθαγουεϊ και του Ουίλιαμ Σαίξπηρ στην ταινία

Στα πρώτα μέρη της ταινίας παρακολουθούμε τη γνωριμία και την ερωτική προσέγγιση του Γουίλ και της Άγκνες, όταν εκείνος προσλαμβάνεται ως δάσκαλος για τα μικρότερα αδέλφια της, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για την αποπληρωμή χρεών της οικογένειας Σαίξπηρ προς τους Χάθαγουεϊ. Η Άγκνες παρουσιάζεται ως περιθωριοποιημένη φιγούρα, με μοναδικό της σύμμαχο τον αδελφό της, Μπαρθόλομιου, τον οποίο υποδύεται ο Τζο Άλγουιν. Οι κάτοικοι της περιοχής τη βλέπουν με καχυποψία λόγω του ενδιαφέροντός της για την εκλαϊκευμένη ιατρική, τα βότανα, το γεράκι της και τη στενή της σχέση με τη φύση.

Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους, ο Γουίλ γοητεύεται από την προσωπικότητά της. Το ζευγάρι αρραβωνιάζεται γρήγορα και λίγο αργότερα η Άγκνες αποκαλύπτει ότι είναι έγκυος, γεγονός που οδηγεί την επιφυλακτική οικογένεια Σαίξπηρ να την αποδεχθεί απρόθυμα. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ελάχιστα είναι γνωστά για τη ζωή της Άγκνες και τον γάμο της. Δεν υπάρχει καμία ιστορική ένδειξη ότι διέθετε θεραπευτικές ικανότητες ή προφητικές δυνάμεις, όπως απεικονίζεται στην ταινία, με το συγκεκριμένο στοιχείο να αποτελεί καθαρή επινόηση της Ο’Φάρελ. Οι περισσότερες σκηνές που αφορούν τη σχέση του ζευγαριού βασίζονται στη φαντασία.

Σε συνέντευξή της στον Guardian το 2020, η συγγραφέας εξήγησε ότι ήθελε να αφηγηθεί την ιστορία και ως απάντηση στην υποτίμηση της Άγκνες από την ακαδημαϊκή και βιογραφική προσέγγιση, τονίζοντας ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως ο Σαίξπηρ μισούσε τη σύζυγό του ή την οικογενειακή του ζωή. Σε άλλη της παρέμβαση, στο «Shakespeare Unlimited Podcast», αναρωτήθηκε γιατί η Άγκνες επέλεξε να παντρευτεί έναν άφραγκο δεκαοκτάχρονο χωρίς σταθερό εισόδημα, υποστηρίζοντας ότι ίσως ήταν η μόνη που διέκρινε το ταλέντο και την ιδιοφυΐα του.

Φορούσε πράγματι σκουλαρίκι ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ;

Η απάντηση είναι καταφατική. Παρότι αρκετοί θεατές σχολίασαν ότι το σκουλαρίκι που φορά ο Πολ Μέσκαλ στην ταινία δεν δείχνει ιστορικά ακριβές, τα περισσότερα γνωστά πορτρέτα του Σαίξπηρ τον απεικονίζουν με χρυσό κρίκο στο αυτί, κάτι που ήταν σύνηθες εκείνη την εποχή. Η ενδυματολόγος της ταινίας, Μαλγκόσια Τουρζάνσκα, δήλωσε σε συνέντευξή της ότι το σκουλαρίκι ήταν σχεδόν το μοναδικό στοιχείο που διατήρησε από τα ιστορικά πορτρέτα, καθώς υπάρχουν ελάχιστες αυθεντικές απεικονίσεις του Σαίξπηρ. Όπως εξήγησε, αυτό της έδωσε την ελευθερία να επανεφεύρει την εμφάνισή του, υπογραμμίζοντας ότι η συναισθηματική αλήθεια είχε μεγαλύτερη σημασία από την απόλυτη ιστορική ακρίβεια.

Παρά ταύτα, τα κοστούμια παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό πιστά στην εποχή, με αναφορές σε πίνακες της ελισαβετιανής περιόδου που απεικονίζουν την καθημερινή ενδυμασία των ανθρώπων και όχι τα επίσημα ρούχα των πορτρέτων.