Την ώρα που οι περισσότερες αντιμαχόμενες πλευρές στη Μέση Ανατολή ψάχνουν τρόπο να μπει τέλος στον πόλεμο, οι Χούθι της Υεμένης ανοίγουν νέο μέτωπο στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι αντάρτες, παρότι οικονομικά και στρατιωτικά στηρίζονται στη βοήθεια από το εξωτερικό (κυρίως το Ιράν), όχι μόνο πήραν ξανά τα όπλα τώρα, αλλά είναι και η μοναδική δύναμη στην περιοχή που ανοιχτά επιδιώκει να κλιμακώσει ακόμη περισσότερο την ήδη τεταμένη κατάσταση.
«Δεν έχουν τίποτα να χάσουν», έγραψαν οι New York Times και ανέπτυξαν αυτό το σκεπτικό, αποδίδοντας ευθύνες και στους αντιπάλους των ανταρτών, καθώς η Μέση Ανατολή απειλείται με ακόμη έναν πόλεμο που ενδεχομένως αποδειχθεί και ο πιο αιματηρός.
Οι αντάρτες ανήλθαν στην εξουσία, αφού κατέλαβαν την πρωτεύουσα Σαναά το 2014, κατατροπώνοντας την κυβέρνηση της Υεμένης. Η Σαουδική Αραβία ξεκίνησε μια εκστρατεία βομβαρδισμών σε μια προσπάθεια να επαναφέρει την κυβέρνηση στην εξουσία και οι μάχες ξέσπασαν σε ολόκληρη τη χώρα. Το 2022 επιτεύχθηκε εκεχειρία και οι Χούθι δήλωσαν πως κέρδισαν τον πόλεμο, οπότε και εδραίωσαν την κυριαρχία τους στη βόρεια Υεμένη.
Ωστόσο, δεν έχουν πρόσβαση στα έσοδα από το πετρέλαιο της Υεμένης, ενώ οι ειρηνευτικές συνομιλίες που θα μπορούσαν να τους εξασφαλίσουν μερίδιο έχουν σταματήσει. Από τότε, η οικονομική κατάσταση στις περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους έχει επιδεινωθεί, αυξάνοντας τη δυσαρέσκεια του πληθυσμού και ασκώντας πολιτική πίεση.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση της Υεμένης αντιμετωπίζει θετικά τις επιθέσεις των αντιπάλων της, καθώς πιστεύει ότι μπορεί να ζητήσει βοήθεια από τη Σαουδική Αραβία για να ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο, ώστε να βρεθεί ξανά στην εξουσία.
Η προηγούμενη εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη εξελίχθηκε σε ένα αδιέξοδο που συνέβαλε στο θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Όχι μόνο δεν πέτυχε τους πολιτικούς της στόχους, αλλά έπληξε και τη φήμη του βασιλείου, ενώ εξάντλησε και τα οικονομικά του αποθέματα. Έτσι, οι Σαουδάραβες άλλαξαν την προσέγγισή τους.
Από το 2022, επιδιώκουν να διαχειριστούν τους Χούθι μέσω διαπραγματεύσεων, ελπίζοντας να διατηρήσουν την ηρεμία στα νότια σύνορα του βασιλείου και να αποσυνδέσουν τα συμφέροντα των ανταρτών από αυτά του Ιράν.
Μέχρι πού θα φτάσουν;
Οι διπλωματικές επαφές μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι φαίνεται να έχουν διακοπεί, ενώ οι αντάρτες διατυπώνουν απαιτήσεις που οι Σαουδάραβες θεωρούν υπερβολικές.
Σύμφωνα με αναλυτές, οι Χούθι δεν έχουν να χάσουν από έναν νέο πόλεμο. Αντιθέτως, μπορεί να διεκδικήσουν ανταλλάγματα για ειρήνη, ενώ τυχόν αιματοκύλισμα θα μείωνε τον πληθυσμό τους που δεν μπορούν να συντηρήσουν. Έτσι, θα «έλυναν» την επισιτιστική κρίση, ενώ οι νεκροί θα αναγάγονταν σε μάρτυρες, δίνοντάς τους πολιτική δύναμη.
Αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας, λοιπόν, πιστεύουν όλο και περισσότερο ότι πρέπει να αντιμετωπίσουν τους Χούθι τώρα, αλλιώς αργότερα το κόστος θα είναι μεγαλύτερο.
«Οι Σαουδάραβες έχουν την ολοένα και πιο διαδεδομένη πεποίθηση ότι η ειρήνη με τους Χούθι είναι αδύνατη», δήλωσε ο Φαρέα Αλ-Μουσλίμι, ειδικός για την Υεμένη στο Chatham House, ένα ερευνητικό ίδρυμα στο Λονδίνο. «Προσπαθούν να τους εξαγοράσουν, προσπαθούν να τους βομβαρδίσουν, προσπαθούν να τους πολεμήσουν, προσπαθούν να τους προσκαλέσουν. Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει αποδώσει».
Η επανάληψη της σύγκρουσης, όμως, θα έθετε σε κίνδυνο τα φιλόδοξα σχέδια του Σαουδάραβα πρίγκιπα να μετατρέψει το βασίλειο σε παγκόσμιο επιχειρηματικό και τουριστικό κόμβο. Συγκεκριμένα, στη Σαουδική Αραβία θα διεξαχθεί το 2030 η Expo 2030 Riyadh και το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου ανδρών το 2034, σημαντικές εκδηλώσεις που απαιτούν ένα κλίμα χωρίς επιθέσεις με drones.
«Ιδανικά, η κυβέρνηση θα ήθελε να ανακαταλάβει ολόκληρη την Υεμένη», δήλωσε ο Ιμπραήμ Τζαλάλ, ερευνητής και σύμβουλος πολιτικής από την Υεμένη. «Πιο ρεαλιστικά, όμως, οι κυβερνητικές δυνάμεις επιδιώκουν να αποδυναμώσουν σημαντικά τους Χούθι και να τους απομακρύνουν από τις περιοχές κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας της Υεμένης».
Το μέχρι πού θα φτάσουν οι Χούθι ή η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να εξαρτηθεί και από τις περιφερειακές εξελίξεις ή τους συμμάχους τους, με αναλυτές να φοβούνται το χειρότερο.
«Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που είναι ενθουσιασμένοι γι’ αυτό ή πιστεύουν ότι θα είναι ένας σύντομος και γρήγορος πόλεμος, αλλά έχω ακούσει αυτή τη φράση για σχεδόν κάθε πόλεμο στην Υεμένη. Αυτός ο πόλεμος θα είναι αιματηρός και φρικτός», είπε ο Φαρέα Αλ-Μουσλίμι.
