Νέα στοιχεία για τη δράση εκατοντάδων Κολομβιανών πρώην στρατιωτικών στον πόλεμο του Σουδάν φέρνει στο φως έρευνα των Financial Times – Οι καταγγελίες για εκπαίδευση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταφορά μέσω Λιβύης και Σομαλίας και συμμετοχή στις επιχειρήσεις των RSF
Ο πόλεμος στο Σουδάν έχει εδώ και χρόνια ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας, με τη σύγκρουση να προσελκύει ξένους μαχητές, όπλα και δίκτυα στρατολόγησης από διαφορετικές περιοχές του κόσμου.
Μια νέα έρευνα των Financial Times ρίχνει φως στον ρόλο περίπου 2.000 Κολομβιανών μισθοφόρων, οι οποίοι φέρεται να στρατολογήθηκαν για να πολεμήσουν στο πλευρό των Rapid Support Forces (RSF), της ισχυρής παραστρατιωτικής οργάνωσης του Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο, γνωστού ως Χεμεντί.
Οι μαρτυρίες πρώην μαχητών, στοιχεία ταξιδιών, δεδομένα από κινητές συσκευές, φωτογραφίες και βίντεο που εξετάστηκαν από τους FT σκιαγραφούν ένα δίκτυο που, σύμφωνα με την έρευνα, συνδέει την Κολομβία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Λιβύη, τη Σομαλία και τελικά το Σουδάν.
Το Ελ Φάσερ στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην κατάληψη του Ελ Φάσερ, πρωτεύουσας του Βόρειου Νταρφούρ, μετά από πολύμηνη πολιορκία.
Η πόλη αποτέλεσε ένα από τα πιο αιματηρά μέτωπα του σουδανικού εμφυλίου. Μετά την κατάληψή της από τις RSF καταγράφηκαν καταγγελίες για μαζικές δολοφονίες αμάχων, εκτελέσεις, βασανιστήρια και σεξουαλική βία.
Οι FT μίλησαν με Κολομβιανούς που υποστηρίζουν ότι βρέθηκαν στο Σουδάν ως μισθοφόροι. Κάποιοι περιέγραψαν εικόνες που αντίκρισαν στο Ελ Φάσερ μετά τις μάχες, με δρόμους γεμάτους πτώματα και έντονη δυσοσμία από τις σορούς.
Ένας από τους μαχητές, που χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο Luis, ανέφερε ότι όταν έφτασε στην πόλη αντίκρισε πτώματα ανδρών, γυναικών και παιδιών.
Οι ίδιοι οι Κολομβιανοί αρνούνται ότι συμμετείχαν στις θηριωδίες εναντίον αμάχων που έχουν καταγγελθεί. Ωστόσο, η έρευνα υποστηρίζει ότι Κολομβιανοί μαχητές βρίσκονταν στην περιοχή κατά την περίοδο της επίθεσης και συμμετείχαν στις επιχειρήσεις των RSF.
Πώς έφτασαν οι Κολομβιανοί στο Σουδάν
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκέντρωσαν οι FT, η στρατολόγηση άρχισε στην Κολομβία το 2024, συχνά μέσω WhatsApp και προσωπικών επαφών μεταξύ πρώην στρατιωτικών.
Οι περισσότεροι ήταν βετεράνοι των ένοπλων δυνάμεων της Κολομβίας, με εμπειρία από τον μακροχρόνιο εμφύλιο της χώρας, τις επιχειρήσεις κατά ανταρτών και τον αστικό πόλεμο.
Ορισμένοι είχαν προηγουμένως εργαστεί ως μισθοφόροι ή προσωπικό ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Η μεταφορά τους φέρεται να πραγματοποιήθηκε μέσω ενός δικτύου αεροδρομίων και βάσεων. Ανάμεσα στους βασικούς κόμβους που αναφέρονται είναι η Κούφρα στη Λιβύη, το Μποσάσο στην Puntland της Σομαλίας και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στα ΗΑΕ.
Οι μαχητές περιγράφουν ακόμη τη χρήση αεροσκαφών των οποίων τα συστήματα εντοπισμού απενεργοποιούνταν κατά τη διάρκεια ορισμένων πτήσεων, πρακτική που έχει οδηγήσει στην περιγραφή τους ως «ghost flights».
Ο ρόλος της εταιρείας GSSG
Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκεται η Global Security Services Group (GSSG), ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι Κολομβιανοί που μίλησαν στους FT υποστηρίζουν ότι η GSSG ήταν η εταιρεία μέσω της οποίας οργανώθηκε η πρόσληψή τους.
Ορισμένοι ανέφεραν επίσης ότι εκπαιδεύτηκαν στα ΗΑΕ σε ειδικότητες όπως χειρισμός drones, αντιαεροπορικά συστήματα και ραντάρ.
Ένας από τους μαχητές περιέγραψε εκπαίδευση σε εγκατάσταση στο Γκαγιάτι του Άμπου Ντάμπι. Η Human Rights Watch έχει επίσης εντοπίσει, σύμφωνα με την έρευνα, εγκαταστάσεις στα ΗΑΕ που εμφανίζονται σε αναρτήσεις Κολομβιανών μαχητών.
Η GSSG αρνείται ότι έχει οποιαδήποτε σχέση με μισθοφορική δραστηριότητα στο Σουδάν.
Τι λένε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Οι καταγγελίες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω των σχέσεων των ΗΑΕ με το Σουδάν και ειδικότερα με τις RSF.
Η κυβέρνηση των ΗΑΕ διαψεύδει κατηγορηματικά ότι υποστηρίζει τις RSF ή ότι έχει διευκολύνει τη μεταφορά ξένων μαχητών στο Σουδάν.
Σε δήλωσή τους, αξιωματούχοι των Εμιράτων υποστήριξαν ότι οι σχετικές έρευνες για την GSSG κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εταιρεία δεν συμμετέχει σε δραστηριότητες μισθοφόρων στο Σουδάν και ότι δεν υπάρχει σύνδεσή της με τους μαχητές που περιγράφονται στην έρευνα.
Τα ΗΑΕ υποστηρίζουν επίσης ότι δεν έχουν παράσχει όπλα, στρατιωτικό υλικό ή άλλη στρατιωτική υποστήριξη σε οποιαδήποτε από τις εμπλεκόμενες πλευρές από την έναρξη του πολέμου.
Τα στοιχεία από τα κινητά τηλέφωνα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας είναι η ανάλυση δεδομένων από κινητές συσκευές που πραγματοποίησε η Conflict Insights Group.
Σύμφωνα με την ανάλυση, συσκευές με ισπανικές ρυθμίσεις εντοπίστηκαν σε εγκαταστάσεις της Puntland και στη συνέχεια σε περιοχές του Σουδάν.
Τουλάχιστον 40 τέτοιες συσκευές εμφανίστηκαν σε βάση της Puntland μεταξύ Απριλίου και Δεκεμβρίου του 2025. Τουλάχιστον 10 από αυτές εμφανίστηκαν αργότερα στο αεροδρόμιο της Νιάλα.
Μία συσκευή εντοπίστηκε στο Ελ Φάσερ στα τέλη Οκτωβρίου, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία η πόλη έπεσε στα χέρια των RSF.
Η έρευνα σημειώνει ότι τα δεδομένα αυτά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους την ταυτότητα ή τη δραστηριότητα κάθε ατόμου. Σε συνδυασμό όμως με ταξιδιωτικά έγγραφα, φωτογραφίες, μαρτυρίες και άλλα στοιχεία, οι ερευνητές θεωρούν ότι ενισχύουν την εικόνα ενός οργανωμένου δικτύου.
Από την Κολομβία στα μέτωπα της Αφρικής
Η περίπτωση των Κολομβιανών δεν είναι μεμονωμένη.
Ο πόλεμος στο Σουδάν έχει προσελκύσει μαχητές από πολλές χώρες, ενώ παράλληλα έχουν δημιουργηθεί δίκτυα μεταφοράς όπλων και ανθρώπινου δυναμικού.
Κολομβιανοί πρώην στρατιωτικοί έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια σε διάφορες ένοπλες συγκρούσεις, καθώς η πολεμική εμπειρία τους θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη για επιχειρήσεις ανταρτοπολέμου, drones και αστικού πολέμου.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που επικαλούνται οι FT, ορισμένοι από τους ίδιους μηχανισμούς στρατολόγησης που χρησιμοποιήθηκαν στο Σουδάν είχαν στραφεί και προς άλλες αφρικανικές χώρες.
Ένας πόλεμος που γίνεται ολοένα πιο διεθνής
Η σύγκρουση στο Σουδάν ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023 ως πόλεμος μεταξύ των Sudanese Armed Forces (SAF) του στρατηγού Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν και των RSF του Χεμεντί.
Οι δύο πλευρές είχαν υπάρξει σύμμαχοι. Είχαν συνεργαστεί στην ανατροπή του Όμαρ αλ-Μπασίρ το 2019, αλλά και στην ανατροπή της μεταβατικής κυβέρνησης δύο χρόνια αργότερα.
Η μεταξύ τους αντιπαράθεση μετατράπηκε τελικά σε έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο.
Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους, ενώ η πείνα και οι ασθένειες έχουν επιδεινώσει μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις παγκοσμίως.
Παράλληλα, η εμπλοκή εξωτερικών δυνάμεων έχει κάνει τη σύγκρουση ακόμη πιο περίπλοκη.
Το νέο πρόσωπο του πολέμου
Η υπόθεση των Κολομβιανών μισθοφόρων δείχνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο πώς οι σύγχρονες συγκρούσεις μπορούν να λειτουργήσουν σαν διεθνείς αγορές στρατιωτικής εμπειρίας.
Βετεράνοι από την Κολομβία, εκπαιδευμένοι σε έναν διαφορετικό πόλεμο, μεταφέρονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και συμμετέχουν σε μια σύγκρουση για την οποία, όπως υποστήριξαν ορισμένοι από τους ίδιους, δεν γνώριζαν πάντοτε ούτε ποιον ακριβώς πολεμούσαν.
Και πίσω από τις γραμμές του μετώπου δημιουργούνται δίκτυα εταιρειών, αεροδρομίων, εκπαιδευτικών βάσεων, χρηματοδότησης και μεταφοράς προσωπικού.
Το Σουδάν, έτσι, δεν αποτελεί πλέον μόνο μια εσωτερική σύγκρουση. Έχει εξελιχθεί σε έναν πόλεμο όπου συγκρούονται συμφέροντα περιφερειακών δυνάμεων και όπου η στρατιωτική εμπειρία από άλλες χώρες μετατρέπεται σε εμπόρευμα.
