Βαθαίνει το πρόβλημα της εγκατάλειψης ναυτικών στη διεθνή ναυτιλία, με τα πιο πρόσφατα στοιχεία να αποτυπώνουν μια σταθερά επιδεινούμενη εικόνα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), περισσότεροι από 6.223 ναυτικοί εγκαταλείφθηκαν σε 410 πλοία μέσα σε έναν μόνο χρόνο, αποκαλύπτοντας το πραγματικό μέγεθος μιας κρίσης που εξελίσσεται σιωπηλά στη διεθνή ναυτιλία.
Το 2025 καταγράφεται ως η χειρότερη χρονιά που έχει υπάρξει ποτέ για την εγκατάλειψη πληρωμάτων, με το φαινόμενο να αποκτά πλέον δομικά χαρακτηριστικά και την ανθρώπινη διάσταση της κρίσης να επανέρχεται με ένταση στο προσκήνιο.
Καθοριστικό ρόλο στη διόγκωση του φαινομένου διαδραματίζει ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος». Τanto η ITF όσο και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) επισημαίνουν ότι πλοία με αδιαφανή ιδιοκτησιακά σχήματα, ανεπαρκή ασφάλιση και σημαίες ευκαιρίας εμπλέκονται όλο και συχνότερα σε περιπτώσεις εγκατάλειψης πληρωμάτων, αφήνοντας ναυτικούς απλήρωτους και εγκλωβισμένους για μήνες.
Τα πλοία με σημαίες ευκαιρίας (FOC) κατέχουν εξέχουσα θέση στις εγκαταλείψεις: από τα 410 πλοία που εγκαταλείφθηκαν το 2025, τα 337 – ποσοστό 82% – έφεραν σημαίες FOC. Η ITF εκτιμά ότι περίπου το 30% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, που αριθμεί περί τα 100.000 πλοία, πλέει υπό καθεστώς σημαιών ευκαιρίας.
Η Ομοσπονδία διεξάγει εκστρατεία κατά των FOC εδώ και περισσότερα από 75 χρόνια, προειδοποιώντας διαρκώς για τις απειλές που συνιστούν για τα δικαιώματα των ναυτικών, αλλά και για τις παράνομες και αθέμιτες πρακτικές που διευκολύνει το συγκεκριμένο σύστημα. Το πρόβλημα ήρθε εκ νέου στο προσκήνιο τις τελευταίες εβδομάδες μέσα από επιχειρήσεις κατά δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου που αλλάζουν σημαία.
Το 2025 αποτέλεσε το έκτο συνεχόμενο έτος αύξησης των πλοίων με περιστατικά εγκατάλειψης και το τέταρτο διαδοχικό έτος κατά το οποίο καταρρίπτεται το ρεκόρ στον συνολικό αριθμό εγκαταλελειμμένων ναυτικών. Σε σύγκριση με το 2024, οι εγκαταλείψεις πλοίων αυξήθηκαν κατά 31% και οι εγκαταλείψεις ναυτικών κατά 32%, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει, αλλά βαθαίνει.
Ινδοί και Φιλιππινέζοι οι περισσότεροι
Ιδιαίτερα βαριά εμφανίζεται η κατάσταση για τους Ινδούς ναυτικούς, οι οποίοι αποτελούν την πλέον πληγείσα εθνικότητα, με περισσότερους από 1.125 εγκαταλελειμμένους. Ακολουθούν οι Φιλιππινέζοι (539), οι Σύροι (309), οι Ινδονήσιοι (274), οι Ουκρανοί (248), οι Αζέροι (203), οι Πακιστανοί (179), οι Βενεζουελάνοι (144), οι Αιγύπτιοι (130) και οι Ρώσοι (123). Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι το φαινόμενο πλήττει κυρίως πληρώματα από χώρες με έντονη παρουσία στη διεθνή ναυτιλιακή αγορά εργασίας.
Η χειρότερη περιοχή για εγκατάλειψη πλοίων αναδεικνύεται η Μέση Ανατολή, ακολουθούμενη από την Ευρώπη. Οι χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό εγκαταλείψεων πλοίων ήταν η Τουρκία (61) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (54). Συνολικά, 4.595 ναυτικοί ζήτησαν βοήθεια από την ITF το 2025, με την Ομοσπονδία να επισημαίνει ότι δεν ζητούν όλοι οι εγκαταλελειμμένοι ναυτικοί υποστήριξη και ότι δεν αφορούν όλες οι αιτήσεις περιστατικά εγκατάλειψης.
Το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης είναι εξίσου αποκαλυπτικό. Για το 2025, οι δεδουλευμένοι μισθοί που όφειλαν να λάβουν οι εγκαταλελειμμένοι ναυτικοί ανήλθαν συνολικά σε 25,8 εκατ. δολάρια. Από το ποσό αυτό, η ITF κατάφερε να ανακτήσει και να επιστρέψει 16,5 εκατ. δολάρια, αναδεικνύοντας τόσο το εύρος του προβλήματος όσο και τα όρια της διεθνούς προστασίας.
Τα στοιχεία της ITF αναμένεται να κατατεθούν στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) ενόψει της συζήτησής τους στη φετινή συνεδρίαση της Νομικής Επιτροπής, σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο περιβαλλοντικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, αλλά και μια βαθιά ανθρωπιστική κρίση.
Με σαφές μήνυμα προς τον κλάδο, ο Γενικός Γραμματέας της ITF, Stephen Cotton, χαρακτήρισε την εγκατάλειψη ναυτικών «ντροπιαστική πρακτική». «Πόσοι ακόμα ναυτικοί πρέπει να υποστούν την ταλαιπωρία της εγκατάλειψης πριν δούμε τις αλλαγές που γνωρίζουμε ότι είναι απαραίτητες;» διερωτήθηκε, τονίζοντας ότι πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που κρατούν την παγκόσμια οικονομία σε λειτουργία, βιώνοντας απελπιστικές συνθήκες μακριά από τα σπίτια τους. Ο ίδιος επανέλαβε ότι οι λύσεις είναι γνωστές και εφικτές, υπό την προϋπόθεση ενίσχυσης της λογοδοσίας στον κλάδο και ενός πιο ενεργού ρόλου του IMO.
