Η σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και του Ιράν κλιμακώνεται ραγδαία, με το πολεμικό μέτωπο να επεκτείνεται πλέον και στον Λίβανο. Το Ισραήλ εξαπέλυσε σφοδρούς βομβαρδισμούς στα νότια προάστια της Βηρυτού, αφού προηγουμένως διέταξε πρωτοφανή εκκένωση ολόκληρης της περιοχής, ενώ παράλληλα συνεχίζονται τα πλήγματα και στην ιρανική πρωτεύουσα Τεχεράνη.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προκάλεσε αίσθηση δηλώνοντας ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να έχει λόγο στην επιλογή του επόμενου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, διαδόχου του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε από ισραηλινούς βομβαρδισμούς την πρώτη ημέρα του πολέμου. Παράλληλα, προέτρεψε τις κουρδικές δυνάμεις του Ιράν που βρίσκονται στο Ιράκ να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά της Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντας αυτό το ενδεχόμενο «υπέροχο».
Ισραηλινοί βομβαρδισμοί στα νότια προάστια της Βηρυτού
Το Ισραήλ επέκτεινε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του στον Λίβανο, στοχεύοντας τη Χεζμπολάχ, τη σιιτική οργάνωση που υποστηρίζεται από το Ιράν και αποτελεί κυρίαρχη πολιτική και στρατιωτική δύναμη στη χώρα από τη δεκαετία του 1980. Η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Ισραήλ μέσα στην εβδομάδα, δηλώνοντας ότι εκδικείται τον θάνατο του Χαμενεΐ.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, εκρήξεις και λάμψεις φώτισαν τον ουρανό στα νότια προάστια της Βηρυτού. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 26 κύματα επιθέσεων, πλήττοντας μεταξύ άλλων κέντρα διοίκησης και αποθήκες όπλων της Χεζμπολάχ που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Ο 43χρονος, Τζαμάλ Σιφεδίν, που εγκατέλειψε τα νότια προάστια της πόλης, περιέγραψε την κατάσταση στους δρόμους της πρωτεύουσας: «Κοιμόμαστε εδώ στους δρόμους, κάποιοι μέσα στα αυτοκίνητα, άλλοι στο πεζοδρόμιο, άλλοι στην παραλία. Δεν έχω ξανακοιμηθεί ποτέ έτσι στο έδαφος. Αναγκάστηκα να το κάνω. Κανείς δεν έφερε ούτε μία κουβέρτα».
Το Ισραήλ έχει παρέμβει επανειλημμένα στον Λίβανο τις τελευταίες δεκαετίες, με πιο πρόσφατη τη βομβαρδιστική εκστρατεία του 2024 που αποδυνάμωσε σοβαρά τη Χεζμπολάχ. Ωστόσο, η ένταση των επιθέσεων της Παρασκευής φαίνεται να μην έχει προηγούμενο ακόμη και για τα δεδομένα της μακράς ιστορίας πολεμικών συγκρούσεων στη Βηρυτό.
Ισραηλινές αρχές διέταξαν την εκκένωση ολόκληρου του νότιου τμήματος της πόλης, όπου ζουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι. Σε προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις είχαν εκδοθεί εντολές εκκένωσης μόνο για συγκεκριμένες μικρότερες περιοχές.
Επιθέσεις στο Ιράν και πλήγματα στο Τελ Αβίβ
Παράλληλα με τους βομβαρδισμούς στη Βηρυτό, το Ισραήλ εξαπέλυσε νέο κύμα επιθέσεων στο Ιράν, δηλώνοντας ότι στόχος ήταν υποδομές στην Τεχεράνη.
Στο Ισραήλ, εκρήξεις ακούστηκαν καθώς ενεργοποιήθηκαν τα συστήματα αεράμυνας για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε συνδυασμένη επιχείρηση με πυραύλους και drones, στοχεύοντας το κέντρο του Τελ Αβίβ.
Την ίδια νύχτα, ιρανικά drones επιτέθηκαν και στην αμερικανική αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη στρατιωτική εγκατάσταση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αξιωματούχους του Κατάρ, δεν αναφέρθηκαν θύματα.
Δηλώσεις Τραμπ για τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε νέο γύρο αντιδράσεων, επιμένοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να έχουν λόγο στην επιλογή του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο οποίος θα αντικαταστήσει τον Χαμενεΐ και θα επιλεγεί από συμβούλιο ανώτερων σιιτών κληρικών.
«Θα πρέπει να επιλέξουμε αυτό το πρόσωπο μαζί με το Ιράν. Θα πρέπει να επιλέξουμε αυτό το πρόσωπο», δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη στο πρακτορείο Reuters την Πέμπτη.
Οι δηλώσεις αυτές ενδέχεται να δυσκολέψουν την επίτευξη γρήγορης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου, η οποία θα άφηνε ανέπαφο το θεοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης του Ιράν.
Το Ισραήλ έχει δηλώσει ανοιχτά ότι επιδιώκει την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, ενώ η Ουάσινγκτον εμφανίζεται πιο προσεκτική στις διατυπώσεις της, τονίζοντας ότι στόχος είναι η εξάλειψη της δυνατότητας του Ιράν να προβάλλει στρατιωτική ισχύ πέρα από τα σύνορά του και παράλληλα καλώντας τους Ιρανούς να εξεγερθούν και να ανατρέψουν την κυβέρνησή τους.
Η διαδικασία διαδοχής και οι αντιδράσεις στο Ιράν
Η Τεχεράνη δεν απάντησε άμεσα στις δηλώσεις του Τραμπ. Το Ιράν χαρακτηρίζει τον πόλεμο απρόκλητη επίθεση και τον θάνατο του Χαμενεΐ δολοφονία.
Οι ιρανικές αρχές δηλώνουν ότι το συμβούλιο που θα επιλέξει τον νέο ανώτατο ηγέτη συνεχίζει τις εργασίες του. Αρχικά αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι η επιλογή θα μπορούσε να γίνει σύντομα και ότι επικρατέστερος υποψήφιος ήταν ο γιος του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, γνωστός για τις σκληροπυρηνικές του θέσεις. Ωστόσο, τα σχέδια για μια γρήγορη δυναστική διαδοχή φαίνεται να έχουν καθυστερήσει, καθώς η τριήμερη περίοδος πένθους για τον Χαμενεΐ αναβλήθηκε επ’ αόριστον την Τετάρτη.
Ορισμένοι Ιρανοί πανηγύρισαν ανοιχτά τον θάνατο του Χαμενεΐ, λίγες εβδομάδες μετά τη δολοφονία χιλιάδων διαδηλωτών από τις δυνάμεις ασφαλείας υπό τον έλεγχό του, στις μεγαλύτερες εσωτερικές ταραχές από την εποχή της επανάστασης. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των αεροπορικών επιδρομών δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις μαζικής αντίδρασης κατά των Αρχών, καθώς ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι δεν είναι ασφαλές να επιστρέψουν στους δρόμους.
«Υπαρξιακός πόλεμος» για το Ιράν
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι ο στόχος της Ουάσινγκτον παραμένει η καταστροφή των βαλλιστικών πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν και η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων.
«Δεν υπάρχει επέκταση των στόχων μας. Ξέρουμε ακριβώς τι προσπαθούμε να πετύχουμε», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέχ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν στοχεύει σκόπιμα αραβικές χώρες, αλλά μόνο τις αμερικανικές βάσεις που βρίσκονται στο έδαφός τους.
Μιλώντας στο συνέδριο Raisina Dialogues στο Νέο Δελχί, χαρακτήρισε τη σύγκρουση «υπαρξιακό πόλεμο» για το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν έχει άλλη επιλογή παρά να απαντά όπου υπάρχουν αμερικανικές επιθέσεις.
Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ προειδοποίησε τους Ισραηλινούς, μέσω μηνύματος στα εβραϊκά στο κανάλι της στο Telegram, να εγκαταλείψουν πόλεις σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από τα σύνορα.
Απολογισμός θυμάτων και νέες προτροπές Τραμπ
Σύμφωνα με την Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος, τουλάχιστον 1.230 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ιράν από την έναρξη των συγκρούσεων πριν από μία εβδομάδα. Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι 123 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 683 τραυματίστηκαν από ισραηλινές επιθέσεις, ενώ τουλάχιστον 10 Ισραηλινοί έχουν χάσει τη ζωή τους από ιρανικά πλήγματα.
Σε ξεχωριστές δηλώσεις του στο Reuters, ο Τραμπ προέτρεψε επίσης κουρδικές δυνάμεις του Ιράν που βρίσκονται στο Ιράκ να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά της Τεχεράνης, κάτι που θα άνοιγε χερσαίο μέτωπο στον πόλεμο.
«Νομίζω ότι είναι υπέροχο που θέλουν να το κάνουν, θα το υποστήριζα πλήρως», δήλωσε.
Παράλληλα, σύμφωνα με πηγές ασφαλείας, δύο επιθέσεις ιρανικών drones στόχευσαν την Πέμπτη στρατόπεδο ιρανικής αντιπολίτευσης στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Τρεις πηγές με γνώση των εξελίξεων ανέφεραν ότι κουρδικές πολιτοφυλακές του Ιράν έχουν ήδη έρθει σε επαφή με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το αν και με ποιον τρόπο θα μπορούσαν να επιτεθούν στις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας.
