Στο «κλαμπ» των κορυφαίων της Ευρωζώνης τοποθετεί τα ελληνικά ομόλογα ο ESM, ο μεγαλύτερος πιστωτής της Ελλάδας. Σύμφωνα με νέα έκθεση, η εικόνα των αγορών έχει αλλάξει ριζικά: οι αποδόσεις των ελληνικών τίτλων δεν θυμίζουν πλέον την περίοδο της κρίσης, αλλά συγκλίνουν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την εμπιστοσύνη των αγορών στα ελληνικά πλεονάσματα και την οικονομική ανάπτυξη, επαναφέροντας τα ελληνικά ομόλογα στην κατηγορία των ασφαλών επενδυτικών επιλογών δίπλα στους ισχυρούς της Ευρώπης.
Από την άλλη πλευρά, αυτή η επανένταξη των ελληνικών ομολόγων εκθέτει την Ελλάδα σε διάφορες επιδράσεις από το εξωτερικό. Για παράδειγμα, η δημοσιονομική επέκταση της Γερμανίας, που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2025, αύξησε τις αποδόσεις όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και σε παρόμοιο βαθμό στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης των εξελισσόμενων κινδύνων για τις συνθήκες χρηματοδότησης των κρατικών ομολόγων.
Τα οφέλη της επανένταξης του ελληνικού δημόσιου χρέους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι σαφή, σύμφωνα με τον ESM. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα μπορεί να δανειστεί και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια. Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η επανένταξη εκθέτει την Ελλάδα σε νέους κινδύνους. Η δυναμική του χρέους στις χώρες του πυρήνα της Ευρωζώνης επηρεάζει πλέον τις ελληνικές αποδόσεις όσο και εκείνες των ίδιων των χωρών έκδοσης.
Επιπλέον, παρόλο που τα περιθώρια των κρατικών ομολόγων έχουν μειωθεί σημαντικά, ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης παραμένει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της Ευρωζώνης θα μπορούσε να οδηγήσει και πάλι τους επενδυτές να διαφοροποιήσουν περισσότερο μεταξύ των κρατικών εκδοτών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος.
Για παράδειγμα, όπως αναφέρει στην έκθεσή του ο ESM, οι ανακοινώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Απριλίου 2025 σχετικά με τους δασμούς προκάλεσαν μια σημαντική, αν και βραχύβια, αύξηση των περιθωρίων κινδύνου (spreads) των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας σε σύγκριση με τη Γερμανία. Το επεισόδιο αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της επαγρύπνησης.
Η συμπίεση του spread δείχνει ότι οι επενδυτές θεωρούν και πάλι τα ελληνικά και άλλα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας ως στενά υποκατάστατα. Αυτό υποδηλώνει, με τη σειρά του, ότι οι αγορές ομολόγων είναι και πάλι πιο ενοποιημένες μετά από χρόνια κατακερματισμού.
Η επανένταξη των ελληνικών και ευρωπαϊκών αγορών χρέους φέρνει αυξημένες δευτερογενείς επιπτώσεις, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ.
Οι ενοποιημένες αγορές κρατικών ομολόγων χαρακτηρίζονται όχι μόνο από στενά spreads, αλλά και από ισχυρές δευτερογενείς επιδράσεις μεταξύ των χωρών. Η ενοποίηση της αγοράς σημαίνει ότι οι επενδυτές θεωρούν τα ομόλογα που εκδίδονται από διαφορετικά κράτη ως στενά υποκατάστατα και, ως εκ τούτου, είναι διατεθειμένοι να αναδιανείμουν τα χαρτοφυλάκιά τους μεταξύ τους. Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της απόδοσης ενός ομολόγου αποσπά τη ζήτηση από άλλα ομόλογα, ασκώντας επίσης ανοδική πίεση στις αποδόσεις τους. Αυτές οι δευτερογενείς επιδράσεις αποτελούν την πιο συγκεκριμένη απόδειξη της ενοποίησης της αγοράς.
Όμως, όπως προειδοποιεί ο ESM, παρόλο που το περιθώριο των ελληνικών ομολόγων έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, είναι απαραίτητο να διατηρηθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές και να μειωθεί περαιτέρω ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, παρακολουθώντας παράλληλα στενά την εξέλιξη του κινδύνου.