Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκονται οι παράγοντες του τουρισμού στην Ελλάδα. Η έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή αιμοδοτεί τον φόβο ότι οι εν εξελίξει εχθροπραξίες θα πλήξουν τον πιο νευραλγικό αλλά και υψηλότερου ρίσκου κλάδο της χώρας. Η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει χάος στις διεθνείς αερομεταφορές, με χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων να επηρεάζουν και την Ελλάδα σε μία χρονική συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη λίγο πριν από την έναρξη της τουριστικής σεζόν. Την ίδια ώρα παρατηρείται και μια θετική πλευρά μέσα στα σύννεφα του πολέμου που έχει οδηγήσει σε προσωρινό πάγωμα των κρατήσεων. Τις προηγούμενες ημέρες η Αθήνα βελτίωσε σημαντικά τις πληρότητες από χιλιάδες τουρίστες που οι πτήσεις τους (Emirates, Qatar κλπ.) έμειναν στο Ελ. Βενιζέλος, αλλά το ίδιο συνέβη και με χιλιάδες Ισραηλινούς. Κερδισμένη είναι και η Κρήτη επίσης με Ισραηλινούς.
Τούτων δοθέντων, γνώστες της δυναμικής της τουριστικής βιομηχανίας σημειώνουν ότι φέτος το καλοκαίρι Ευρώπη και Αμερική θα αποφύγουν μουσουλμανικούς προορισμούς, εξέλιξη που θα ευνοήσει τη χώρα μας σε σχέση με την Τουρκία, την Αίγυπτο καθώς και τα Εμιράτα.
«Είναι πολύ νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων και εκτιμήσεων σχετικά με ενδεχόμενες απώλειες εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Πρέπει να περιμένουμε. Η διάρκεια της σύγκρουσης θα κρίνει τις απώλειες», επισημαίνει ο Αλέξανδρος Βασιλικός, πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ), ο οποίος βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με την υπουργό Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, προκειμένου να σχεδιάσουν από κοινού τα επόμενα βήματα σε περίπτωση που διαταραχθεί η πορεία της φετινής τουριστικής σεζόν. Σε συνεργασία δε με το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων, το ΞΕΕ έχει δρομολογήσει τη δημιουργία ερωτηματολογίου προς τα ξενοδοχεία, ώστε να αποτυπωθούν σε πραγματικό χρόνο οι επιπτώσεις στις επιχειρήσεις.
Από την πλευρά του, ο επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, τόνισε: «Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στις μεταφορές και τη ναυτιλία. Ο εναέριος χώρος σε τμήματα της Μέσης Ανατολής και της περιοχής του Κόλπου παραμένει πλήρως ή μερικώς κλειστός. Από τις 28 Φεβρουαρίου, έχουμε περίπου 1.800 ακυρώσεις πτήσεων καθημερινά και περίπου 300 επαναδρομολογήσεις πτήσεων».
Από το Σάββατο, το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, το «Ελευθέριος Βενιζέλος», μετρά εκατοντάδες ακυρώσεις πτήσεων. Σε καθημερινή βάση καταγράφονται πλέον περίπου 40 ακυρώσεις δρομολογίων, αριθμός που αντιστοιχεί στο 8% του συνολικού αριθμού των πτήσεων που εξυπηρετούνται στο αεροδρόμιο της Αθήνας.
Επί του παρόντος, κλειστοί παραμένουν οι εναέριοι χώροι του Μπαχρέιν, του Ιράκ, του Ισραήλ, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με τις αεροπορικές εταιρείες που έχουν προχωρήσει σε αλλαγή των πτητικών προγραμμάτων τους, πέραν των δύο εγχώριων εταιρειών, Aegean και Sky Express, να είναι οι Gulf Air, Air Haifa, Arkia, Bluebird, El Al, Israir, Wizz Air, Royal Jordanian, Middle East Airlines, Qatar Airways, Air Arabia, Emirates, Etihad και IndiGo.
«Ο τουρισμός έχει μάθει να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες καταστάσεις και έχουμε μάθει να ζούμε με αυτές. Προσώρας περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει και πόσο διαρκεί το φαινόμενο», σημείωσε στο περιθώριο εκδήλωσης ο Ευγένιος Δενδρινός, managing director της ΤΕΜΕΣ.
Οι προορισμοί που εξαρτώνται από αγορές οι οποίες πλήττονται άμεσα από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, όπως η ισραηλινή, είναι πιο εκτεθειμένοι στις εξελίξεις.
«Η συγκυρία είναι περίεργη, είναι λάθος να εξάγουμε συμπεράσματα αυτή τη στιγμή, είναι νωρίς. Ωστόσο, η Ευρώπη και περισσότερο η Ελλάδα έχουν επιδείξει ανθεκτικότητα τα τελευταία χρόνια στις κρίσεις που παρουσιάζονται», τονίζει από την πλευρά του ο Αλέξανδρος Θάνος, εντεταλμένος σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ).
Ανησυχία προκαλεί και το ενδεχόμενο εκτόξευσης της τιμής του πετρελαίου, καθώς η αύξηση του ενεργειακού κόστους θα επιβαρύνει τη λειτουργία των ξενοδοχείων. Παράλληλα, οι ανακατατάξεις στις αεροπορικές διαδρομές και οι αλλαγές στα πτητικά προγράμματα των αερομεταφορέων ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακριβότερα εισιτήρια και μειωμένη ζήτηση.
Καταλυτικό ρόλο, πάντως, στην πορεία της φετινής σεζόν εκτιμάται ότι θα παίξει και η αμερικανική αγορά, καθώς η ζήτηση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη δυναμική της περιόδου. Και μπορεί η Ελλάδα να θεωρείται ασφαλής προορισμός, ωστόσο, η εγγύτητά της με τη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσει τον προγραμματισμό ταξιδιωτών που προέρχονται κυρίως από αγορές μακρινών αποστάσεων.
Air Canada
Στην κατεύθυνση αυτή, στο πλαίσιο εκδήλωσης, ο Stefano Casaregola, Regional Manager σε Ιταλία, Ελλάδα και Κύπρο της Air Canada, η οποία επεκτείνει το πτητικό πρόγραμμά της για τη χώρα μας ξεκινώντας, μάλιστα, δρομολόγια πολύ νωρίτερα, τόνισε ότι «μέχρι στιγμής δεν παρατηρείται επιβράδυνση στις κρατήσεις μεταξύ Νότιας Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής».
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αφήνει ανεπηρέαστο και τον κλάδο της κρουαζιέρας, αν και η Ελλάδα δεν μετρά προσώρας απώλειες. Παρά ταύτα, οι παράγοντες του κλάδου ανησυχούν, καθώς υπάρχει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι εταιρείες που είχαν στα προγράμματά τους προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, να αναπροσαρμόσουν τα δρομολόγιά τους και να απομακρύνουν τα πλοία τους από την εύφλεκτη περιοχή.
Πάντως, παρά την κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή, τα μηνύματα από την ITB 2026, τη Διεθνή Έκθεση Τουρισμού του Βερολίνου, παραμένουν σαφή. Η ζήτηση για ταξίδια προς την Ευρώπη όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά συνεχίζει να κινείται ανοδικά, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στους βασικούς κερδισμένους της φετινής σεζόν.
