Μερικός αιφνιδιασμός από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη στο υπουργικό συμβούλιο με την ανακοίνωση για την επέκταση του δικαιώματος της επιστολικής ψήφου για τους απόδημους Έλληνες στις προσεχείς εθνικές εκλογές. Και αυτό γιατί ο ίδιος έχει προαναγγείλει τις γέφυρες συναίνεσης που ρίχνει στα κόμματα της αντιπολίτευσης κάνοντας την αρχή με τους ομογενείς, ενώ έπεται η συνταγματική αναθεώρηση και το εθνικό απολυτήριο. Η κυβέρνηση προτείνει παράλληλα ειδική τριεδρική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού, γεγονός που συνεπάγεται τη μείωση των εδρών στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας από 15 σε 12, ενώ το όριο εισόδου των κομμάτων στη βουλή παραμένει αμετάβλητο στο 3%, καθώς ο πρωθυπουργός δεν θέλει να αλλάξει τους πολιτικούς όρους στις επερχόμενες εκλογές.
Ο ίδιος μίλησε για διαβουλεύσεις που θα ξεκινήσουν άμεσα, καθώς το νομοσχέδιο είναι ήδη έτοιμο δια χειρός Θεόδωρου Λιβάνιου με τον πρωθυπουργό να κάνει λόγο για αυτονόητη εθνική επιλογή πέρα και πάνω από τα κομματικά τείχη προσθέτοντας: «ελπίζουμε ότι θα αποτελέσει κοινή απόφαση όλου του πολιτικού κόσμου». Ήδη έχει απευθυνθεί πρόσκληση σε όλα τα κόμματα από τον υπουργό Εσωτερικών προκειμένου να συμμετάσχουν σε άτυπη διακομματική επιτροπή για συζήτηση επί της κυβερνητικής πρότασης την προσεχή Πέμπτη στις 11.00 στο υπουργείο. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία που στόχο έχει την ενδυνάμωση τόσο των δημοκρατικών θεσμών όσο και των δεσμών των Ελλήνων του εξωτερικού με την πατρίδα.
Στη μάχη κατά της αποχής
Στις ευρωεκλογές του 2024, εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η επιστολική ψήφος για όποιον το επιθυμούσε ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας του. Συνολικά 202.000 εκλογείς εντός και εκτός Ελλάδας γράφτηκαν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, εκ των οποίων 50.204 από το εξωτερικό.
Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά το γεγονός ότι στις ευρωεκλογές παραδοσιακά υπάρχει μειωμένη συμμετοχή σε σχέση με τις εθνικές εκλογές -το 2024 σε εθνικό επίπεδο ψήφισαν 2 εκ. λιγότεροι σε σχέση με τον Μάιο του 2023 – και παρά το ότι όσοι ζουν στην Ε.Ε. μπορούν να ψηφίσουν για τη χώρα διαμονής, η συμμετοχή των εκλογέων του εξωτερικού διπλασιάστηκε. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι οι εκλογείς εντός Ελλάδας δεν μπορούν να αιτηθούν την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος για τις Βουλευτικές εκλογές με επιστολική ψήφο. Αντιθέτως, είναι ενεργή η ρύθμιση για τις Ευρωεκλογές και για τα εθνικά δημοψηφίσματα. Δηλαδή, ένας εκλογέας εντός Ελλάδας μπορεί να ψηφίσει με επιστολική ψήφο στις Ευρωεκλογές του 2029.
Εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού
Το σχέδιο του Θεόδωρου Λιβάνιου προτείνει τη δημιουργία νέας εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, η οποία στη νέα βουλή θα αντιπροσωπεύεται με 3 βουλευτές. Κάθε κόμμα που έχει συνδυασμούς στα ¾ της Επικράτειας μπορεί να έχει έως 5 υποψήφιους βουλευτές, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού.
Ο ψηφοφόρος θα μπορεί να επιλέξει έναν υποψήφιο του κόμματος που επιλέγει. Η κατανομή των εδρών στην εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού γίνεται ακριβώς όπως γίνεται η κατανομή σε οποιαδήποτε άλλη τριεδρική περιφέρεια, π.χ. Αρκαδία, Αργολίδα, Κιλκίς. Για να εφαρμοστεί άμεσα, χρειάζεται να ψηφιστεί από τα 2/3 των βουλευτών, αλλιώς οι επόμενες εκλογές θα γίνουν με το «ψηφοδέλτιο Επικρατείας» και οι μεθεπόμενες με ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια.
