Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, καθώς υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι δύο πλευρές έχουν υπογράψει μνημόνιο συνεννόησης, το οποίο προβλέπει το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με τα νεότερα τηλεγραφήματα του Reuters, το μνημόνιο φέρεται να υπεγράφη από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ.
Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας αναμένεται να δημοσιοποιηθούν μέσα στις επόμενες 24 έως 48 ώρες, ενώ οι τεχνικές συζητήσεις θα ξεκινήσουν αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Άμεσο άνοιγμα του Ορμούζ
Κεντρικό σημείο της συμφωνίας είναι η άμεση επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα περάσματα για το παγκόσμιο πετρέλαιο και το LNG.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η κίνηση των πλοίων στο Στενό αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά ήδη από τις επόμενες ώρες.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς το Ορμούζ είχε μετατραπεί σε βασικό σημείο πίεσης στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν, προκαλώντας άνοδο στις τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και μεταφορικού κόστους.
Κυρώσεις και παγωμένα κεφάλαια μόνο με ανταλλάγματα
Παρά το άνοιγμα του Ορμούζ, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι η οικονομική ανακούφιση προς την Τεχεράνη δεν θα είναι άμεση ούτε αυτόματη.
Σύμφωνα με τον ίδιο υψηλόβαθμο αξιωματούχο, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και η άρση κυρώσεων θα είναι συνδεδεμένες με την απόδοση του Ιράν στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ εμφανίζονται να υιοθετούν μοντέλο σταδιακής ανταπόδοσης: πρώτα βήματα συμμόρφωσης από την Τεχεράνη και στη συνέχεια οικονομικές παραχωρήσεις.
Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ιράν πιέζει για πρόσβαση σε παγωμένα κεφάλαια και για χαλάρωση των κυρώσεων, ενώ στην Ουάσιγκτον υπάρχουν έντονες αντιδράσεις απέναντι σε οποιαδήποτε συμφωνία θεωρηθεί υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη.
Τεχνικές διαπραγματεύσεις μέσα στην εβδομάδα
Το πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί δεν κλείνει όλα τα δύσκολα ζητήματα.
Οι τεχνικές συζητήσεις που θα ξεκινήσουν μέσα στην εβδομάδα αναμένεται να αφορούν την εφαρμογή της συμφωνίας, τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ, το καθεστώς των κυρώσεων, τα παγωμένα κεφάλαια και τα επόμενα βήματα για το ευρύτερο πακέτο αποκλιμάκωσης.
Το γεγονός ότι οι λεπτομέρειες θα δοθούν στη δημοσιότητα μέσα στις επόμενες 24 έως 48 ώρες δείχνει ότι η συμφωνία βρίσκεται σε κρίσιμο μεταβατικό στάδιο: έχει υπάρξει πολιτική υπογραφή, αλλά απομένει η πρακτική εφαρμογή.
Ανακούφιση στις αγορές, αλλά όχι τέλος της αβεβαιότητας
Η είδηση για το μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν έχει ήδη προκαλέσει ανακούφιση στις αγορές, καθώς η πιθανότητα επαναλειτουργίας του Ορμούζ μειώνει τον κίνδυνο ενεργειακού σοκ.
Ωστόσο, η προσοχή στρέφεται τώρα στο κατά πόσο η συμφωνία θα εφαρμοστεί χωρίς καθυστερήσεις και νέες εντάσεις.
Το άνοιγμα του Στενού μπορεί να επιτρέψει την αύξηση των ροών πετρελαίου και LNG, όμως η πλήρης επιστροφή στην κανονικότητα θα εξαρτηθεί από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τη στάση του Ιράν, τις αμερικανικές εγγυήσεις και το αν θα υπάρξει πραγματική πρόοδος στις τεχνικές συνομιλίες.
Η συμφωνία αποτελεί σημαντικό βήμα αποκλιμάκωσης, αλλά όχι ακόμη οριστική λύση. Οι επόμενες δύο ημέρες, όταν αναμένεται η δημοσιοποίηση των λεπτομερειών, θα δείξουν πόσο δεσμευτικό και εφαρμόσιμο είναι το πλαίσιο που υπέγραψαν οι δύο πλευρές.
