Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι συζητήσεις γύρω από το skincare αφορούσαν κυρίως ενήλικες γυναίκες που αναζητούσαν τρόπους να φροντίσουν καλύτερα την επιδερμίδα τους. Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά.
Βίντεο στο TikTok με δεκάδες βήματα περιποίησης, σειρές προϊόντων γεμάτες ορούς, οξέα και αντιγηραντικά συστατικά, αλλά και παιδιά που γνωρίζουν τι είναι η ρετινόλη πριν ακόμη μπουν στην εφηβεία, έχουν δημιουργήσει ένα νέο φαινόμενο που απασχολεί όλο και περισσότερο δερματολόγους, ψυχολόγους και ειδικούς της ομορφιάς.
Το όνομά του είναι cosmeticorexia.
Τι είναι η cosmeticorexia;
Παρότι δεν αποτελεί επίσημη ιατρική ή ψυχιατρική διάγνωση, ο όρος χρησιμοποιείται ολοένα και συχνότερα για να περιγράψει την εμμονική ενασχόληση με τα καλλυντικά και την περιποίηση της επιδερμίδας σε πολύ νεαρές ηλικίες.
Πρόκειται για παιδιά και προεφήβους που αφιερώνουν μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς τους στην αναζήτηση προϊόντων, στη δημιουργία πολύπλοκων skincare routines και στην προσπάθεια να πετύχουν μια εικόνα δέρματος που συχνά δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Σε πολλές περιπτώσεις, η ανάγκη για φροντίδα μετατρέπεται σταδιακά σε πίεση για τελειότητα.
Από το παιχνίδι στο skincare
Δεν είναι ασυνήθιστο ένα παιδί να θέλει να μιμηθεί τη μητέρα του ή μια αγαπημένη influencer. Αυτό συνέβαινε πάντα.
Η διαφορά σήμερα είναι ότι η έκθεση σε περιεχόμενο ομορφιάς είναι σχεδόν αδιάκοπη.
Ένα κορίτσι 10 ή 11 ετών μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να παρακολουθήσει δεκάδες βίντεο που παρουσιάζουν πολυτελείς skincare ρουτίνες, προϊόντα για ρυτίδες, ορούς με ενεργά συστατικά και συμβουλές για «τέλεια επιδερμίδα».
Κάπως έτσι, η περιποίηση παύει να είναι παιχνίδι και αρχίζει να μοιάζει με υποχρέωση.
Γιατί ανησυχούν οι δερματολόγοι;
Η πρώτη ανησυχία αφορά το ίδιο το δέρμα.
Πολλά από τα προϊόντα που γίνονται viral στα social media έχουν σχεδιαστεί για ενήλικες και περιέχουν δραστικά συστατικά όπως ρετινόλη, απολεπιστικά οξέα ή υψηλές συγκεντρώσεις ενεργών ουσιών.
Ένα παιδικό ή προεφηβικό δέρμα δεν έχει τις ίδιες ανάγκες.
Αντίθετα, συχνά χρειάζεται μόνο ήπιο καθαρισμό, ενυδάτωση και αντηλιακή προστασία.
Η υπερβολική χρήση δραστικών προϊόντων μπορεί να οδηγήσει σε ερεθισμούς, ευαισθησία, διαταραχή του δερματικού φραγμού και περιττά προβλήματα που δεν υπήρχαν εξαρχής.
Το μεγαλύτερο ζήτημα ίσως δεν είναι το δέρμα
Πίσω από τη cosmeticorexia κρύβεται ένα βαθύτερο ερώτημα, τι συμβαίνει όταν παιδιά που μόλις αρχίζουν να διαμορφώνουν την εικόνα του εαυτού τους εκτίθενται καθημερινά στην ιδέα ότι πρέπει να διορθώσουν ατέλειες που στην πραγματικότητα δεν έχουν;
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συνεχής ενασχόληση με την εμφάνιση μπορεί να ενισχύσει το άγχος, την ανασφάλεια και την πεποίθηση ότι η αξία ενός ανθρώπου συνδέεται άμεσα με την εξωτερική του εικόνα.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της τάσης.
Πότε η φροντίδα γίνεται πίεση;
Η αλήθεια είναι ότι η περιποίηση της επιδερμίδας δεν είναι κάτι αρνητικό. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει μια όμορφη πράξη αυτοφροντίδας.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η φροντίδα μετατρέπεται σε εμμονή.
Όταν ένα παιδί αισθάνεται ότι χρειάζεται πέντε ορούς για να νιώσει όμορφο. Όταν η αγορά προϊόντων γίνεται μέσο αποδοχής. Όταν η φυσιολογική όψη της επιδερμίδας θεωρείται ανεπαρκής.
Σε εκείνο το σημείο, το skincare παύει να αφορά την υγεία του δέρματος και αρχίζει να επηρεάζει την ψυχική ευεξία.
Μήπως έχουμε χάσει λίγο το μέτρο;
Η beauty βιομηχανία έχει κάνει τεράστια βήματα τα τελευταία χρόνια. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόση γνώση γύρω από τα συστατικά, την προστασία του δέρματος και την πρόληψη.
Ωστόσο, ίσως αξίζει να θυμόμαστε ότι η ομορφιά δεν πρέπει να ξεκινά από την ανάγκη διόρθωσης ενός προβλήματος που δεν υπάρχει.
Ένα παιδί δεν χρειάζεται αντιγηραντική κρέμα. Δεν χρειάζεται να ανησυχεί για λεπτές γραμμές, δυσχρωμίες ή απώλεια ελαστικότητας πριν καν φτάσει στην εφηβεία.
Χρειάζεται να μάθει να φροντίζει τον εαυτό του χωρίς να πιστεύει ότι πρέπει να τον τελειοποιήσει.
Η πιο σημαντική beauty συμβουλή ίσως είναι η πιο απλή
Σε μια εποχή όπου οι τάσεις γεννιούνται και εξαπλώνονται μέσα σε λίγες ώρες, η cosmeticorexia έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι η ενημέρωση είναι εξίσου σημαντική με την περιποίηση.
Ναι στην αντηλιακή προστασία. Ναι στην ενυδάτωση. Ναι στην εκπαίδευση γύρω από το δέρμα.
Αλλά ίσως χρειάζεται να πούμε και ένα εξίσου σημαντικό «ναι» στην αποδοχή της φυσικής εικόνας, ειδικά όταν μιλάμε για παιδιά.
Γιατί η καλύτερη σχέση με την ομορφιά δεν είναι εκείνη που ξεκινά από την ανασφάλεια. Είναι εκείνη που ξεκινά από τη φροντίδα και τον σεβασμό προς τον εαυτό μας.
