Στο περίπτερο του Newsbeast στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, βρέθηκε την Κυριακή 6/9 ο Μάνος Κρανίδης, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Carnegie Mellon USA, CEO «KRAMA PROPERTY» και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΠΟΜΙΔΑ, ο οποίος μίλησε με τον δημοσιογράφο, Γιώργο Σαρρή.
Ο Μάνος Κρανίδης μίλησε για το στεγαστικό, σχολίασε τις κινήσεις της κυβέρνησης και πρότεινε εναλλακτικές προτάσεις.
«Εγώ είχα τις πληροφορίες μου και λόγω θέσης ότι τα ακίνητα δεν θα είναι στην πρώτη γραμμή σε αυτή τη ΔΕΘ. Το ξέραμε. Περιμέναμε μια τέτοιου τύπου ανακοίνωση. Tι κάνει, η κυβέρνηση: “Πάω σε μια λύση που έχω κάνει δύο φορές”. Είναι μια λύση που, για να ξέρει και ο κόσμος, είναι επιδότηση δανείων και τόκων μέσω τραπεζών. Θα δούμε όμως τις προδιαγραφές, γιατί αυτά τα προγράμματα, το “Σπίτι μου 1” και το “Σπίτι μου 2”, ναι μεν είχαμε, αν θυμάμαι καλά τα στατιστικά, 20.000 ανθρώπους που πήραν πρώτη κατοικία, όμως το πρόβλημα ποιο ήταν; Τις πήραν πολύ ακριβές τις κατοικίες. Ταυτόχρονα ανεβάζεις τη ζήτηση τεχνητά και έχεις περιορισμένη προσφορά. Θα δούμε πώς θα εφαρμοστεί στις λεπτομέρειες».
«Αντί να λύνεις ένα πρόβλημα, δίνεις σε κάποιους άλλους την πρώτη κατοικία που δεν έχουν, άρα που ήταν εκτός στεγαστικού, αλλά το παίρνουν ακριβότερα και μην ξεχνάμε είναι δάνεια, θα τα πληρώσουν. Δεν είναι τζάμπα αυτά τα λεφτά, απλώς δεν έχουν τόκους. Θα πεις εναλλακτικά. Υπήρχαν προτάσεις εναλλακτικές, είναι άλλες πολιτικές. Γιατί δεν πήρε άλλα μέτρα; Μπορώ να το απαντήσω, δική μου άποψη. Αν πάει κάποιος στο portal stegasi.gov.gr, δείχνει όλα τα προγράμματα για τη στέγη, είναι 43 προγράμματα, όλα μαζί. Νιώθει η κυβέρνηση ότι στο τέλος αυτής της τετραετίας είναι αρκετά, είναι πολλά. Ας το πούμε συνολικού προϋπολογισμού 6 με 6,5 δισ. ευρώ στην τετραετία. Δεν είναι λίγο. Δεν έχουν φέρει το αποτέλεσμα, αλλά σου λέει “αυτά είναι, αυτά θα κάνω εγώ, αυτά έκανα”. Την επόμενη φορά, προεκλογικά μπορεί να πει άλλα πράγματα. Είναι η τελευταία ΔΕΘ αυτής της περιόδου και λέει “αυτά πιστεύω εγώ”. Από την άλλη, θα πρέπει κάποια στιγμή να έρθει αντιπολίτευση να πει κι αυτή άλλα πέντε πράγματα, δεν είναι μόνο της η κυβέρνηση. Αυτή, πιστεύω, είναι η φιλοσοφία που επικράτησε. Το πρόβλημα ποιο είναι με αυτά τα 43 μέτρα. Είναι μεν πολλά, αλλά δεν έχουν αποτελεσματικότητα πολλά από αυτά. Κανονικά, η κυβέρνηση πρέπει να πάει και να τροποποιήσει μερικά από αυτά. Θα δούμε στο μέλλον».
Επίσης, μίλησε για τη Golden Visa, τον ΕΝΦΙΑ και την έλλειψη παραγωγικότητας στην Ελλάδα, καθώς το ένα παρασύρει το άλλο.
«Πας και λες “έχω κάποιον από τον Λίβανο, κάποιον από τη Μέση Ανατολή, κάποιον από την Κίνα ή αρκετούς Αμερικανούς. Γιατί να τους αυξήσω το κόστος;”. Αυτοί παίρνουν πολυτελείς κατοικίες, δεν είναι το στεγαστικό, άρα δεν αφορά το στεγαστικό. Δυσκολεύω αυτές τις αγορές -η ελληνική οικονομία που στηρίζεται; τουρισμό, real estate και πέντε κλάδους-, άρα δυσκολεύω μια πηγή ζήτησης που δεν επηρεάζει το στεγαστικό. Θα πάρουν βίλες ή εξοχικά στα νησιά. Καλό θα ήταν να το εξηγήσουν οι ίδιοι. Θα ήθελα και εγώ μια εξήγηση για το ποιος ακριβώς είναι ο στόχος. Πού στοχεύεις;».
«Αυτές όλες οι αγορές δεν επηρεάζουν το στεγαστικό. Ό,τι ζημιά ήταν να κάνουν, την έκαναν το προηγούμενο διάστημα. Καλό να μας το εξηγήσουν η τάση ποια είναι τώρα. Να μιλήσω ως ειδικός και όχι μόνο ως εκπρόσωπος, ξέρεις ότι είμαι μηχανικός μάχιμος. Ποτέ όταν αυξάνω ένα κόστος, δεν λύνω ένα πρόβλημα. Δεν μπορώ να αυξάνω φόρο για να λύσω ένα πρόβλημα. Να κάνω άλλου τύπου μέτρα. Κυρίως όταν μειώνω έναν φόρο μπορώ να λύσω ένα πρόβλημα. Καλύτερα για τα λεφτά αυτά να έλεγε “μειώνω τον ΕΝΦΙΑ για τα κενά ακίνητα που μπαίνουν στην αγορά”, θα είχε μεγαλύτερο αποτέλεσμα στο στεγαστικό».
«Έχουμε τη χαμηλότερη παραγωγικότητα στην Ευρώπη, 50% κάτω από τους άλλους είμαστε, ενώ δουλεύουμε ώρες, δεν παράγουμε προϊόν. Άρα πρέπει να λύσουμε αυτόν τον γόρδιο δεσμό, σαν χώρα, σαν κοινωνία, δεν είναι απλώς θέμα ενός κόμματος. Πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να ενώσουμε δυνάμεις και να λύσουμε τα προβλήματα τώρα. Δεν είναι απλό, γιατί είχαμε μια ευκαιρία τώρα. Κάναμε ένα rebound μετά το μνημόνιο, μετά τον κορονοϊό θα έλεγα περισσότερο. Όμως αυτόν τον κύκλο ανάπτυξης πού τον στηρίξαμε πάλι; Στο real estate, στον τουρισμό και σε κάποιες υπηρεσίες».
Ο Μάνος Κρανίδης στάθηκε στις τιμές των ακινήτων και είπε πως πλέον τα επαγγελματικά ακίνητα πλέον δεν έχουν ζήτηση -με εξαιρέσεις-, με αποτέλεσμα να χρειάζεται μια ρεαλιστική πολιτική.
«Δεν θέλω να είμαι απαξιωτικός. Έγιναν πράγματα, κάποια άλλα δεν έγιναν. Θέλω να πω, ότι είμαστε σε ένα οριακό σημείο. Όταν έχεις ανάπτυξη 2%, μια χώρα που είχε 40% με 30% μείωση του ΑΕΠ στο μνημόνιο, θες μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης, για πολλά χρόνια, 3%, 4% ή 5%. Άρα τι θες; Επενδύσεις. Γιατί, λοιπόν, να αυξήσεις τον φόρο όταν σου έρχονται επενδυτές; Γιατί να μην έρθει ένας Άραβας να αγοράσει; Γιατί αυτός που θα αγοράσει, μπορεί να κάνει κι άλλη επένδυση. Θέλει μια ρεαλιστική πολιτική. Πάντως, αυτά τα μέτρα γενικώς δεν είναι μέτρα που θα επηρεάσουν την αγορά ακινήτων, το στεγαστικό σημαντικά».
«Οι πραγματικές τιμές, οι τιμές συμβολαίου έχουν πέσει. Οι ζητούμενες τιμές παραμένουν ψηλά. Προσέξτε το αυτό, είναι κλειδί. Η διαφορά είναι αυτό που ζητώ στην αγγελία, με αυτό που συμφωνώ».
«Αυτό που συμφωνώ πλέον, οι αγγελίες αρχίζουν να είναι πιο ελαστικές και ένα 10% – 15% πέφτει, το τελικό deal. Γιατί δεν υπάρχει ζήτηση να καλύψει την τιμή που θέλει ο ιδιοκτήτης. Σου λέει ξεκινάει ψηλά για να έχει περιθώριο και υπάρχουν και προϊόντα που δεν έχουν καθόλου ζήτηση. Παραδείγματος χάριν, επαγγελματικά ακίνητα, εκτός από κάποια μεγάλα. Καμία ζήτηση. Κανείς δεν αγοράζει καταστήματα ή γραφεία. Ελάχιστοι. Πού είναι η μεγάλη ζήτηση ακόμα; Στις μικρές κατοικίες, δηλαδή που είναι το στεγαστικό και εξοχικές κατοικίες. Αλλά όχι στις τιμές που ζητούν οι περισσότεροι ιδιοκτήτες. Πολλά νησιά, έχουν φτάσει στο “ταβάνι” τους».
«Κέντρο, Αθήνα, τουριστικές περιοχές, Θεσσαλονίκη, αστικά κέντρα και αρχίζουμε και βγαίνουμε εκτός Αθηνών. Το λέω, να το πω ως ευκαιρία, δηλαδή πλέον αρχίζει μια μικρή αποκέντρωση. Η Κόρινθος μπορεί να είναι ένα προάστιο σε λίγο, η Χαλκίδα, η Θήβα, η Πελοπόννησος, η Πάτρα. Έχουν έρθει πιο κοντά, γιατί έχουν βελτιωθεί οι υποδομές».
«Εδώ είναι το μυστικό. Αν υπήρχε ένα σχέδιο, να αναπτυχθεί η οικονομία περιφερειακά, θα μπορούσε να δουλεύει και στην Κόρινθο, να μην χρειάζεται να έρθει στην Αθήνα. Άρα λύνεις και το στεγαστικό και γίνεται η αποκέντρωση. Δεν γίνεται να λυθεί τίποτα, αν είμαστε όλοι στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη».
«Στο κυκλοφοριακό είναι δύο εκατομμύρια, είμαστε ακόμη χειρότερα, το βλέπουμε, το ζούμε. Ποια λύση υπάρχει στο κυκλοφοριακό; Όλα αυτά βοηθάνε (σ.σ. drones, κάμερες κτλ), αλλά όταν δομικά έχεις πρόβλημα, όπως είπες, η πόλη είναι για δύο, τρία εκατομμύρια και είσαι έξι, υπάρχει πρόβλημα».
