Οι μυκητιάσεις των ποδιών και των νυχιών είναι από τις πιο συχνές δερματολογικές παθήσεις, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Η ζέστη, η υγρασία, η αυξημένη εφίδρωση αλλά και οι επισκέψεις σε πισίνες, παραλίες, γυμναστήρια και κοινόχρηστα ντους δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μυκήτων.
Με αφορμή τις πιο συχνές απορίες γύρω από το θέμα, ζητήσαμε από την ποδολόγο Μαίρη Οικονομοπούλου να μας εξηγήσει τι ακριβώς είναι οι μυκητιάσεις, πώς μεταδίδονται, ποια συμπτώματα πρέπει να μας κινητοποιήσουν και τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε τα πόδια μας.
Τι είναι η μυκητίαση των ποδιών;
Όπως εξηγεί η Μαίρη Οικονομοπούλου, οι μυκητιάσεις μπορεί να εμφανιστούν είτε στο δέρμα των ποδιών – η γνωστή tinea pedis ή «πόδι του αθλητή» – είτε στα νύχια, προκαλώντας ονυχομυκητίαση.
«Οι μύκητες αγαπούν τη ζέστη, την υγρασία και το σκοτάδι. Γι’ αυτό αναπτύσσονται εύκολα μέσα σε κλειστά παπούτσια, σε πόδια που ιδρώνουν έντονα, αλλά και σε χώρους όπως οι πισίνες, τα αποδυτήρια και τα κοινόχρηστα ντους», αναφέρει.
Οι πιο συχνοί μικροοργανισμοί που ευθύνονται για τις μυκητιάσεις είναι τα δερματόφυτα, με συχνότερο το Trichophyton rubrum, ενώ ακολουθούν το Trichophyton interdigitale και το Epidermophyton.
Ποιοι “κινδυνεύουν” περισσότερο;
Σύμφωνα με την ποδολόγο, μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν:
- άτομα με έντονη εφίδρωση στα πόδια,
- αθλητές,
- όσοι φορούν πολλές ώρες κλειστά παπούτσια,
- άτομα με σακχαρώδη διαβήτη,
- ηλικιωμένοι,
- άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα,
- όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα κυκλοφορίας του αίματος,
- αλλά και όσοι έχουν τραυματίσει κάποιο νύχι.
Πώς μεταδίδονται οι μύκητες;
Η μετάδοση είναι ευκολότερη απ’ όσο πιστεύουν πολλοί.
Η Μαίρη Οικονομοπούλου επισημαίνει ότι μπορεί να γίνει:
- μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένο δέρμα,
- από κοινόχρηστες πετσέτες,
- σε πισίνες και γυμναστήρια,
- σε κοινόχρηστα ντους,
- μέσω παπουτσιών,
- ακόμη και μέσα στην ίδια την οικογένεια, για παράδειγμα από την κοινή χρήση της μπανιέρας.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στα εργαλεία πεντικιούρ.
«Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η απολύμανση δεν είναι το ίδιο με την αποστείρωση. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στα νύχια πρέπει να είναι αποστειρωμένα και όχι απλώς απολυμασμένα. Αν υπάρχει η δυνατότητα, ακόμη καλύτερα είναι να χρησιμοποιεί κανείς τα δικά του προσωπικά εργαλεία», τονίζει.
Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσετε;
Στο δέρμα των ποδιών, η μυκητίαση εμφανίζεται συνήθως ανάμεσα στα δάκτυλα, με λευκό μαλακωμένο δέρμα, ξεφλούδισμα, σκασίματα, έντονο κνησμό, κάψιμο ή ακόμη και μικρή αιμορραγία.
Στη φτέρνα μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα, απολέπιση και επώδυνα σκασίματα, ενώ στην πατούσα εμφανίζονται συχνά λέπια, ερυθρότητα και αίσθημα καύσου.
Όταν προσβάλλονται τα νύχια, τα σημάδια είναι διαφορετικά. Το νύχι μπορεί να γίνει κίτρινο, λευκό, καφέ, γκρι ή ακόμη και πράσινο όταν συνυπάρχει βακτηριακή λοίμωξη. Παράλληλα μπορεί να παχύνει, να γίνει εύθραυστο, να θρυμματίζεται ή να αποκολληθεί από το δέρμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται και δυσάρεστη οσμή.
Το ημιμόνιμο προκαλεί μύκητες;
«Όχι», απαντά ξεκάθαρα η Μαίρη Οικονομοπούλου.
Όπως εξηγεί, ούτε το απλό βερνίκι ούτε το ημιμόνιμο προκαλούν από μόνα τους μυκητίαση.
Ο κίνδυνος εμφανίζεται όταν υπάρχει αποκόλληση του υλικού (lifting), δημιουργείται κενό ανάμεσα στο gel και το φυσικό νύχι και εγκλωβίζεται υγρασία ή όταν το προϊόν εφαρμόζεται πάνω σε νύχι που ήδη έχει προσβληθεί από μύκητες.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται από δερματολόγο μετά από κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, μπορεί να ζητηθεί μικροσκόπηση, καλλιέργεια, ξέσμα από το νύχι ή ακόμη και μοριακή εξέταση (PCR), ώστε να ταυτοποιηθεί με ακρίβεια ο υπεύθυνος μικροοργανισμός.
Πώς αντιμετωπίζονται;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της λοίμωξης.
Στις πιο ήπιες περιπτώσεις εφαρμόζονται τοπικά αντιμυκητιασικά προϊόντα, όπως κρέμες, διαλύματα, βερνίκια, σπρέι ή πούδρες, τα οποία απαιτούν καθημερινή χρήση για αρκετούς μήνες.
Σε πιο εκτεταμένες ονυχομυκητιάσεις μπορεί να χρειαστεί από του στόματος θεραπεία, η οποία χορηγείται αποκλειστικά από γιατρό και συνοδεύεται, όπου απαιτείται, από εργαστηριακή παρακολούθηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και laser, πάντα συμπληρωματικά στη φαρμακευτική αγωγή.
Μπορούν να επανεμφανιστούν;
«Δυστυχώς ναι», απαντά η ποδολόγος.
Οι υποτροπές είναι συχνές, γι’ αυτό η πρόληψη παίζει καθοριστικό ρόλο.
Η ίδια συμβουλεύει να στεγνώνουμε σχολαστικά τα πόδια – ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάκτυλα – ακόμη και με πιστολάκι μαλλιών όταν δυσκολευόμαστε να σκύψουμε, να αλλάζουμε καθημερινά κάλτσες, να επιλέγουμε παπούτσια που αερίζονται σωστά και να εναλλάσσουμε τα ζευγάρια, αφήνοντάς τα να στεγνώνουν πλήρως για περίπου 72 ώρες πριν τα ξαναφορέσουμε.
Οι προσωπικές προτάσεις της ποδολόγου
Στο πλαίσιο της συζήτησής μας, η Μαίρη Οικονομοπούλου μοιράστηκε και ορισμένες προσωπικές προτάσεις, τις οποίες χρησιμοποιεί ή προτείνει στην καθημερινή κλινική της πρακτική, ανάλογα πάντα με την περίπτωση κάθε ασθενούς. Όπως διευκρινίζει, η επιλογή θεραπείας πρέπει να γίνεται μετά από αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.
Για την καθημερινότητα, προτείνει κάλτσες από merino wool ή bamboo, καθώς –όπως εξηγεί– απομακρύνουν καλύτερα την υγρασία σε σχέση με τις 100% βαμβακερές, οι οποίες συγκρατούν περισσότερο τον ιδρώτα. Ως επιλογή ξεχωρίζει τις κάλτσες Falke.
Για περιπτώσεις μυκητίασης του δέρματος αναφέρει το Lamisil Spray, ενώ όταν υπάρχει ανάγκη διατήρησης των ποδιών και των παπουτσιών πιο στεγνών προτείνει το Daktarin Spray Powder, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο εσωτερικό των υποδημάτων.
Τέλος, για την υγιεινή των παπουτσιών προτείνει το Mycomist Shoe Spray, το οποίο –σύμφωνα με την ίδια– συμβάλλει στη μείωση των μυκήτων και των δυσάρεστων οσμών όταν χρησιμοποιείται τακτικά.
Οι παραπάνω αναφορές αποτελούν προσωπικές προτάσεις της ποδολόγου Μαίρης Οικονομοπούλου και δεν υποκαθιστούν τη διάγνωση ή τη θεραπεία από δερματολόγο ή άλλο επαγγελματία υγείας.
