Σαν σήμερα το 1824, στις 13 Νοεμβρίου, ο Πάνος Κολοκοτρώνης, πρωτότοκος γιος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, σκοτώνεται σε ενέδρα κυβερνητικών δυνάμεων έξω από την Τρίπολη, κατά τη διάρκεια του δεύτερου εμφυλίου πολέμου της Ελληνικής Επανάστασης. Μόλις τρία χρόνια μετά την έναρξη του Αγώνα για την ανεξαρτησία, οι Έλληνες πολεμούν πλέον και μεταξύ τους.
Η Επανάσταση έχει ήδη διχαστεί από τις συγκρούσεις για την πολιτική εξουσία, τον έλεγχο των στρατιωτικών δυνάμεων και τη διαχείριση των οικονομικών πόρων. Από τη μία βρίσκεται η κυβέρνηση του Γεωργίου Κουντουριώτη και από την άλλη οι αντίπαλοί της στην Πελοπόννησο, με κυρίαρχη φυσιογνωμία τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Ο πρώτος εμφύλιος έχει προηγηθεί και το φθινόπωρο του 1824 οι εχθροπραξίες έχουν αναζωπυρωθεί.
Στην Αρκαδία, οι κυβερνητικές δυνάμεις υπό τον Βάσο Μαυροβουνιώτη συγκρούονται με τους αντικυβερνητικούς, στους οποίους πρωταγωνιστούν οι Κολοκοτρωναίοι. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Πάνος, ένας από τους πιο μορφωμένους αγωνιστές της Επανάστασης, που έχει σπουδάσει στην Κέρκυρα, γνωρίζει ξένες γλώσσες και έχει πολεμήσει στο Βαλτέτσι, στην Τριπολιτσά και στα Δερβενάκια. Είναι επίσης παντρεμένος με την Ελένη, κόρη της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας.
Στις 13 Νοεμβρίου, ο Πάνος κατευθύνεται προς τη Συλίμνα, όπου βρίσκεται ο πατέρας του. Κοντά στο χωριό Θάνα, έξω από την Τρίπολη, δέχεται επίθεση από κυβερνητικούς ενόπλους και σκοτώνεται από πυροβολισμό. Οι ακριβείς συνθήκες και η ταυτότητα του ανθρώπου που τον πυροβόλησε έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαφορετικών ιστορικών αφηγήσεων. Σύμφωνα με τη Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Δήμου Μεγαλόπολης, οι δράστες λεηλατούν ακόμη και τη σορό του.
Ο θάνατός του συγκλονίζει τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, ο οποίος αποσύρεται προσωρινά από τις συγκρούσεις. Όπως αναφέρεται στην αρχειακή περιγραφή του Μουσείου Μπενάκη, η απώλεια του Πάνου αποδυναμώνει καθοριστικά το στρατόπεδο των αντικυβερνητικών.
Λίγους μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1825, ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης θα συλληφθεί και θα φυλακιστεί στην Ύδρα. Την ίδια περίοδο, ο Ιμπραήμ αποβιβάζεται στην Πελοπόννησο, βρίσκοντας τους επαναστάτες εξαντλημένους από τις μεταξύ τους συγκρούσεις.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1002: Ο βασιλιάς Έθελρεντ Β΄ της Αγγλίας διατάσσει τη σφαγή των Δανών που θεωρεί απειλή για το βασίλειό του, γνωστή ως «Σφαγή της Ημέρας του Αγίου Βρικτίου». Το γεγονός επιδεινώνει τις σχέσεις με τους Βίκινγκς, ενώ το 1013 ο Δανός βασιλιάς Σβεν Α΄ κατακτά την Αγγλία.
1822: Ο Υδραϊκός στόλος αποβιβάζει στο Μεσολόγγι περίπου 1.500 άνδρες, μεταξύ των οποίων δυνάμεις των Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, Κανέλλου Δεληγιάννη και Ανδρέα Ζαΐμη, ενισχύοντας την άμυνα της πολιορκημένης πόλης.
1824: Στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου που συγκλονίζει την Ελληνική Επανάσταση, σκοτώνεται σε ενέδρα στην Αρκαδία ο Πάνος Κολοκοτρώνης, 26χρονος γιος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Ο θάνατός του συγκλονίζει τον Γέρο του Μοριά και επιτείνει τις εσωτερικές συγκρούσεις.
1887: Η «Ματωμένη Κυριακή» στο Λονδίνο σημαδεύει το βρετανικό εργατικό κίνημα. Περίπου 10.000 άνθρωποι διαδηλώνουν στην πλατεία Τραφάλγκαρ κατά της ανεργίας και της καταπίεσης στην Ιρλανδία. Η βίαιη επέμβαση των αρχών αφήνει τρεις νεκρούς και περισσότερους από 200 τραυματίες.
1940: Ολοκληρώνεται με ελληνική νίκη η Μάχη της Πίνδου. Οι ελληνικές δυνάμεις αποκρούουν την επίθεση της ιταλικής Μεραρχίας Αλπινιστών «Τζούλια» και αποκαθιστούν την αμυντική τους γραμμή, ανοίγοντας τον δρόμο για τη γενική ελληνική αντεπίθεση.
1940: Πραγματοποιείται στη Νέα Υόρκη η πρεμιέρα της «Fantasia» της Walt Disney. Η πρωτοποριακή ταινία συνδυάζει κλασική μουσική, εντυπωσιακά κινούμενα σχέδια και στερεοφωνικό ήχο, αποτελώντας ορόσημο στην ιστορία του animation.
1970: Ο υπουργός Άμυνας της Συρίας, Χαφέζ αλ Άσαντ, ανατρέπει την ηγεσία της χώρας με στρατιωτικό πραξικόπημα. Το 1971 αναλαμβάνει την προεδρία, εγκαθιδρύοντας ένα αυταρχικό καθεστώς που θα διατηρήσει μέχρι τον θάνατό του το 2000.
1973: Ο υπουργός Παιδείας της δικτατορικής κυβέρνησης Μαρκεζίνη, Παναγιώτης Σιφναίος, επισκέπτεται το Πολυτεχνείο και προειδοποιεί τους φοιτητές για ενδεχόμενη αιματοχυσία εάν συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους. Την επόμενη ημέρα ξεκινά η κατάληψη που εξελίσσεται στην ιστορική εξέγερση.
1985: Εκρήγνυται το ηφαίστειο Νεβάδο ντελ Ρουίς στην Κολομβία, προκαλώντας καταστροφικές λασπορροές που θάβουν την πόλη Αρμέρο και σκοτώνουν περίπου 23.000 ανθρώπους. Σύμβολο της τραγωδίας γίνεται η 13χρονη Ομάιρα Σάντσες, που πεθαίνει εγκλωβισμένη στα ερείπια παρά τις προσπάθειες διάσωσής της.
2002: Το ελληνικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιο «Prestige» υφίσταται σοβαρή ζημιά ανοικτά της Γαλικίας, στην Ισπανία, και αρχίζει να διαρρέει πετρέλαιο. Στις 19 Νοεμβρίου θα κοπεί στα δύο και θα βυθιστεί, προκαλώντας μία από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές στην Ευρώπη.
2015: Συγχρονισμένες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι και στο Σεν Ντενί συγκλονίζουν τη Γαλλία. Τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους επιτίθενται σε εστιατόρια, κοντά στο Stade de France και στο θέατρο Bataclan, σκοτώνοντας 130 ανθρώπους και τραυματίζοντας εκατοντάδες. Οι επιθέσεις οδηγούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας.
Γεννήσεις
1913 – Αλέκος Σακελλάριος, Έλληνας σεναριογράφος, σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας, από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ελληνικού κινηματογράφου. Συνυπέγραψε και σκηνοθέτησε δεκάδες κλασικές ταινίες, όπως «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», «Ο Ηλίας του 16ου» και «Το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο». Με μοναδικό χιούμορ, ευαισθησία και κοινωνική ματιά, αποτύπωσε τον χαρακτήρα και τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη θεατρική και κινηματογραφική ιστορία.
1955 – Γούπι Γκόλντμπεργκ (Whoopi Goldberg), Αμερικανίδα ηθοποιός, κωμικός και τηλεοπτική παρουσιάστρια, βραβευμένη με Όσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία «Ghost». Ξεχώρισε για το εκρηκτικό ταλέντο, το χιούμορ και την κοινωνική της ευαισθησία, πρωταγωνιστώντας σε επιτυχίες όπως «Sister Act» και «The Color Purple». Υπήρξε μία από τις λίγες καλλιτέχνιδες που έχουν κατακτήσει Emmy, Grammy, Oscar και Tony Award (EGOT), ενώ παραμένει εμβληματική φιγούρα της αμερικανικής ψυχαγωγίας και δημόσιας ζωής.
1969 – Τζεράρντ Μπάτλερ (Gerard Butler), Σκωτσέζος ηθοποιός, γνωστός για τους δυναμικούς αλλά και συναισθηματικούς ρόλους του σε ταινίες όπως «300» και «P.S. I Love You». Η διεθνής του αναγνώριση ήρθε με τον ρόλο του Λεωνίδα στην επική ταινία του Ζακ Σνάιντερ, που τον καθιέρωσε ως σταρ του Χόλιγουντ. Συνδυάζει τη σκληρή κινηματογραφική εικόνα με γοητεία και χιούμορ, έχοντας πρωταγωνιστήσει σε ποικιλία ειδών, από περιπέτειες μέχρι ρομαντικές κομεντί.
Θάνατοι
1974 – Βιτόριο ντε Σίκα (Vittorio De Sica), Ιταλός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός, από τους θεμελιωτές του ιταλικού νεορεαλισμού. Οι ταινίες του, όπως «Κλέφτης Ποδηλάτων» και «Θαύμα στο Μιλάνο», αποτύπωσαν με ευαισθησία τη ζωή των απλών ανθρώπων μετά τον πόλεμο και άσκησαν τεράστια επιρροή στον παγκόσμιο κινηματογράφο. Βραβεύτηκε τέσσερις φορές με Όσκαρ και θεωρείται δημιουργός που συνέδεσε την κοινωνική αλήθεια με την ανθρώπινη συγκίνηση.
1979 – Δημήτρης Ψαθάς, Έλληνας θεατρικός συγγραφέας, χρονογράφος και σατιρικός, από τους πιο αγαπητούς δημιουργούς του ελληνικού θεάτρου. Με το κοφτερό του χιούμορ και την κοινωνική του ευαισθησία, αποτύπωσε τις αντιφάσεις και τις αδυναμίες της ελληνικής καθημερινότητας. Έργα του όπως «Φωνάζει ο κλέφτης», «Η Χαρτοπαίχτρα» και «Ζητείται ψεύτης» έγιναν διαχρονικές επιτυχίες τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο, αφήνοντας ανεξίτηλο στίγμα στη νεοελληνική σάτιρα.
Εορτολόγιο
Δαμασκηνός, Χρυσόστομος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Καλοσύνης
