Νέο διπλωματικό μέτωπο ανοίγει μετά τα ισραηλινά πλήγματα στη βορειοδυτική Συρία, καθώς 11 χώρες εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση καταδίκης, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις κατά της αεροπορικής βάσης Αμπού Ζουχούρ «εξαιρετικά επικίνδυνη κλιμάκωση».
Την κοινή δήλωση υπογράφουν η Τουρκία, η Αλγερία, η Ινδονησία, η Παλαιστίνη, το Κατάρ, ο Λίβανος, η Μαλαισία, η Μαυριτανία, το Πακιστάν, η Σομαλία και η Σαουδική Αραβία.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των 11 χωρών καταγγέλλουν ότι τα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα στην Αμπού Ζουχούρ, στη βορειοδυτική Συρία, συνιστούν παραβίαση της συριακής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.
«Επικίνδυνη κλιμάκωση και κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας της Συρίας»
Στην κοινή ανακοίνωση, οι 11 χώρες εκφράζουν «έντονη καταδίκη» για τις ισραηλινές επιθέσεις και υποστηρίζουν ότι αποτελούν «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ενότητας της Συριακής Αραβικής Δημοκρατίας».
Παράλληλα, δηλώνουν βαθιά ανησυχία για τη συνεχιζόμενη στοχοποίηση συριακού εδάφους και υποδομών.
Σύμφωνα με την κοινή θέση τους, οι επιθέσεις ενδέχεται να δυσχεράνουν τις προσπάθειες της Δαμασκού να αποκαταστήσει την ασφάλεια, να ανασυγκροτήσει τους κρατικούς θεσμούς και να αντιμετωπίσει τις βαριές ανθρωπιστικές συνέπειες των πολυετών συγκρούσεων.
Φόβοι για νέα αποσταθεροποίηση της περιοχής
Οι υπουργοί Εξωτερικών προειδοποιούν ότι η συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων σε συριακό έδαφος μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω περιφερειακή κλιμάκωση.
Όπως αναφέρουν, τέτοιες ενέργειες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, ενώ, κατά την εκτίμησή τους, υπονομεύουν και τον σεβασμό προς το Διεθνές Δίκαιο και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Η παρέμβαση των 11 χωρών αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς το συριακό μέτωπο εξελίσσεται σε έναν από τους πιο ευαίσθητους γεωπολιτικούς χώρους της περιοχής, με την παρουσία και τα συμφέροντα πολλών κρατών να τέμνονται στο ίδιο πεδίο.
Έκκληση στη διεθνή κοινότητα για «συγκεκριμένα μέτρα»
Η κοινή ανακοίνωση απευθύνει επίσης κάλεσμα στη διεθνή κοινότητα να υιοθετήσει «σαφή, αποφασιστική και βασισμένη σε αρχές στάση» απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία.
Οι 11 χώρες ζητούν τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο να σταματήσουν οι επιθέσεις και να αποτραπεί μια περαιτέρω κλιμάκωση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη Συμφωνία Αποδέσμευσης Δυνάμεων του 1974 μεταξύ Ισραήλ και Συρίας.
Οι υπουργοί ζητούν την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας και την αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές τις οποίες, σύμφωνα με την κοινή δήλωση, έχουν καταλάβει.
Η Συμφωνία του 1974 στο επίκεντρο
Η αναφορά στη συμφωνία του 1974 δεν είναι τυχαία.
Η συμφωνία υπογράφηκε μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ και καθόρισε τη ζώνη διαχωρισμού μεταξύ ισραηλινών και συριακών δυνάμεων στα Υψίπεδα του Γκολάν, δημιουργώντας ένα πλαίσιο στρατιωτικής αποκλιμάκωσης που παρέμεινε σε ισχύ για δεκαετίες.
Η νέα πραγματικότητα στη Συρία, όμως, έχει επαναφέρει το ζήτημα στο προσκήνιο, καθώς οι στρατιωτικές εξελίξεις και οι μεταβολές στον συσχετισμό δυνάμεων έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα στην περιοχή.
Οι 11 χώρες υπογραμμίζουν ότι η προστασία της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ενότητας της Συρίας πρέπει να αποτελέσει βασική αρχή της διεθνούς στάσης απέναντι στις εξελίξεις.
Η Τουρκία στο επίκεντρο της νέας αντιπαράθεσης με το Ισραήλ
Η κοινή ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Άγκυρας – Ιερουσαλήμ βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλή ένταση, με τη Συρία να εξελίσσεται σε νέο σημείο τριβής.
Η Τουρκία έχει ενισχύσει την πολιτική και στρατιωτική συνεργασία της με τη νέα συριακή ηγεσία, ενώ το Ισραήλ αντιμετωπίζει με αυξανόμενη καχυποψία το ενδεχόμενο διεύρυνσης της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας σε συριακές υποδομές.
Έτσι, η καταδίκη των πληγμάτων στην Αμπού Ζουχούρ δεν αποτελεί μόνο μία ακόμη κοινή αραβοϊσλαμική δήλωση για τη Συρία.
Αντανακλά και τη μεγαλύτερη γεωπολιτική σύγκρουση που διαμορφώνεται γύρω από το ποιος θα επηρεάσει τη νέα ισορροπία ισχύος στη χώρα και ποια θα είναι τα όρια της στρατιωτικής δράσης του Ισραήλ.