Νέα τροπή παίρνει το διπλωματικό θρίλερ γύρω από την πιθανή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, καθώς η Ουάσινγκτον εμφανίζεται να απορρίπτει την εκδοχή που διακινείται από ιρανικής πλευράς για τους όρους του υπό διαμόρφωση κειμένου.
Την ώρα που η Τεχεράνη διαμηνύει μέσω ιρανικών μέσων ότι δεν υπάρχει ακόμη τελική συμφωνία και ότι οι αποφάσεις δεν έχουν κλειδώσει, ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε οργισμένα, υποστηρίζοντας ότι όσα μεταδίδονται από την ιρανική πλευρά «δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια».
Οι βασικοί όροι που βάζει η Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ θέτουν τέσσερις βασικούς όρους στο τραπέζι της συμφωνίας με το Ιράν.
Πρώτον, το πυρηνικό υλικό του Ιράν θα πρέπει να καταστραφεί και να απομακρυνθεί, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο στρατιωτικής αξιοποίησης.
Δεύτερον, δεν θα υπάρξει αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών assets πριν η Τεχεράνη υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της.
Τρίτον, η Ουάσινγκτον ζητά άμεσο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, χωρίς καθυστερήσεις ή πρόσθετους όρους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Τέταρτον, οι ΗΠΑ απαιτούν να σταματήσει η χρηματοδότηση οργανώσεων που χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές, με το βλέμμα κυρίως στους περιφερειακούς συμμάχους της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή.
Οι όροι αυτοί διαφοροποιούνται αισθητά από την εικόνα που παρουσιάζουν ιρανικές πηγές, οι οποίες επιμένουν ότι το Ιράν δεν αποδέχεται υποχωρήσεις που θα αγγίζουν τις «κόκκινες γραμμές» του.
Η διάψευση του Noor News και η ιρανική εκδοχή
Το Noor News διαψεύδει την εικόνα μιας οριστικοποιημένης συμφωνίας, τονίζοντας ότι το κείμενο δεν έχει λάβει ακόμη την τελική πολιτική έγκριση από την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και η τελική απόφαση παραμένει στα αρμόδια κέντρα λήψης αποφάσεων. Η Τεχεράνη εμφανίζεται να απορρίπτει την ιδέα ότι έχει ήδη αποδεχθεί ένα πλαίσιο το οποίο προβλέπει άμεση συμμόρφωση χωρίς παράλληλα ανταλλάγματα.
Το IRNA, από την πλευρά του, παρουσιάζει μια διαφορετική εκδοχή των όρων, δίνοντας έμφαση στην άρση πιέσεων, στην αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων και στη συμπερίληψη ευρύτερων περιφερειακών ζητημάτων στη συμφωνία.
Με άλλα λόγια, ενώ η αμερικανική πλευρά θέλει πρώτα εφαρμογή δεσμεύσεων και μετά οικονομικά ανταλλάγματα, η ιρανική πλευρά επιδιώκει η αποδέσμευση κεφαλαίων και η χαλάρωση των κυρώσεων να αποτελέσουν μέρος του αρχικού πακέτου.
Οργή Τραμπ: «Να συνέλθουν και γρήγορα»
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενοχλημένος από τις ιρανικές διαρροές, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι παρουσιάζει μια εκδοχή της συμφωνίας που, κατά τον ίδιο, δεν ανταποκρίνεται σε όσα έχουν συζητηθεί.
«Αυτά που είπαν, συμπεριλαμβανομένης της αδύναμης και αξιολύπητης δήλωσής τους περί συμφωνίας, δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τους Ιρανούς «πολύ άτιμους», υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει μαζί τους «καλή τη πίστει συναλλαγή».
Παράλληλα, συνέδεσε την οργή του και με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, κάνοντας λόγο για επίθεση με drone εναντίον ινδικών πλοίων που αποχωρούσαν από το στενό του Ορμούζ. «Καλύτερα να συνέλθουν και γρήγορα», προειδοποίησε.
Το μεγάλο χάσμα για τα παγωμένα assets
Το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαπραγμάτευσης.
Η αμερικανική γραμμή, όπως διαμορφώνεται από τις τελευταίες πληροφορίες, είναι σαφής: κανένα asset δεν θα αποδεσμευθεί πριν το Ιράν εφαρμόσει τις δεσμεύσεις του.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, θεωρεί την αποδέσμευση κεφαλαίων βασικό στοιχείο της συμφωνίας και όχι ανταμοιβή που θα έρθει αργότερα. Αυτό δημιουργεί ένα σοβαρό χάσμα, καθώς για το Ιράν τα παγωμένα assets αποτελούν οικονομική και πολιτική προϋπόθεση για να προχωρήσει η διαδικασία.
Ο Νετανιάχου πιέζει την Ουάσινγκτον
Στο παρασκήνιο, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να πιέζει ώστε να μην ξεπαγώσουν τα ιρανικά assets στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας.
Το Ισραήλ φοβάται ότι μια οικονομική ανάσα προς την Τεχεράνη θα μπορούσε να ενισχύσει όχι μόνο το ιρανικό κράτος, αλλά και δίκτυα συμμάχων του Ιράν στην περιοχή.
Η ισραηλινή πλευρά δεν συμμετέχει επίσημα στη διαπραγμάτευση, ωστόσο επιχειρεί να επηρεάσει τους όρους της, ειδικά στα ζητήματα των assets, των πυρηνικών και της περιφερειακής παρουσίας του Ιράν.
Πακιστάν: «Υπάρχει πρόοδος Ιράν-ΗΠΑ»
Μέσα στο ρευστό σκηνικό, το Πακιστάν επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανό το διπλωματικό κανάλι.
Η πακιστανική πλευρά αναφέρει ότι υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ, χαιρετίζοντας τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης και τις επαφές που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Το Ισλαμαμπάντ έχει αναδειχθεί σε έναν από τους διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές, με στόχο να αποφευχθεί νέα στρατιωτική κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο και να βρεθεί πλαίσιο συμφωνίας που θα μπορεί να παρουσιαστεί ως αποδεκτό και από τις δύο πλευρές.
Η Χεζμπολάχ βάζει στο τραπέζι τον Λίβανο
Την ίδια στιγμή, η Χεζμπολάχ στέλνει σαφές μήνυμα ότι ο Λίβανος δεν μπορεί να μείνει εκτός οποιασδήποτε συμφωνίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν.
Βουλευτής της οργάνωσης δήλωσε ότι ο Λίβανος θα συμπεριληφθεί σε οποιαδήποτε συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, εκφράζοντας εμπιστοσύνη ότι η Τεχεράνη δεν θα αφήσει το λιβανικό μέτωπο εκτός του τελικού πλαισίου.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ιρανική πλευρά εμφανίζεται να θέλει μια συμφωνία που δεν θα περιορίζεται στο στενό του Ορμούζ ή στο πυρηνικό ζήτημα, αλλά θα καλύπτει και τα ανοιχτά μέτωπα της περιοχής.
Συμφωνία ή πόλεμος διαρροών;
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός σκληρού διπλωματικού μπρα ντε φερ.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσινγκτον θέλει να εμφανίσει μια συμφωνία με σαφείς όρους: καταστροφή και απομάκρυνση πυρηνικού υλικού, άνοιγμα του Ορμούζ, πάγωμα των assets μέχρι την εφαρμογή των δεσμεύσεων και τέλος στη χρηματοδότηση οργανώσεων που θεωρεί τρομοκρατικές.
Από την άλλη, η Τεχεράνη επιχειρεί να προβάλει μια διαφορετική εικόνα, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει ακόμη τελική συμφωνία, δεν έχουν εγκαταλειφθεί οι ιρανικές «κόκκινες γραμμές» και τα οικονομικά ανταλλάγματα πρέπει να προηγηθούν ή να συνοδεύσουν την εφαρμογή.
Το αποτέλεσμα είναι ένα εκρηκτικό μείγμα διαρροών, διαψεύσεων και πιέσεων, με τον Τραμπ να ανεβάζει τους τόνους, το Ιράν να ζητά εγγυήσεις, τον Νετανιάχου να πιέζει παρασκηνιακά και τον Λίβανο να μπαίνει πλέον ανοιχτά στο τραπέζι της συμφωνίας.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει συμφωνία. Είναι ποια εκδοχή της συμφωνίας θα επικρατήσει.
