Η παρουσία του Χακάν Φιντάν στην Ουάσινγκτον, ως εκπροσώπου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην πρώτη συνεδρίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης», είχε σαφή στόχο: να καταγραφεί η Τουρκία ως παίκτης της «επόμενης μέρας» στη Γάζα, πριν παγιωθούν ρόλοι και μηχανισμοί. Σύμφωνα με ενημέρωση που επικαλείται το Reuters, η τουρκική πλευρά επρόκειτο να ζητήσει «αποφασιστικά βήματα» για το Παλαιστινιακό, να καλέσει το Ισραήλ να σταματήσει την παρεμπόδιση ανθρωπιστικής βοήθειας και να σεβαστεί εκεχειρίες, ενώ θα επαναβεβαίωνε τη δέσμευση της Άγκυρας για ανοικοδόμηση και «ασφάλεια των Παλαιστινίων».

Η υπόθεση εργασίας είναι συγκεκριμένη: η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει το πολιτικό της κεφάλαιο στο Παλαιστινιακό σε θεσμικό αποτύπωμα στο πεδίο, με όρους διοίκησης και ασφάλειας, σε μια στιγμή που η περιφερειακή αστάθεια μπορεί να τινάξει στον αέρα κάθε σχέδιο σταθεροποίησης.

Στο πιο ουσιαστικό σκέλος, ο Φιντάν περιέγραψε την τουρκική «προσφορά» ως πλήρες πακέτο. Δήλωσε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να συμβάλει «με κάθε δυνατό τρόπο» και έβαλε στην ίδια φράση την ανθρωπιστική βοήθεια, τη «διοίκηση της Γάζας», έργα υποδομών και τη συνεισφορά σε «Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης». Αυτό είναι το σημείο που ανεβάζει τον πήχη: δεν μιλά για υποστήριξη από απόσταση, μιλά για συμμετοχή στη νέα αρχιτεκτονική.

Για να μοιάζει ρεαλιστική μια διεκδίκηση ρόλου, χρειάζεται και επιχειρησιακή «υπογραφή». Στις ίδιες δηλώσεις, ο Φιντάν αναφέρθηκε σε πρακτικές πτυχές της τουρκικής συμβολής, που λειτουργούν ως γέφυρα από το πολιτικό μήνυμα στη διαχείριση πεδίου. Η αξία τέτοιων δεσμεύσεων δεν είναι επικοινωνιακή: είναι ότι σε βάζουν αυτόματα στη συζήτηση για logistics, προτεραιοποίηση, πρόσβαση, επιτήρηση και τελικά για επιρροή.

Το πιο δύσκολο, όμως, δεν είναι τα φορτία βοήθειας. Είναι η ασφάλεια. Ο Φιντάν μίλησε δημόσια για ανάγκη «σταθεροποίησης» και για το ενδεχόμενο εμπλοκής σε σχήμα που θα στηρίξει την τάξη στο έδαφος. Εδώ κρίνεται αν η Τουρκία ζητά ρόλο ή απλώς δηλώνει διαθέσιμη: η ασφάλεια προϋποθέτει εντολή, αποδοχή από βασικούς παίκτες, κανόνες εμπλοκής και πολιτική νομιμοποίηση.

Στο ίδιο κάδρο, ο Φιντάν «κούμπωσε» την ένταση ΗΠΑ–Ιράν. Είπε ότι η Τουρκία ελπίζει οι δύο πλευρές να φτάσουν σε «γνήσια διαπραγμάτευση» χωρίς να υπάρξει ανάγκη στρατιωτικής επιχείρησης ή πολέμου. Παράλληλα, το μήνυμα ήταν ότι η κλιμάκωση δεν είναι θεωρητική: όταν ανεβαίνει η στρατιωτική κινητικότητα στην περιοχή, το κόστος μεταφέρεται σε όλο το τόξο κρίσεων, από διαδρόμους βοήθειας έως την αντοχή κάθε σχεδίου «σταθεροποίησης».

Τρία σενάρια και οι δείκτες τους

  • Σενάριο 1: Θεσμικός ρόλος της Τουρκίας στη Γάζα. Η Άγκυρα αποκτά συγκεκριμένη αρμοδιότητα μέσα στο σχήμα, σε διοικητικό ή επιχειρησιακό επίπεδο. Δείκτες: επίσημη κατανομή ρόλων από τον μηχανισμό που διαμορφώνεται, ανακοινώσεις για εκπαίδευση ή υποστήριξη δομών ασφάλειας, σαφές πλαίσιο εντολής για δύναμη σταθεροποίησης.
  • Σενάριο 2: Ρόλος περιορισμένος σε ανθρωπιστική στήριξη και ανοικοδόμηση. Η Τουρκία μένει κυρίως στο πεδίο βοήθειας, υποδομών και πολιτικής πίεσης, χωρίς να «μπει» στον μηχανισμό ασφάλειας. Δείκτες: έμφαση σε αποστολές βοήθειας και έργα, απουσία ανακοινώσεων για ασφάλεια, πολιτική προώθηση χωρίς επιχειρησιακή ανάθεση.
  • Σενάριο 3: Πάγωμα λόγω περιφερειακής κλιμάκωσης γύρω από το Ιράν. Η δυναμική ΗΠΑ–Ιράν περιορίζει τη δυνατότητα να στηθεί λειτουργικό σχήμα στο έδαφος. Δείκτες: αύξηση στρατιωτικών κινήσεων, κατάρρευση διαλόγου, μετατόπιση προτεραιοτήτων των βασικών παικτών από «σταθεροποίηση» σε διαχείριση κρίσης.

Το πολιτικό συμπέρασμα που αξίζει να μείνει είναι απλό: η Τουρκία ζητά να είναι «μέσα» στη νέα δομή για τη Γάζα. Το αν θα το πετύχει δεν θα το δείξουν οι δηλώσεις, θα το δείξουν οι αρμοδιότητες που θα της ανατεθούν και το αν το περιφερειακό θερμόμετρο θα επιτρέψει σε οποιονδήποτε να υλοποιήσει σχέδιο σταθεροποίησης.