Τα σχολεία της Σουηδίας όπου οι μαθητές δεν έχουν φύλο

Οι επιφυλάξεις που διατυπώνονται για την διαφορετική-ιδιαίτερη προσέγγιση που ακολουθείται


WEEKEND
0:16
07/02/2016
Τα σχολεία της Σουηδίας όπου οι μαθητές δεν έχουν φύλο
17
loading

Υπάρχουν κάποιοι ιδιαίτεροι παιδικοί σταθμοί στη Σουηδία, όπου τα παιχνίδια δεν διαχωρίζονται σε «κοριτσίστικα» και «αγορίστικα», δεν χρησιμοποιούνται θηλυκές ή αρσενικές αναφορές και όλα τα παιδιά αντιμετωπίζονται από τους δασκάλους χωρίς να δίνεται σημασία στο φύλο τους. Κι ενώ η πρωτότυπη μέθοδος που ακολουθείται στοχεύει, σύμφωνα με τους εμπνευστές της, στην εξάλειψη των στερεοτύπων για τα φύλα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που την αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό ως προς την επίδρασή της στη διαμόρφωση των παιδιών.

Όλα ξεκίνησαν το 1998, όταν μια τροποποίηση στον εκπαιδευτικό νόμο της Σουηδίας όριζε πως όλα τα σχολεία της χώρας πρέπει να επικεντρωθούν στην καταπολέμηση των στερεοτύπων των φύλων. Η Lotta Rajalin, διευθύντρια πέντε κρατικών παιδικών σταθμών με παιδιά από ενός έως έξι ετών, αποφάσισε να το κάνει πράξη και να εφαρμόσει πολιτικές ενάντια σε αυτά τα στερεότυπα.

Το 2011, άνοιξε το Egalia (ισότητα στα λατινικά), ένα σχολείο που ειδικεύεται στη διδασκαλία της ισότητας των φύλων. Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζει πως τα διαφορετικά φύλα δεν διακρίνονται από διαφορετικά χαρακτηριστικά, θέλω και ανάγκες. «Έχει να κάνει με τη Δημοκρατία», υποστηρίζει η ίδια και προσθέτει: «Θέλουμε να δώσουμε σε όλα τα παιδιά τις ίδιες ευκαιρίες, τα ίδια δικαιώματα».

Η χρήση των λέξεων

 

sw1

«Δεν λέμε: "Ελάτε αγόρια, ας πάμε να παίξουμε ποδόσφαιρο", διότι μπορεί να υπάρχουν και κορίτσια που θέλουν να παίξουν ποδόσφαιρο», τονίζει στη βρετανική Guardian η συντονίστρια του σχολείου, Frida Wikström. «Λέμε "φίλοι", γιατί τους βάζει όλους στο ίδιο επίπεδο».

Τα παιδιά, πάλι, μπορούν να επιλέγουν μόνα τους τις λέξεις που θα χρησιμοποιήσουν, αλλά αν ένα από αυτά πει: «δεν μπορείς να παίξεις, είναι αγορίστικο παιχνίδι», οι καθηγητές ξεκινούν τις ερωτήσεις για να συζητήσουν με το παιδί τους λόγους που εκφράστηκε με αυτόν τον τρόπο.

Παράλληλα, χρησιμοποιείται η ουδέτερη αντωνυμία hen, αντί για θηλυκές ή αρσενικές αναφορές, με το επιχείρημα ότι αποθαρρύνονται τα στερεότυπα. «Για παράδειγμα, αν ένας πυροσβέστης έρχεται και δεν ξέρουμε αν είναι άντρας ή γυναίκα, τον αποκαλούμε hen. Υποθέτουμε ότι είναι άντρας γιατί αυτή είναι η εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας», σημειώνει η Wikström.

sw2

Το hen χρησιμοποιείται και σε τραγούδια, όπου έχει παρατηρηθεί πως το αρσενικό αναφέρεται συνήθως σε πιο επιθετικά ζώα και το θηλυκό για τα πιο χαριτωμένα. «Ένας αρκούδος είναι σχεδόν πάντα αρσενικός. Για ποιο λόγο;».

Η αντιμετώπιση των αγοριών και των κοριτσιών

Στο ξεκίνημα του πρότζεκτ, η Rajalin κατέγραφε σε κάμερα τους καθηγητές για να δει αν η αντιμετώπιση των αγοριών και των κοριτσιών διέφερε. «Διαπιστώσαμε μεγάλη διαφορά. Για παράδειγμα, αφιερώναμε πολύ περισσότερο χρόνο για να παρηγορήσουμε ένα κορίτσι, ενώ στα αγόρια λέγαμε "σήκω, είσαι μια χαρά"».

sw5

Το επόμενο βήμα ήταν η δημιουργία κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες περιλαμβάνουν τη διαπίστωση ότι τα φύλα δεν παίζουν με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, τα τουβλάκια, τα αυτοκινητάκια, οι κούκλες και οι χώροι όπου αλλάζουν οι μικροί μαθητές είναι όλα μαζί αναμεμειγμένα.

«Έχει πραγματικά θετικό αντίκτυπο. Τα κορίτσια και τα αγόρια παίζουν μαζί πολύ περισσότερο. Είναι εξαιρετικά σπάνιο να ακούσεις ένα αγόρι να λέει "θέλω να παίξω με τα αγόρια". Είναι σημαντικό για εμάς να εργαστούμε πάνω στην ιδέα ότι είμαστε φίλοι και μια ομάδα και να μη μας διαχωρίζει το φύλο μας».

Αντιμέτωποι με δυσκολίες

Η μέθοδος που επιλέχθηκε συνάντησε και τις δυσκολίες της, κυρίως όσον αφορά τους ενήλικες. Αρχικά, η ίδια η συμπεριφορά του προσωπικού και οι αντιλήψεις του για τα φύλα. «Υποθέτουμε ότι τους αντιμετωπίζουμε όλους το ίδιο, αλλά δεν είναι έτσι. Είναι πολύ δύσκολο να αλλάξεις συμπεριφορά», δηλώνει η Wikström. Δύσκολο ήταν και όταν ζητήθηκε από το προσωπικό να αναλύσει τη συμπεριφορά του. «Η κριτική ματιά στη συμπεριφορά μας δεν είναι πάντα ευχάριστη, αλλά όλα ξεκινούν από εκεί».

Στην πολιτική των σχολείων εντάσσεται και η «ποικιλία» στην επιλογή των εργαζομένων: από μια 20χρονη Σουηδή που μόλις αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο μέχρι έναν 50χρονο Ιρανό. Το ποσοστό των αντρών δασκάλων σε σχέση με τα υπόλοιπα σχολεία είναι επίσης μεγάλο. Το προσωπικό εκπαιδεύεται και συζητά συχνά και όλοι πρέπει να συμφωνήσουν στις κατευθυντήριες γραμμές πριν προσληφθούν.

Παρότι ορισμένοι γονείς επιλέγουν τα σχολεία ακριβώς λόγων των πολιτικών που ακολουθούν, η αποδοχή της προσέγγισης αποδεικνύεται δύσκολη για άλλους. Το προσωπικό δείχνει στους γονείς έναν κύκλο χωρισμένο στα δύο, όπου αποτυπώνονται στερεότυπα των φύλων. «Εξηγούμε "θέλεις το παιδί σου να έχει μισή ζωή ή ολόκληρη;". Όλοι θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους. Ακόμη και παραδοσιακοί γονείς το καταλαβαίνουν όταν βλέπουν ότι δεν έχει να κάνει με τη στέρηση από το παιδί», υποστηρίζει η Wikström.

Επιφυλάξεις

sw6

Οι χώροι όπου τα παιδιά μπορούν να είναι ό,τι θέλουν είναι πολύ σημαντικοί, δηλώνει η Pippa Hodges, σύμβουλος σε σχολείο του βόρειου Λονδίνου. Αλλά μπορεί να υπάρχουν και κίνδυνοι από ένα τέτοιο ουδέτερο περιβάλλον. «Μπορεί να υπάρξει ισχυρή ταύτιση ενός παιδιού με ένα συγκεκριμένο φύλο και να μην υποστηρίζεται σε αυτό. Ο κίνδυνος της σύγχυσης και της ντροπής είναι υψηλός σε αυτό το αναπτυξιακό στάδιο», εξηγεί.

Και η Genevieve Passamonte, η οποία εργάζεται σε βρεφικό σταθμό στο Λονδίνο, έχει τις επιφυλάξεις της. «Κάθε καλός βρεφικός σταθμός δίνει ίσες ευκαιρίες και ακολουθεί πολιτικές κατά της προκατάληψης. Είναι απολύτως θεμιτό αν ένα αγοράκι θέλει να φορέσει φόρεμα, αλλά είναι σημαντικό και για το παιδί να μάθει τη γλώσσα σωστά».

Ο νευροεπιστήμονας και διευθυντής του Science Gallery, Daniel Glaser, τονίζει πως οι έρευνες συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η γλώσσα είναι ζωτικής σημασίας για τη διαμόρφωση της συμπεριφοράς. «Πολύ μικρές αλλαγές στη γλώσσα μπορεί να έχουν δραματικά αποτελέσματα», δηλώνει. «Η ψυχογλωσσολογία, ή η χρήση διαφορετικών λέξεων, έχει σημαντική επίδραση».

sw3

Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό για τον τρόπο αντίληψης των παιδιών. «Αν πιστεύεις ότι ο τρόπος που τα παιδιά αντιλαμβάνονται το φύλο είναι σημαντικός, τότε μια παρέμβαση από νωρίς για την ισότητα των φύλων είναι μια καλή ιδέα. Είναι σίγουρα πολύ αργά όταν θα έχουν μεγαλώσει», συμπληρώνει.

Με την κάθε νέα γενιά, οι θεωρίες για το πώς τα φύλα θα έπρεπε να συμπεριφέρονται γίνονται λιγότερο άκαμπτες. Σύμφωνα με τον Hodges, τα παιδιά και οι νέοι άνθρωποι είναι πολύ πιο δεκτικοί απέναντι στη «ρευστότητα» του φύλου και τη σεξουαλικότητα σε σχέση με τις παλιότερες γενιές.

Για τη Rajalin, η προσέγγισή της προετοιμάζει τα παιδιά για τον νέο κόσμο. «Πρέπει να εργαστούμε ενάντια στον παραδοσιακό τρόπο σκέψης μας», υποστηρίζει. «Ο κόσμος όπου εγώ μεγάλωσα δεν υπάρχει πια. Τα παιδιά θα γίνουν ενήλικες σε 15 με 20 χρόνια. Θα ζήσουν σε μια εντελώς διαφορετική κοινωνία και πρέπει να τα προετοιμάσουμε για αυτό».

Δείτε όλα τα θέματα του Weekend

Κάντε Like το newsbeast.gr

17
σχόλια
  1. avatar Τάσος n1

    Που το είδατε το τρίτο φύλο ρε κοπλεξαρες , φοβάστε μην βγει το παιδί σας αδερφή ; Οι άνθρωποι εκεί προσπαθούν να κάνουν τα παιδιά να μην έχουν κόμπλεξ με το αντίθετο φύλο , να μπορούν μεγαλώνοντας να καταλάβουν ότι το αντίθετο φύλο είναι άνθρωποι σαν και τα ίδια !
    Οι πιο πολλοί από την γενιά μου (1980) φοβούνται ,ακόμα, να μιλήσουν σε μια γυναίκα και οι γυναίκες θεωρούν τους άντρες χαζούς και όλο αυτό γιατί δεν τους άφηναν μικρούς να παίξουν με το αντίθετο φύλο .
    Δηλαδή για να καταλάβω , ένας πατέρας σήμερα , αν έχει κοριτσάκι και παίζει μαζί του με κούκλες ή το κοριτσάκι του βάψει τα νύχια για να παίξει , ο πατέρας θα γίνει αδερφή ; Ή δυο αδέρφια , αγόρι και κορίτσι να μην παίξουν ποτέ μαζί ; Κτλ
    Δυο αγόρια έχω και τα παρακινώ να μην έχουν μόνο αγόρια για φίλους , θέλω μεγαλώνοντας να μην φοβούνται να μιλήσουν σε μια κοπέλα .
    Το άλλο που κάνουν εκεί ,είναι ότι τα παρακινούν να κάνουν οποίο επάγγελμα θέλουν , τα αγόρια ότι και να τα πεις θα γίνουν πυροσβέστες , τα κορίτσια αν θέλουν μπορούν και αυτά .

  2. avatar K.e.

    Μια χαρά τα πάνε τα παιδιά στην Σουηδία. Βγαίνουν έξω με τους δασκάλους χωρίς να φοβούνται και εχουν χώρυς του σχολείου ανοιχτους ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Τα σχολεία είναι καθαρά και τα παιδιά δεν βγάζουν τα απωθημένα τους στους τοίχους, τα έδρανα κτλ. Αντιθέτως τα βλέπεις ευχάριστα να πηγαίνουν και να φεύγουν απο το σχολειό και το πιο βασικο, δεν είναι φορτωμένα σαν χαμάλιδες ούτε είναι κουρασμένα. Τώρα απλώς πηγαίνουν ένα βήμα παραπάνω και φροντίζουν και τα αγόρια και τα κορίτσια να είναι απλά παιδιά χωρίς τους περιορισμούς του φύλου.

    Τα αγόρια ας παίξουν με κούκλες ας φορέσουν ότι θέλουν και αν θέλουν ας παίξουν οτι σημερα θεωρούμε κοριτσίστικα παιχνίδια. Τα κορίτσια επομένως δεν θα περιοριστουν και θα μπορέσουν να παίξουν άνετα με κατασκευές, αυτοκινητάκια κτλ. Πολλοί ξεχνούν οτι πριν απο ούτε 100 χρόνια αγόρια-κορίτσια φορούσαν ασπρα φορέματα μέχρι τα 3-4. Έπαιζαν με κοινά παιχνίδια και ήταν φυσιολογικό να μακραίνουν τα μαλλάκια τους. Αυτο ήταν διότι ασχέτως φύλου ήταν παιδιά. Επίσης σύμφωνα με τα τότε νορμς, τα αγόρια αργότερα όπως συμβούλευαν τις μητέρες τους έπρεπε να φορούν χρώματα "bold" και προτιμούσαν το ροζ και που θύμιζε το κόκκινο ενω πιο απαλά χρώματα έπρεπε να δίνονται στα κορίτσια όπως το γαλάζιο.

    Τέλος εκείνα που μπορεί κάποιος να πιστεύει για τα παιχνίδια και τα χρώματα που καθορίζουν το φύλο ενος παιδιού δεν είναι παρα οι επιπτώσεις του μάρκετινγκ τα τελευταία 60-70 χρόνια.Αξίζει λοιπόν να περιορίζεις ένα παιδί βάσει της αγοράς;

  3. avatar ολε

    Δηλαδη αν δουν ενα αγορακι να παιζει με κουκλες το θεωρουν φυσιολογικο ???
    Αν ειναι δυνατον ! Γιαυτο βρε ανοητοι Σουηδοι ερχονται οι γυναικες σας στην Ελλαδα και γιαυτο θα σας παρουν φαλλαγι ολοι οι αλλοδαποι που κουβαλησατε στη Χωρα σας....

  4. avatar Dimitriou

    Το πειραμα αυτο(που δεν σεβεται τα βαδικα δικαιωματα του παιδιου) θελει να αποδειξει
    ...πως υπαρχει 3ο φυλλο.

    Δεν υπαρχει.Ολοι το γνωριζουμε αυτο.
    Δυο ηταν ,ειναι κ θα ειναι τα φυλλα στην φυση.Αντρας-γυναικα.

    Τα υπολοιπα ειναι εκτροπες αυτων

  5. avatar andreas61

    η ελευθερια εκφρασης δεν εχει ορια,μπορει σημερα για μας που ζουμε ακομα
    σε οχι τοσο συγχρονες κοινωνιες οπως της δυσης να φαινεται το πειραμα
    ανηκουστο σκεφτειτε ομως οτι η ομοφυλοφιλια σε μουσουλμανικες χωρες θεωρειται αμαρτημα μεχρι που τους κρεμανε αρα ναι στην προοδο ειδικα σε
    κοινωνικα θεματα οι οποιοι φοβοι μας πηγαζουν απο συντηρηση και δεν ειναι
    παντα δικαιολογημενοι εξαλλου θα φανει αν ειναι κατι θετικο,ας ειμαστε ανοικτοι.

    1. avatar τετραγωνακιας ξερω και εγω να πουλαω τρελα

      τωρα να σου πω αμα εβλεπα τους γιους μου να παιζουν με μπαρμπη θα ειχα μια ανησυχια δεν σημαινει ισοτητα αλλαζοντας την φυση του ανθρωπου, γιατι υπαρχει κατι που απαγορευετε να κανει μια γυναικα δουλεια του αντρα σιγουρα ομως υπαρχουν δουλειες που δεν μπορει γυναικα μονο εξαιρεσεις πχ μπετα ειδικα παλία με τον τενεκε εεεε μια γυναικα δεν μπορει αντρικο συνονοματε ειναι ο σωματοτυπος ετσι θα αλλαξουμε την φυση

  6. avatar Δεν ξέρω τι είμαι

    Η τουαλέτες είναι κοινές?

  7. avatar αρρεν1972

    Το μεγαλύτερο λάθος στην ιστορία του ανθρώπου είναι ότι προσπαθεί να αλλάξει την φύση. Συνέχεια τα ίδια λάθη και ακολουθεί η τιμωρία! Δυστυχώς δεν την πληρώνουν όμως αυτοί που φταίνε

  8. avatar petmath

    Όταν φανούν τα πρώτα αποτελέσματα θα είναι πολύ αργά πλέον !! Κάνανε πειραματόζωα τα παιδιά !!!

  9. avatar Nikosfan

    Και φυσικα οι εδώ βαλκανιοι δε θα μπορουσαν ποτε να αποδεχτουν μια τετοια προσεγγιση επι του θεματος.Τα στερεοτυπα βλέπεις.........

    1. avatar να υποθέσω ….

      ....του τρίτου φύλου;;;;;

    2. avatar Social Distortion

      Ό,τι είναι διαφορετικό απο το σύνηθες, δεν είναι και κατά ανάγκη σωστό. Έλεος πια. Εγώ πιστεύω οτι θα βγούν άχρωμα και άοσμα παιδιά χωρίς προσωπικότητα και στο τέλος θα γίνουν αλκκολικοί όπως όλοι οι κατά τα άλλα προοδευτικοί Σουηδοί. Και στην σεξουαλική διαπεδαγώγηση είναι προοδευτικοί αλλά στους βιασμούς και στα σεξουαλικά μεταδιδόμενα αφροδίσια είναι πρώτοι με διαφορά.

  10. avatar ΣΑΛΑΧΙ

    Άλλο να λες "εξαφανίζω τα στερεότυπα" κι άλλο να ισοπεδώνεις και να ουδετεροποιείς τα πάντα, υπάρχει μεγάλη διαφορά. Καλώς ή κακώς υπάρχουν δύο φύλα στη φύση άρα υπάρχουν διαφορές μεταξύ τους τις οποίες όσο κι αν προσπαθήσει ο άνθρωπος δεν μπορεί να τις αλλάξει. Συμφωνώ για τα στερεότυπα αλλά η υπερβολή βλάπτει και φέρνει άσχημα αποτελέσματα. Είναι κρίμα να γίνονται πειράματα στα κεφάλια μικρών παιδιών.

  11. avatar Λεβέντης

    Προσωπικά δέν θεωρώ πως είναι αναγκαίο κάτι τέτοιο,δέν μπορείς να θεωρείς στερεότυπο τα κοριτσίστικα και τα αγορίστικα παιχνίδια και γένικά τις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων.Θα ανησυχούσα πολύ αν ο γιός μου έπαιζε με κούκλες,σε αυτά τα σχολεία τί θα του λέγαν γι αυτό,μήπως το θεωρούσαν και φυσιολογικό;Εμένα όλο αυτό σαν πείραμα μου φαίνεται.

    1. avatar Douskas John

      Ειχαν κανει ενα πείραμα παλιά με τα παιχνίδια . Ειχαν δώσει αντίθετα με το φύλλο παιχνίδια . Την επόμενη τα έβαλαν ολα μαζι και τα αφησαν να διαλέξουν . Το αποτέλεσμα ηταν το αναμενόμενο . Τα κοριτσάκια πήραν τις κούκλες και τα αγοράκια τα γνωστά .

      1. avatar K.e.

        Σε μια μέρα δεν μπορείς να εξαλήψεις τις πεποιθήσεις χρόνων πάνω στην επιλογή των παιχνιδιών. Το παιδί ποτε δεν θα επιλέξει μόνο του ένα παιχνίδι μέχρι τα 4. Βασικός παράγοντας είναι ο γονιός και τα εξωτερικά ερεθίσματα. Επίσης μέχρι τα 4 το παιδί τα θεωρεί όλα δεδομένα αλλα μέχρι τότε έχουν παγιωθεί ορισμένα πράγματα. Αυτός είναι και ο λόγος γιατί υπάρχουν πολλά παιδιά που μετα τα 4 γίνονται non-gender-specific. Είναι απλό, είναι φυσιολογικο απλά δεν είναι τόσο διαδεδομένο και πολλές φορές όπως βλέπω εδώ κοινωνικά αποδεκτό απο πολλούς.

  12. avatar Ότι να’ναι

    Και κάπως ετσι θα χαθούν και τα πρότυπα πατέρα - μητέρα .... Γιατί όπως και να το κάνουμε υπάρχουν ΔΥΟ φύλλα και είναι από την φύση πλασμένα με τετοια χαρακτηριστικά (διαφορετικά) με σκοπό την επιβίωση.

Παρακαλούμε περιμένετε ...
Το NEWSBEAST προτείνει...