Οι «δύο παραχωρήσεις σε σοβαρά θέματα» της Ελλάδας για τη Συμφωνία των Πρεσπών

«Η Συμφωνία δεν αποτελεί ούτε θρίαμβο ούτε εθνική καταστροφή» - Ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Φίλης σχολιάζει στο newsbeast.gr


ΠΟΛΙΤΙΚΗ
15:28
14/01/2019
Οι «δύο παραχωρήσεις σε σοβαρά θέματα» της Ελλάδας για τη Συμφωνία των Πρεσπών
36
loading

«Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι ένας σχετικά οδυνηρός συμβιβασμός» σχολιάζει στο newsbeast.gr ο διεθνολόγος και διευθυντής ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, Κωνσταντίνος Φίλης, για τη συμφωνία μεταξύ της ελληνικής πλευράς και της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ, σχετικά με το ονοματολογικό.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Κάλτσα

«Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι προϊόν ενός πολύ δύσκολου συμβιβασμού μεταξύ των δύο πλευρών, θα έλεγα σε κάποιο βαθμό σχετικά οδυνηρού και για τις δύο πλευρές, η οποία όμως κατά την άποψή μου είναι αρκετά ισορροπημένη, χωρίς να αποτελεί ούτε ένα θρίαμβο της ελληνικής διπλωματίας αλλά ούτε και μία εθνική καταστροφή.

Είναι μία συμφωνία η οποία έχει πολλά θετικά, όπως είναι η σύνθετη ονομασία, το erga omnes, που σημαίνει χρήση έναντι όλων, άρα και αλλαγή στην εσωτερική ορολογία που χρησιμοποιούν οι γείτονες στα έγγραφα. Τον διαχωρισμό, αν ποτέ έγινε αυτή η απόπειρα, όπως έγινε επί τουλάχιστον μία δεκαετία από τον Γκρούεφσκι με αυτόν τον κιτς εθνικισμό του, τον διαχωρισμό λοιπόν μεταξύ της ελληνικής αρχαίας ιστορίας και της FYROM, η οποία ουδεμία σχέση έχει με την αρχαία ελληνική ιστορία και με τους Έλληνες Μακεδόνες» τονίζει ο κ. Φίλης.

«Αυτή η συμφωνία θα μπορούσε προοπτικά να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να επανακάμψει στην περιοχή. Δεν λέω ότι το πετυχαίνει αυτόματα, απλώς μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις. Χωρίς συμφωνία δεν θα υπήρχαν καν οι προϋποθέσεις.

Υπάρχουν βέβαια και μελανά σημεία. Είναι σαφές ότι η ελληνική πλευρά έκανε, προκειμένου να γίνει αυτή η συμφωνία, δύο παραχωρήσεις σε δύο πολύ σοβαρά θέματα, όπως είναι αυτό της γλώσσας και της ιθαγένειας. Είναι ενθαρρυντικό ότι λόγω παρεμβάσεων από πλευράς Αλβανών βουλευτών της γειτονικής χώρας, έγινε μία διευκρίνιση ότι ιθαγένεια δεν σημαίνει ταυτότητα, αλλά η αλήθεια είναι ότι πρώτον θα μπορούσε να έχει επιλεγεί ένας άλλος όρος διεθνής για να χαρακτηρίσει την ιθαγένεια και την υπηκοότητα που θα ήταν το citizenship, αντί για το nationality.

Το δεύτερο είναι γιατί οι πολίτες μίας χώρας η οποία θα λέγεται Βόρεια Μακεδονία να αποκαλούνται Μακεδόνες. Και το τρίτο έχει να κάνει με το ότι η γλώσσα αυτή θα μπορούσε να είναι, να προσδιορίζεται ως Makedonski αμετάφραστο, αλλά η ελληνική πλευρά αποφάσισε να το κάνει Macedonian, να συμβιβαστεί με αυτό, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο έχει συμφωνηθεί από το 1977. Ότι έχει αναγνωριστεί επισήμως από την Ελλάδα το 1977 στο πλαίσιο του ΟΗΕ.

Βέβαια γλωσσολόγοι του διαμετρήματος του κ. Μπαμπινιώτη ισχυρίζονται ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Ωστόσο οι υποστηρικτές της συμφωνίας θα σας πουν ότι προσδιορίζεται ότι αυτή η γλώσσα ανήκει στις νότιες σλαβικές γλώσσες.

Ως προς την ιθαγένεια το πρόβλημα είναι ότι δεν επελέγη ο όρος citizenship, ούτως ή άλλως όμως, αν θυμάμαι καλά στο Άρθρο 2 Παράγραφος 2 του Συντάγματος της γείτονος αποσαφηνίζεται ότι ιθαγένεια δεν σημαίνει εθνικότητα. Αυτό έγινε χάρη στις ενέργειες Αλβανών βουλευτών».

Όσο για τις σφοδρές επικρίσεις για τη συγκεκριμένη συμφωνία, ο κ. Φίλης τόνισε:

«Το δικό μου μέτρο σύγκρισης δεν είναι ούτε αυτό του 1992 ούτε το 1993. Το σημείο αναφοράς είναι το 2008, η εθνική θέση που με εξαίρεση το ΛΑΟΣ, υιοθετήθηκε τότε. Η οποία έλεγε πριν το Βουκουρέστι ότι θέλουμε μία σύνθετη ονομασία που την έχουμε, erga omnes που το έχουμε και μάλιστα με γεωγραφικό προσδιορισμό που τον έχουμε.

Κάποιος μπορεί να πει ότι ο χρονικός προσδιορισμός, δηλαδή αν ήταν Νέα Μακεδονία, μπορεί να ήταν προτιμότερο σε σχέση με το Βόρεια Μακεδονία γιατί θα διαχώριζε την αρχαία ελληνική παράδοση στον μακεδονικό χώρο από την αντίστοιχη των Σλαβομακεδόνων. Αυτό όμως είναι πολύ σχετικό.

Αν πάρουμε ως βάση την εθνική θέση του 2008, τα περισσότερα αν όχι όλα από αυτά που είχαν τεθεί ως προϋποθέσεις έχουν εκπληρωθεί στη συμφωνία. Όμως επειδή δεν είχαμε βρεθεί ποτέ τόσο κοντά να συζητήσουμε με τους γείτονες για το θέμα της γλώσσας και το θέμα της υπηκοότητας/ιθαγένειας, δεν μπορώ να σας πω αν θα μπορούσαμε να πετύχουμε κάτι καλύτερο, ούτε θα σταθώ στις διαρροές που έγιναν εγγράφων της ελληνικής πλευράς όταν διαπραγματευόταν με τη FYROM τα προηγούμενα χρόνια, καθώς είναι αδόκιμο και εθνικά απαράδεκτο.

Εγώ στέκομαι στο ποια ήταν η εθνική γραμμή και λέω ότι το ζήτημα της γλώσσας και της ιθαγένειας δεν είχε διευκρινιστεί, όπως αποσαφηνίστηκε με τη Συμφωνία των Πρεσπών».

«Για μένα και ως επιστήμονα και ως πολίτη θα ήταν πιο ορθό και αποδεκτό, οι πολίτες μιας χώρας η οποία θα λέγεται Βόρεια Μακεδονία να είναι Βορειομακεδόνες και όχι Μακεδόνες/πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας. Είναι σαφές ότι η ελληνική πλευρά θέλησε να κάνει αυτή την παραχώρηση για να διευκολύνει τον Ζάεφ, ο οποίος ούτως ή άλλως με δυσκολία κατάφερε να περάσει τη συμφωνία. Μπορεί κάποιος να πει ότι αν δεν είχαν γίνει κάποιες παραχωρήσεις μπορεί να μην είχαμε συμφωνία ή να μην είχε καταφέρει να την περάσει η κυβέρνηση Ζάεφ στο εσωτερικό της» επεσήμανε για τις παλινδρομήσεις της ηγεσίας της ΠΓΔΜ.

«Εμένα με απασχολεί περισσότερο η Ελλάδα και όχι η FYROM. Κατανοώ την αντίληψη ότι θα μπορούσαμε να έχουμε τώρα συμφωνία, καθώς ήταν το κατάλληλο timing, γιατί τώρα βρέθηκε στην ηγεσία ένας μετριοπαθής ηγέτης όπως ο Ζάεφ. Κατανοώ ότι αυτό μπορεί να δώσει άλλον αέρα στα πανιά της Ελλάδας για τη θέση της στα Βαλκάνια. Κατανοώ ότι αυτή η συμφωνία μπορεί, χωρίς να είναι σίγουρο να περιορίσει τον ανθελληνισμό που υπάρχει στη γείτονα, διότι πολλοί έχουν ταυτίσει τις κακές συνθήκες που επικρατούν στο εσωτερικό της χώρας, φτώχεια, ανέχεια, κακή διακυβέρνηση, με το μπλοκάρισμα της εισόδου στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τα οποία είναι υπεύθυνη η Ελλάδα.

Αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν χωνεύεται εύκολα ότι οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας δεν θα είναι Βορειομακεδόνες νέτα σκέτα και θα πρέπει να κάνουμε επεξήγηση.

Ακόμη και μετά την κύρωση της συμφωνίας και τις συνταγματικές αλλαγές στη γείτονα, δεν μιλώ πριν που υπήρχε πολιτική σκοπιμότητα, ο Ζάεφ μιλάει για μακεδονική ταυτότητα.

Λίγες ώρες μετά την κύρωση, ο Ζάεφ μίλησε πάλι για μακεδονική ταυτότητα. Αυτό δείχνει ότι θα πρέπει με κάποιον τρόπο να υπάρξει κάποια αποσαφήνιση, δίκην προσθήκης στη συμφωνία για να αποφύγουμε στο μέλλον τέτοιου είδους κακές ερμηνείες. Δηλαδή το να λέει ο Ζάεφ στο εσωτερικό της χώρας του ότι εξασφαλίσαμε τη μακεδονική ταυτότητα. Ανησυχητικό είναι επίσης όταν ο Ζάεφ μιλάει σε ελληνικά Μέσα να λέει ακριβώς το αντίθετο. Τέτοια φαινόμενα πρέπει να αντιμετωπιστούν στη ρίζα τους και να μην τα αφήσουμε να κακοφορμίσουν».

ΚΑΝΤΕ LIKE ΣΤΟ NEWSBEAST.GR

36
σχόλια
  1. avatar Επιστολή-«φωτιά» 12 πανεπιστημιακών για τη Συμφωνία των Πρεσπών

    Δεν είναι έντιμος συμβιβασμός

    Η συμφωνία των Πρεσπών δεν αποτελεί έναν έντιμο συμβιβασμό. Στην προσπάθειά να προφυλαχθεί –και όχι να καταπολεμηθεί, όπως μερικοί πιστεύουν–, το εθνικό αφήγημα και των δύο κρατών, εντέλει υπονομεύθηκε ανεπανόρθωτα το προβεβλημένο αντίδωρο των Σκοπίων στην Αθήνα, δηλαδή η μικτή ονομασία erga omnes. Εφόσον, κατά το περίφημο 7ο άρθρο, με τον όρο «Μακεδονία» νοείται και η επικράτεια της ΠΓΔΜ, η διεθνής ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» θα συνυπάρχει χωρίς αντιρρήσεις με τη σκέτη «Μακεδονία», την οποία ουδόλως θα επισκιάσει.

    Εξάλλου, η ελληνική παραδοχή πως με το επίθετο «μακεδονικός –ή –ό» μπορούν να προσδιορίζονται «η γλώσσα, ο πληθυσμός και τα χαρακτηριστικά του, με τη δική τους ιστορία, πολιτισμό και κληρονομιά», συνιστά –για όσους πολιτικούς και εμπειρογνώμονες δεν το έχουν καταλάβει ακόμη– άμεση αναγνώριση από την Αθήνα μιας εθνότητας, που ονομάζεται «μακεδονική». Σε έναν κόσμο, όπου η άγνοια ιστορίας και γεωγραφίας είναι ο κανόνας, η ονομασία υπηκοότητας και εθνότητας συνάμα ως «μακεδονικών», δίνει στους γείτονες, εμμέσως πλην σαφώς, ασχέτως των όρων της συμφωνίας περί αρχαιότητας, απεριόριστη πρόσβαση στη μακεδονική κληρονομιά συνολικά και μάλιστα με την υπογραφή μας.

  2. avatar Επιστολή-«φωτιά» 12 πανεπιστημιακών για τη Συμφωνία των Πρεσπών

    Είναι διάσπαση

    Η συμφωνία των Πρεσπών δεν αποτελεί ουσιαστική συμβολή στην προσέγγιση των δύο γειτονικών λαών. Δεν επιλύει τη διαφωνία. Προσπαθώντας να δώσει ίσο βάρος σε δύο απολύτως αντιφατικές ιστορικές εκδοχές, παραβιάζει την κοινή λογική, αφού αναγνωρίζει ότι αμφότερες είναι κατ’ όνομα «μακεδονικές». Η συνωνυμία αυτή δεν αποτελεί επωφελή λύση, γι’ αυτό και την αντιμαχόμασταν ανέκαθεν. Εύκολα εκλαμβάνεται ως διάσπαση μιας και μοναδικής μακεδονικής ιστορικής ενότητας, ενώ ο εθνικός προσδιορισμός των «Βορείων» αναπόφευκτα υπερισχύει του τοπικού των «Νοτίων». Αφελής ήταν η αντίληψη των εμπνευστών της ότι οι δύο «αλήθειες» θα μπορούσαν να περιοριστούν και να ισχύουν μόνον μέσα στις αντίστοιχες επικράτειες.
    Όπως προκύπτει από τις συνεχείς δηλώσεις των πολιτικών της ΠΓΔΜ, τα πρόσωπα αυτοπροσδιορίζονται εντός και εκτός της χώρας όπου διαμένουν με τον τρόπο που επιθυμούν. Επιπλέον, η ιστορία δείχνει ότι οι δύο εκδοχές δεν μπορούν να στεγανοποιηθούν μεταξύ τους. Η ελληνική εκδοχή της αρχαίας μακεδονικής ιστορίας αφορά και γεωγραφικό τμήμα της ΠΓΔΜ, ενώ, από την άλλη, οι λεγόμενοι «Αιγαιάτες» πολιτικοί πρόσφυγες και οι απόγονοί τους δεν πρόκειται να αποκηρύξουν τη δική τους ιστορική εκδοχή για τις «χαμένες πατρίδες» τους, όπως προκύπτει από τη διατύπωση του άρθρου 36 στο αναθεωρημένο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ. Κοντολογίς η συζήτηση περί ιστορίας και ταυτοτήτων εντός του πλαισίου της συμφωνίας είναι ατελέσφορη και ασύμφορη.

  3. avatar Επιστολή-«φωτιά» 12 πανεπιστημιακών για τη Συμφωνία των Πρεσπών

    Σφετερισμός

    Όλα αυτά, ασχέτως των συναισθημάτων που προκαλούν, δεν είναι οι κύριοι λόγοι που είμαστε αντίθετοι στη συμφωνία των Πρεσπών. Είμαστε αντίθετοι όχι γιατί η υπογραφή του υπουργού των Εξωτερικών αδυνατεί να αποτρέψει με πειστικό τρόπο τον σφετερισμό ευαίσθητων ιστορικών δεδομένων, αλλά γιατί επιτρέπει ρητά αυτόν τον σφετερισμόˑ όχι γιατί αδυνατεί να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα, αλλά γιατί καταφεύγει σε λογικούς ακροβατισμούς, ώστε να μας πείσει πως το πέτυχε. Είμαστε αντίθετοι όχι γιατί η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύθηκε, αλλά γιατί αδυνατεί να κατανοήσει ποια πράγματα είναι αδιαπραγμάτευτα. Αδυνατεί να κατανοήσει την ευαισθησία των πολιτών της για την ιστορική τους κληρονομιά, μιαν ευαισθησία που νοηματοδοτείται σε πολλές συνταγματικές διατάξεις και έρχεται ως συνέπεια δύο αιώνων δημόσιας εκπαίδευσης.

    Είμαστε αντίθετοι, τέλος, λόγω της ασυνέπειας σε μια εθνική γραμμή, η οποία προσδιόρισε την εσωτερική πολιτική και τη διεθνή θέση τής χώρας για 25 χρόνια με τεράστιο κόστος, σε μια γραμμή η οποία συστράτευσε σχεδόν το σύνολο της κοινής γνώμης.

  4. avatar Επιστολή-«φωτιά» 12 πανεπιστημιακών για τη Συμφωνία των Πρεσπών

    Κι αν το πρόβλημα είχε «κακοφορμίσει», όπως έγραψε πρόσφατα ο τ. υπουργός των Εξωτερικών, ποιος αποφάσισε ότι ο «ακρωτηριασμός» ήταν η δέουσα λύση για την Ελλάδα; Το κράτος μας αντιφάσκει με τον εαυτό του, χωρίς να προτείνει μια βιώσιμη εναλλακτική λύση, ενώ η κυβέρνηση έχει εναποθέσει τη δυναμική της συμφωνίας στις μελλοντικές επιλογές των Σκοπίων.

    Βασίλης Κ. Γούναρης, Α.Π.Θ.

    Μάνος Καραγιάννης, King’s College London.

    Σταύρος Κάτσιος, Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

    Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Α.Π.Θ.

    Κώστας Α. Λάβδας, Πάντειο Πανεπιστήμιο.

    Δημήτρης Ξενάκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

    Δημήτρης Σκιαδάς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

    Άγγελος Συρίγος, Πάντειο Πανεπιστήμιο.

    Μιχάλης Ι. Τσινισιζέλης, Ε.Κ.Π.Α.

    Κώστας Υφαντής, Πάντειο Πανεπιστήμιο.

    Ι. Κ. Χασιώτης, Α.Π.Θ.

    Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Ε.Κ.Π.Α.

    1. avatar ψιάγκας

      είναι αυτονόητο όσοι θέλουν αυτή την προδοσία είναι προδότες !!!! γιατί για προδοσία μιλάμε . κανονικά ο στρατός έπρεπε να είχε κατέβει και να αποτρέψει αυτή την προδοσία ............ένας αριστερός

Παρακαλούμε περιμένετε ...
Το newsbeast επιλέγει
Το newsbeast προτείνει