Μια νυχτερινή επιχείρηση-αστραπή στην πρωτεύουσα, με αιφνιδιαστική σύλληψη του ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο και ανακοίνωση νέας εξουσίας μέσα σε λίγες ώρες. Έτσι είχε φανταστεί ο Βλαντίμιρ Πούτιν την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Στην πράξη, όμως, αυτό το σενάριο δεν το υλοποίησε η Ρωσία, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες – και μάλιστα στη Βενεζουέλα. Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να διέταξε επιχείρηση που κατέληξε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ιστορικού συμμάχου του Κρεμλίνου, ο οποίος πλέον αντιμετωπίζει δίκη στη Νέα Υόρκη. Η ενέργεια καταδικάστηκε διεθνώς ως παράνομη, αλλά στη Μόσχα προκάλεσε και κάτι ακόμη: αμήχανη ζήλια.

Δημόσια, Ρώσοι αξιωματούχοι μίλησαν για κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και επικίνδυνο προηγούμενο. Πίσω από τις λέξεις, όμως, διαμορφώθηκε μια διαφορετική συζήτηση: πώς οι ΗΠΑ κατάφεραν σε μία ημέρα αυτό που ο Πούτιν είχε σχεδιάσει, αλλά δεν πέτυχε ποτέ στην Ουκρανία.

Πούτιν και το «χαμένο» σενάριο της αστραπιαίας νίκης

Φιλοκυβερνητικά ρωσικά κανάλια στο Telegram δεν έκρυψαν τον θαυμασμό τους για την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής επιχείρησης. Το κανάλι Dva Mayora, με στενούς δεσμούς με τον ρωσικό στρατό, έγραψε ότι «η επιχείρηση εκτελέστηκε επαγγελματικά» και ότι «πιθανότατα έτσι ακριβώς είχε σχεδιαστεί η δική μας ‘ειδική στρατιωτική επιχείρηση’».

Η σύγκριση πυροδότησε έντονη αυτοκριτική στους φιλοπολεμικούς κύκλους της Ρωσίας. Πώς το υποσχόμενο blitzkrieg μετατράπηκε σε έναν πολυετή, αιματηρό πόλεμο φθοράς; Η τεχνολογική επιχειρηματίας Όλγα Ουσκόβα μίλησε ανοιχτά για «ντροπή», σημειώνοντας ότι «σε μία μέρα, ο Τραμπ ολοκλήρωσε τη δική του ‘ειδική επιχείρηση’».

Πούτιν, Βενεζουέλα και τα όρια της ρωσικής ισχύος

Παρά τις πρόσφατες διαβεβαιώσεις στήριξης προς τον Μαδούρο, ελάχιστοι αναλυτές πίστευαν ότι η Μόσχα θα μπορούσε – ή θα ήθελε – να παρέμβει ουσιαστικά. Η Ρωσία είναι ήδη βυθισμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας και έχει δει τα τελευταία χρόνια συμμάχους να καταρρέουν ή να αποδυναμώνονται, από τη Συρία έως το Ιράν.

Όπως εξηγεί ο Φιόντορ Λουκιανόφ, σύμβουλος του Κρεμλίνου, η κατάσταση είναι «βαθιά άβολη» για τη Μόσχα: η Βενεζουέλα είναι ιδεολογικός σύμμαχος, αλλά η παροχή πραγματικής βοήθειας είναι τεχνικά και γεωπολιτικά ανέφικτη, σύμφωνα με τον Guardian.

Πούτιν, Τραμπ και το πραγματικό διακύβευμα: Ουκρανία και πετρέλαιο

Για τον Πούτιν, η προτεραιότητα παραμένει η Ουκρανία. Η διατήρηση λειτουργικών σχέσεων με τον Τραμπ θεωρείται σημαντικότερη από τη μοίρα του Καράκας. Ωστόσο, η απώλεια της Βενεζουέλας δεν είναι χωρίς κόστος.

Εάν μια φιλοαμερικανική κυβέρνηση αναλάβει την εξουσία, οι ΗΠΑ ενδέχεται να αποκτήσουν πρόσβαση σε ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα που είχαν παραδοθεί στη χώρα, όπως οι S-300VM και Pantsir. Παράλληλα, δισεκατομμύρια δολάρια σε ρωσικά δάνεια θεωρούνται πλέον χαμένα.

Το μεγαλύτερο πλήγμα, όμως, αφορά το πετρέλαιο. Η αμερικανική πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας θα μπορούσε να πιέσει τις διεθνείς τιμές προς τα κάτω, απειλώντας ένα από τα βασικά έσοδα της Ρωσίας. Όπως προειδοποίησε ο ολιγάρχης Όλεγκ Ντεριπάσκα, «ο νόμος του ισχυρότερου φαίνεται πλέον πιο δυνατός από τη δικαιοσύνη».