«Τα Παιδιά ενός Κατώτερου Θεού», το πολυβραβευμένο θεατρικό έργο του Μαρκ Μέντοφ που άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του στην ιστορία του θεάτρου και του κινηματογράφου, επέστρεψε για δεύτερη χρονιά στο θέατρο Άλφα Ληναίος Φωτίου, με πρωταγωνιστές την Ευσταθία Τσαπαρέλη και τον Πάρη Θωμόπουλο.
Ο Δημοσθένης Παπαδόπουλος έχει αναλάβει τη σκηνική διασκευή και σκηνοθεσία του έργου, προσεγγίζοντας με μια ιδιαίτερη ευαισθησία θέματα όπως η έννοια της διαφορετικότητας, η επικοινωνία και η ανθρώπινη ανάγκη για σύνδεση. Όπως τονίζει και η πρωταγωνίστρια της παράστασης, Ευσταθία Τσαπαρέλη στην εκπομπή «Μίλα μου για Τέχνη» του Newsbeast με τη Δήμητρα Ζάρκου: «Για να πεις ότι στα αλήθεια επικοινωνώ με κάποιον, πρέπει να πας σε αυτόν με πραγματική περιέργεια, με ενδιαφέρον».
Η Ευσταθία Τσαπαρέλη και ο Πάρης Θωμόπουλος στα «Παιδιά ενός Κατώτερου Θεού» εκπροσωπούν δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους που αγωνίζονται να γεφυρώσουν τις κοινωνικές και προσωπικές τους αντιφάσεις. Άραγε, η σχέση των δύο χαρακτήρων πόσο ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα;
Η ίδια μας λέει: «Κατάλαβα μέσα από το έργο σαν να προσπαθούμε να βρίσκουμε συνεχώς λόγους για να κατηγοριοποιήσουμε τους άλλους. Φτιάχνω, δηλαδή, ένα αφήγημα για τον άλλον και τον τοποθετώ κάπου γιατί δεν αντέχω την περιοχή του άγνωστου που είναι ο κάθε άνθρωπος. Και δεν αντέχω να χάσω τη δική μου ασφάλεια. Οπότε τι κάνω; Θα μικρύνω τον άλλον που έχω απέναντί μου, θα τον βάλω εκεί που αντέχω να τον διαχειριστώ, έτσι ώστε να συντηρήσω τα δικά μου όρια ασφάλειας».
Η Ευσταθία Τσαπαρέλη για τις ανάγκες της παράστασης έκανε μαθήματα νοηματικής και όπως εξηγεί στη Δήμητρα Ζάρκου, μέσα από την εμπειρία αυτή κατάλαβε πως «εμείς που υποτίθεται ότι μιλάμε και είμαστε ακούοντες, στ’ αλήθεια είναι λίγες οι φορές που επικοινωνούμε. Τις περισσότερες φορές θέλουμε να επιβεβαιώσουμε κάτι για τον εαυτό μας».
Όσα ξεχωρίσαμε από τη συζήτηση με την Ευσταθία Τσαπαρέλη
Για τα μαθήματα νοηματικής: «Λίγες φορές θα μου δοθεί η δυνατότητα να μπω σε έναν τόσο διαφορετικό κόσμο. Δε νομίζω ότι κατανόησα στο εύρος πώς είναι να είσαι κωφός, πήρα μια ιδέα. Με αφορμή τη γλώσσα κατάλαβα πολλά πράγματα, όπως για παράδειγμα ότι για εμάς που υποτίθεται ότι μιλάμε και είμαστε ακούοντες, πόσο τελικά η γλώσσα γίνεται ένα πεδίο παρεξηγήσεων πολλές φορές, παρά ουσιαστικής επικοινωνίας. Κατάλαβα ότι στ’ αλήθεια λίγες είναι οι φορές που επικοινωνούμε. Τις περισσότερες φορές θέλουμε να επιβεβαιώσουμε κάτι για τον εαυτό μας. Η νοηματική γλώσσα έχει μια ευθύτητα και μια ειλικρίνεια. Είναι μια άμεση και φανερή γλώσσα».
Αν είναι εύκολο να μάθει κανείς τη νοηματική γλώσσα: «Αναρωτιόμαστε αν είναι δύσκολο να μάθουμε τη νοηματική γλώσσα και δεν αναρωτιόμαστε αν είναι δύσκολο να μάθει κανείς αγγλικά. Το έχουμε ως αυτονόητο αυτό. Θα μπορούσαν να κάνουν μάθημα στα σχολεία. Γιατί να στερούνται αυτές οι δύο κοινωνικές ομάδες τον πλούτο και την ποικιλία που μπορούν να έχουν με την επαφή τους;»
Για την παράσταση: «Είναι η πρώτη φορά που αισθάνομαι ότι το θέατρο επιτελεί τον πιο πυρηνικό του ρόλο: να ενώνει δύο κόσμους. Με συγκινεί πολύ ότι την πλατεία τη μοιράζονται ακούοντες και κωφοί. Το τι συμβαίνει μεταξύ αυτών, τι σκέφτονται κατά τη διάρκεια της παράστασης και πώς αυτό που βλέπουν είναι κοινή εμπειρία. Είναι η πρώτη φορά που παίζω σε παράσταση και είναι τόσο ήσυχο το κοινό. Η σιωπή που φέρει η ίδια η παράσταση είναι σαν να διαχέεται μέσα στον χώρο».
Η ιστορία με την κοπέλα που πήγε για πρώτη φορά στο θέατρο με τον κωφό σύντροφό της: «Μου έστειλε μήνυμα για να με ευχαριστήσει. Ήταν 20 χρόνια παντρεμένη με έναν κωφό και ήταν η πρώτη φορά που είδαν μαζί θέατρο».
Για τη συμπερίληψη: «Το παιδί μου είναι 14 ετών δεν βρέθηκε σε μία τάξη να κάνει μαθήματα νοηματικής. Και αν υπήρξαν σε κάποια σχολεία, είναι από ιδιωτική πρωτοβουλία, του εκάστοτε διευθυντή. Δεν υπάρχει κάποια κρατική μέριμνα. Χειροπιαστά ποιος είναι ο ουσιώδης τρόπος που ερχόμαστε κοντά και γινόμαστε συμπεριληπτικοί; Νομίζω ότι γινόμαστε όλο και πιο κλειστοί, υπάρχει μια επίφαση συμπερίληψης…. Οι άνθρωποι θέλουν πάντα να συνδεθούν… Εγώ είμαι πολύ υπέρ του πριν πούμε ότι “πρέπει να αλλάξει ο κόσμος, πρέπει πρώτα να αλλάξουμε εμείς”. Αλλά δεν αρκεί μόνο αυτό. Όταν το περιβάλλον σού πάει κόντρα, όταν δεν υπάρχει βοήθεια για τις οικογένειες που έχουν παιδιά με ειδικές ανάγκες ή αυτισμό και είναι πενιχρή η βοήθεια».
Αν «Τα Παιδιά ενός Κατώτερου Θεού» είναι ως παράσταση ένα μάθημα ζωής για την ίδια: «Σίγουρα. Έμαθα πάρα πολλά από αυτό το έργο. Μου αρέσει γιατί έχει καταφέρει το έργο να φεύγει ο κόσμος και να λέει ότι αυτό το βιώνω και στη σχέση μου, ότι δεν ακούγομαι, ότι δεν με σέβεσαι, δεν αναγνωρίζεις αυτό που είμαι. Λέμε “θέλω να συνδεθώ μαζί του και δεν μπορώ”. Κατάλαβα ότι υπάρχει ένα αίτημα “θέλω να έρθεις εσύ σε εμένα”. Αν εμμένεις στο “έτσι είμαι εγώ”, θα φτάσεις να μιλάς μόνος σου ή να μιλάς με ανθρώπους που σου μοιάζουν… Πιστεύω ότι οι άνθρωποι είμαστε θησαυροί, έχουμε μέσα μας θησαυρούς που περιμένουν εναγωνίως να ανακαλυφθούν. Στις 100 λέξεις που λέμε, η μία μπορεί να έφυγε με αλήθεια και να την απορρόφησε ο άλλος με γενναιοδωρία».
Ταυτότητα παράστασης
Σκηνοθεσία – απόδοση κειμένου: Δημοσθένης Παπαδόπουλος
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Βοηθός σκηνοθέτη: Λίνα Μπότη
Διδασκαλία Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας: Αρτεμησία Παντελάκη, σε συνεργασία με την Άννα Λιάκου (Διερμηνέας ΕΝΓ)
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου
Παραγωγή: Τάσος Ιορδανίδης
Παίζουν: Ευσταθία Τσαπαρέλη, Πάρης Θωμόπουλος, Άντρια Ράπτη, Μιχάλης Γεωργακόπουλος, Δημήτρης Δεληγιάννης, Σοφία Σίμου
Προπώληση: more.com
Θέατρο Άλφα Ληναίος Φωτίου: 28ης Οκτωβρίου (Πατησίων) 37 & Στουρνάρα 51 Αθήνα
